Diz protezi ameliyatında doğru hazırlık başarı oranını artırıyor Son Haberler

İleri derecede diz kireçlenmesi bulunan hastalarda ağrının azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla uygulanan diz protezi ameliyatı, uygun hasta seçimi ve doğru hazırlıkla yüksek başarı oranlarına ulaşabiliyor. Uzmanlar, cerrahi karar verilmeden önce ameliyat dışı tedavi seçeneklerinin uygulanmış ve yetersiz kalmış olması gerektiğini belirtiyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Demiroğlu, diz protezi ameliyatı öncesinde hastanın genel sağlık durumunun iyileştirilmesinin komplikasyon riskini azalttığını, ameliyat sonrasında erken hareket ve düzenli rehabilitasyonun ise iyileşme sürecine katkı sağladığını söyledi.

AMELİYAT KARARINDA EN ÖNEMLİ KRİTER AĞRI

Diz artroplastisi olarak da adlandırılan total diz protezinin, ortopedik cerrahide sık uygulanan işlemlerden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Demiroğlu, ameliyatın ileri derecede osteoartrit gelişen hastalarda ağrıyı azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla uygulandığını ifade etti.

Diz protezi gerekliliği değerlendirilirken tıbbi gereklilik, yaşam kalitesi ve hastanın kişisel hedeflerinin birlikte ele alındığını aktaran Demiroğlu, cerrahi kararında en önemli ölçütün hastanın ağrısı olduğunu söyledi. Hareketle ortaya çıkan mekanik ağrı ve gece ağrısının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

GÜNLÜK YAŞAMDAKİ KISITLILIK DEĞERLENDİRİLİYOR

Ağrının merdiven çıkma, oturup kalkma ve yürüme gibi günlük faaliyetler üzerindeki etkisinin cerrahi karar sürecinde dikkate alındığını belirten Demiroğlu, hastanın hareket kabiliyetindeki kısıtlılığın ayrıntılı biçimde incelendiğini kaydetti.

Bacak güçlendirme egzersizleri, fizik tedavi ve eklem içi enjeksiyonlar gibi ameliyat dışı yöntemlere rağmen şiddetli ağrının devam etmesi ve radyolojik incelemelerde ileri derecede kireçlenme görülmesi, diz protezi ameliyatının temel göstergeleri arasında yer alıyor.

BAŞARI ORANI YÜZDE 90-95’E ULAŞIYOR

Cerrahi tekniklerin gelişmesi ve implant tasarımlarındaki ilerlemeler sayesinde diz protezi ameliyatlarının yüksek başarı oranlarına ulaştığını belirten Prof. Dr. Demiroğlu, uygun hastaların yaklaşık yüzde 90-95’inde olumlu sonuçlar elde edildiğini söyledi.

Diz protezi ameliyatının büyük bir ortopedik cerrahi girişim olması nedeniyle bazı riskler taşıdığını aktaran Demiroğlu, enfeksiyon, toplardamar tıkanıklığı, akciğer embolisi ve ilerleyen dönemde protez çevresinde oluşabilecek kırıkların başlıca komplikasyonlar arasında yer aldığını belirtti.

ENFEKSİYON RİSKİ YÜZDE 3-5 ARASINDA

Diz protezi ameliyatlarında enfeksiyon riskinin yaklaşık yüzde 3-5 arasında bulunduğunu belirten Demiroğlu, ameliyat öncesi alınacak önlemlerin söz konusu riskleri azaltabileceğini ifade etti.

Ameliyatın acil bir girişim olmadığını vurgulayan Demiroğlu, hastanın operasyon öncesinde mümkün olan en iyi genel sağlık durumuna getirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Hazırlık sürecinin cerrahi sonuçları ve iyileşme dönemi üzerinde doğrudan etkili olduğunu kaydetti.

KİLO, BESLENME VE KAN DEĞERLERİ DÜZENLENİYOR

Ameliyat öncesinde obezitesi bulunan hastaların kilo vermesinin, albümin düzeyi düşük olanların beslenme durumunun iyileştirilmesinin ve kan değerlerindeki eksikliklerin giderilmesinin önemli olduğunu belirten Demiroğlu, diyabet hastalarında kan şekerinin kontrol altına alınması gerektiğini söyledi.

Kuadriseps kasını güçlendirmeye yönelik egzersizlerin de ameliyat risklerini azaltmaya ve operasyon sonrası hareket kabiliyetini artırmaya yardımcı olduğunu belirtti. Düşük hemoglobin ve hematokrit değerlerinin düzeltilmesinin de hazırlık sürecinin temel aşamaları arasında bulunduğunu ifade etti.

İKİ DİZİN AYNI ANDA AMELİYATI HER HASTAYA UYGUN DEĞİL

Her iki dizinde de kireçlenme bulunan hastalarda iki dizin aynı anda ameliyat edilmesinin her zaman tercih edilmediğini belirten Demiroğlu, kararın hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve kireçlenmenin şiddetine göre verildiğini söyledi.

Tek dizinden ameliyat olan hastaların yaklaşık yüzde 30’unun beş yıl içinde diğer dizinden de ameliyat edildiğini aktaran Demiroğlu, her hastada iki dizde aynı şiddette kireçlenme gelişmediğini kaydetti.

DİZ PROTEZLERİNİN ÖMRÜ YAKLAŞIK 15 YIL

Cerrahi teknikler ve implant teknolojisindeki gelişmelerle diz protezlerinin ortalama kullanım süresinin yaklaşık 15 yıla ulaştığını belirten Demiroğlu, 15 yıllık sağkalım süresinin günümüzde standart kabul edildiğini söyledi.

Revizyon protezlerinde söz konusu sürenin daha kısa olabileceğini ifade eden Demiroğlu, protezin kullanım ömrünün hastanın yaşı, kilosu, aktivite düzeyi ve ameliyat sonrası bakım süreci gibi faktörlere göre değişebildiğini belirtti.

PROTEZ ÜÇ ANA PARÇADAN OLUŞUYOR

Diz protezinin üç ana parçadan oluştuğunu belirten Demiroğlu, femur ve tibia bölümlerinde genellikle titanyum veya titanyum-kobalt alaşımlarının kullanıldığını söyledi.

İki metal parça arasında yüksek yoğunluklu polietilen bulunduğunu aktaran Demiroğlu, gerekli görülen hastalarda diz kapağı olarak bilinen patella bölümünde de polietilen materyal kullanılabildiğini kaydetti.

AMELİYAT ORTALAMA BİR SAAT SÜRÜYOR

Diz protezi ameliyatının hastanın durumuna göre spinal ya da genel anestezi altında gerçekleştirildiğini belirten Demiroğlu, operasyon süresinin kişiye göre değişmekle birlikte ortalama bir saat olduğunu söyledi.

Revizyon ameliyatlarında sürenin uzayabileceğini aktaran Demiroğlu, ameliyat sırasında kullanılan traneksamik asit sayesinde kanamanın önemli ölçüde azaltılabildiğini ifade etti.

KAN NAKLİ İHTİYACI YÜZDE 5-10’U GEÇMİYOR

Ameliyat öncesi kan değerleri uygun olan hastalarda kan nakli ihtiyacının ortalama yüzde 5-10’u aşmadığını belirten Demiroğlu, kan değerlerinin operasyon öncesinde düzenlenmesinin söz konusu ihtimali azalttığını söyledi.

Cerrahi süreçte kanama kontrolü, anestezi yönetimi ve ameliyat sonrası yakın takip uygulamalarının hastanın güvenliği açısından birlikte yürütüldüğünü kaydetti.

AMELİYAT SONRASI ERKEN HAREKET ÖNEM TAŞIYOR

Ameliyat sonrasında ilk gün hafif veya orta şiddette ağrı görülebileceğini belirten Demiroğlu, güçlü ağrı kesicilerin yanı sıra buz uygulaması, kompresyon ve bacağın yükseltilmesi gibi yöntemlerle ağrı kontrolü sağlandığını söyledi.

Hastanın ameliyattan yaklaşık 3-4 saat sonra beslenmesine izin verildiğini aktaran Demiroğlu, sağlık durumu uygun olan hastaların önce yatakta oturtulduğunu, ardından ayağa kaldırıldığını belirtti. Aynı gün hareket ettirilemeyen hastalarda mobilizasyonun ertesi sabah sağlandığını ifade etti.

BACAĞI GÜÇLENDİREN HAREKETLERE HEMEN BAŞLANIYOR

Hasta ayağa kaldırılamasa bile anestezinin etkisi geçtikten sonra düz bacak kaldırma ve ayak bileği hareketlerine başlandığını belirten Demiroğlu, erken dönemde yapılan egzersizlerin dolaşımı desteklediğini ve kas kaybını azalttığını söyledi.

Düzenli hareketin toplardamar tıkanıklığı riskini azaltmaya katkı sağladığını ifade eden Demiroğlu, rehabilitasyon programının hastanın genel sağlık durumu ve diz hareket açıklığına göre planlandığını kaydetti.

HASTALAR GENELLİKLE ERTESİ GÜN TABURCU EDİLİYOR

Genel anestezi uygulanan hastaların güvenlik ve ağrı kontrolü amacıyla çoğunlukla bir gece hastanede tutulduğunu belirten Demiroğlu, herhangi bir sorun bulunmayan hastaların ertesi gün taburcu edilebildiğini söyledi.

Ağrısı devam eden veya ek takip gerektiren bazı hastaların bir gün daha hastanede kalabileceğini aktaran Demiroğlu, taburculuk kararının hastanın hareket kabiliyeti, ağrı düzeyi ve genel sağlık durumu değerlendirilerek verildiğini belirtti.

İKİNCİ HAFTADA HAREKET AÇIKLIĞI KONTROL EDİLİYOR

Taburculuk sonrasında düzenli poliklinik kontrolleriyle yara bakımının yapıldığını belirten Demiroğlu, birinci ve ikinci hafta kontrollerinde dizin hareket açıklığının değerlendirildiğini söyledi.

İkinci haftada yeterli hareket açıklığı sağlanamayan hastaların fizik tedavi programına alındığını ifade eden Demiroğlu, ameliyat sonrası rehabilitasyonun protezin işlevi ve hastanın günlük yaşama dönüşü açısından önemli olduğunu kaydetti.

UZMAN DEĞERLENDİRMESİ GEREKİYOR

Diz protezi ameliyatının her hasta için kişisel değerlendirme gerektirdiğini belirten Demiroğlu, ameliyat kararı, implant seçimi, anestezi yöntemi ve rehabilitasyon planının hastanın sağlık durumuna göre belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Diz protezi ameliyatı ve ameliyat sonrası süreçle ilgili ayrıntılı bilgi almak isteyen hastaların ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurması önerildi. Açıklamalara konu olan çalışmanın DOI numarası “10.32739/uha.id.91114” olarak paylaşıldı.