Diplomatik kanallar hâlâ açık Gündem Haberleri

ABD ile İran arasında cumartesi günü anlaşmaya ulaşılması için yapılan müzakerelerin ilk oturumundan sonuç çıkmamasına rağmen diplomatik kanalların hâlâ açık tutulduğu belirtiliyor. İran’a ait limanlara dün akşam itibarıyla kuşatma uygulayan ABD Başkanı Donald Trump’ın, ekonomik ve askeri baskıyla İran’ı anlaşmaya ikna etmek istediği değerlendiriliyor. İran tarafı, savaşa da anlaşmaya da hazır olduğunu öne sürerken, Wall Street Journal, ikinci oturumun birkaç gün içinde yapılacağını iddia etti.

Ortadoğu’da 40 gün süren ve enerji tedarikine ağır darbeler indiren ABD-İsrail ittifakı ile İran arasındaki savaş, diplomatik yollarla devam ediyor. Geçtiğimiz cumartesi günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da üst düzey heyetlerle müzakere yürüten ABD ve İran, 21 saat süren görüşmelerden uzlaşı çıkaramasa da diplomatik kanalları açık tutuyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ı istediği gibi bir anlaşmaya zorlamak için tehditlerini sürdürerek sıcak çatışmaya dönüş ihtimalini canlı tutuyor. Buna karşılık İran’daki üst düzey yetkililer, Hürmüz Boğazı kozuna tutunarak, “Savaşa da anlaşmaya da hazırız” mesajları gönderiyor. Trump’ın, İran’a ait limanları tam kuşatma altında tutmak ve Hürmüz Boğazı’ndaki mayınları İran’a rağmen temizlemek yönündeki tehditlerine karşılık müzakere sürecinin çökmediği ve yeni müzakere oturumunun yakın zamanda beklendiği ifade ediliyor.

KARŞILIKLI SUÇLAMALAR

İslamabad’daki müzakerelerin ardından taraflar, anlaşmaya ulaşılamamasından dolayı karşılıklı suçlamalarda bulundu. ABD heyeti, İran’ın Washington tarafından öne sürülen olmazsa olmaz taleplerin hiçbirinde esneklik göstermediğini, bu yüzden anlaşmaya ulaşılamadığını bildirdi. Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde “Uzlaşıya birkaç adım kaldığını” söyleyerek, “İslamabad mutabakatına birkaç adım kala aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldık” ifadelerini kullandı.

TRUMP’TAN ABLUKA EMRİ

ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin ardından tehdit diline geri döndü. İranlıların, dini liderleri Hamaney dahil “üst düzey liderlerinin büyük kısmını kaybetmesine rağmen anlaşmaya yanaşmadığını” savunan Trump, ABD ordusunun İran’a ait tüm limanlara tam kuşatma uygulayacağını ve Hürmüz Boğazı’nda İran Devrim Muhafızları (DMO) tarafından döşenen mayınları İran’a rağmen temizleyeceğini söyledi. “Kuvvetlerimiz, boğazdaki mayınları temizleyecek ve bize ateş açan her İranlı öldürülecek. Hürmüz’den tüm giriş çıkışları kapatacağız” diyen Trump, Hürmüz’den geçiş için İran’a vergi ödeyen tüm gemileri ticaret piyasasından uzaklaştırmakla tehdit etti.

GEMİLER DÖNÜYOR

Trump'ın İran tarafına verdiği süre dün akşam 17.00 itibariyle dolarken Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı uygulayabilmek için 15'ten fazla savaş gemisini bölgeye konuşlandırdığını bildirdi. ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasının başlamasının ardından saatler içinde Boğaz yönündeki iki tanker rota değiştirerek geri döndü. Trump, ablukanın başlaması sonrası yaptığı açıklamada "Dün Hürmüz Boğazı'ndan 34 gemi geçti, bu, boğazın aptalca kapanmasının başladığından beri açık ara en yüksek rakam" ifadesini kullandı.

İKİNCİ OTURUM YAKINDA

WSJ'nin ABD’li istihbarat kaynaklarına dayandırarak verdiği haberinde, Trump’ın tehdit diline geri dönmesine rağmen diplomatik kanalların hâlâ açık olduğuna vurgu yapıldı. Haberde, müzakerelerin ikinci oturumunun birkaç gün içinde yapılmasının beklendiği kaydedildi. Buna rağmen Trump'ın İran'a "tam kapsamlı" saldırı yürütmesinin ihtimal dahilinde olduğu belirtilen haberde, ancak "bölgedeki istikrarsızlığın daha da artması olasılığı" ve "ABD Başkanı'nın uzun süreli askeri çatışmalardan kaçınma eğilimi göz önünde bulundurulduğunda" bunun pek olası olmadığı değerlendirmesi yapıldı.

HÜRMÜZ VE NÜKLEER İKİ ENGEL

Öte yandan, İslamabad’daki müzakerelerde ABD tarafının ısrarla talep ettiği ancak İran tarafının reddettiği iki temel meselenin Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle açılması ile Tahran’ın nükleer programdan vazgeçmesi olduğu ifade edildi. Fox News’in haberine göre ABD yönetimi, bu iki talebe ek olarak Hamas, Hizbullah ve Husiler’e giden desteğin kesilmesini de istedi. ABD heyetinin başkanı ve Trump’ın yardımcısı JD Vance, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Asıl gerçek şu ki; nükleer silah arayışında olmayacaklarına ve hızlı bir şekilde nükleer silah elde etmelerini sağlayacak araçların peşine düşmeyeceklerine dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor” dedi.

TAHRAN’DAN BOYUN EĞMEYİZ MESAJI

İran cephesinde ise yetkililer, Arakçi’nin “Anlaşmaya yakındık” açıklamasına rağmen tavizsiz bir tutum göstermeye dikkat ediyor. İran heyetinin başkanlığını yapan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğiz” derken, “Eğer savaşırsanız savaşırız ve eğer mantıkla yaklaşırsanız, biz de mantıkla karşılık veririz. Hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğiz” dedi.