Dinozor kemiklerini kürdan gibi kullanıyordu: 9 metrelik timsah yeniden canlandı

75 milyon yıl önce Kuzey Amerika'nın güneydoğusunda yaşayan ve dinozorları avladığı belirtilen dev bir timsah türü, ilk kez bilimsel olarak doğru tam iskelet kopyasıyla yeniden canlandırıldı.

9 metreyi aşan uzunluğuyla "Deinosuchus schwimmeri" adlı bu tarih öncesi avcı, Georgia eyaletindeki Tellus Bilim Müzesi'nde sergilenmeye başlandı. Türün bu ölçekte bir replikası dünyada başka hiçbir müzede bulunmuyor.

Columbus Eyalet Üniversitesi'nde jeoloji profesörü olan Dr. David Schwimmer, Kuzey Amerika'nın devasa timsah cinsi Deinosuchus üzerindeki önde gelen uzmanlardan biri.

Onlarca yıla yayılan çalışmaları, türün eksiksiz iskelet kopyasının üretilmesinde belirleyici rol oynadı. Schwimmer'in araştırmaları, uzun süredir "dinozor katili" olarak tanımlanan bu avcının Geç Kretase döneminde besin zincirinin en üstünde yer aldığını ortaya koyuyor.

83 ila 76 milyon yıl önce ABD'nin doğusunda yaşayan Deinosuchus schwimmeri, günümüz tatlı su timsahlarının atası sayılıyor. Neredeyse bir otobüs büyüklüğündeki canlı 9,45 metreye kadar uzayabiliyordu ve dinozorları avlıyordu.

Tellus Bilim Müzesi'nde ziyaretçilerle buluşan gerçek boyutlu replika, Schwimmer ile dünya genelindeki müzeler için detaylı fosil iskelet modelleri üreten Triebold Paleontology firmasının iki yıl süren ortak çalışmasının ürünü.

Müzenin eğitim direktörü Hannah Eisla, sergilemenin bölgenin tarih öncesi ekosistemini öğrencilere tanıtma açısından önemli olduğunu söyledi. Eisla, "Her yıl Georgia ve komşu eyaletlerden binlerce öğrenciyi ağırlıyoruz. Bu öğrencilerin çoğu, yaşadıkları bölgenin nasıl değiştiğini öğrenmek için okul gezileriyle geliyor. Deinosuchus schwimmeri bu alanın Kretase Dönemi'ndeki ekosistemini çok daha ayrıntılı aktarmamıza imkan tanıyor" dedi.

Müzenin küratörlük koordinatörü Rebecca Melsheimer ise serginin eşsiz olduğunu vurguladı. Melsheimer, "Tellus şu anda Deinosuchus schwimmeri replikasına sahip tek müze. Ziyaretçilerimizin başka hiçbir yerde yaşayamayacağı bir deneyim sunuyoruz. Geç Kretase döneminde yaşayan dinozorların ve diğer canlıların boyutlarını kelimelerle ya da fotoğraflarla aktarmak güç. Deinosuchus'un 9 metre uzunluğunda olduğunu söyleyebiliriz ama onu görmek çok daha etkileyici" ifadelerini kullandı.

2020 yılında bir paleontolog ekibi, türü resmi olarak tanımlayarak Deinosuchus schwimmeri adını verdi. Journal of Vertebrate Paleontology dergisinde Temmuz 2020'de yayımlanan çalışmada bu adlandırmanın, Schwimmer'in "ABD güneydoğusu ve doğu kıyısındaki Geç Kretase paleontolojisine yönelik yorulmak bilmez çalışmalarını" onurlandırmak için seçildiği belirtildi. Karar, onlarca yıllık fosil analizlerinin, bilimsel yayınların, konferans sunumlarının ve Schwimmer'in 2002'de yayımlanan kitabının ardından geldi.

Schwimmer 40 yılı aşkın süredir Alabama, Georgia ve Teksas'taki fosil alanlarında Deinosuchus kalıntılarının izini sürüyor. National Geographic tarafından kısmen desteklenen bu çalışmalar, Washington'daki Smithsonian Enstitüsü, New York'taki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi ve Tellus Bilim Müzesi gibi büyük kurumlarda sergilenen önemli örneklerin gün yüzüne çıkarılmasını sağladı.

Bilimsel olarak doğru, tam ölçekli bir replika üretmenin titiz bir çalışma gerektirdiğini söyleyen Schwimmer, Triebold Paleontology ekibinin fosil örneklerinin yüksek çözünürlüklü 3 boyutlu taramalarını kullandığını anlattı. Ekip bu yöntemle canlının iskelet yapısını ve zırhlı deri özelliklerini yeniden inşa etti. Ortaya çıkan model yalnızca görsel etkisiyle değil, bilimsel katkısıyla da dikkat çekiyor.

Schwimmer, replikaların "korku faktörü" yaratmaktan ibaret olmadığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Dinozorların avlanma alışkanlıklarını anlamak, doğanın en büyük hayatta kalma stratejilerinden bazılarını çözmemize yardımcı oluyor. Bu kadim avcıları incelerken aslında geçmişe bakıyor, yaşamın değişen bir dünyaya nasıl uyum sağlayıp egemenlik kurduğunu görüyoruz."

Schwimmer'in Deinosuchus'a olan ilgisi New York'taki çocukluk yıllarına uzanıyor. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'ne on sokak mesafede yaşayan araştırmacı, müzede sergilenen büyük bir kafatası sayesinde bu canlıya merak sardı.

İlk Deinosuchus fosilini ise 1979'da, Columbus Eyalet Üniversitesi'ne (o dönemki adıyla Columbus College) girmesindenkısa süre sonra buldu. O günden bu yana çalışmalarını türün biyolojisini ve yaşadığı çevreyi yeniden kurmak üzerine yoğunlaştırdı.

Araştırmaları Schwimmer'i, ABD'nin güneydoğusunda 100,5 ila 66 milyon yıl öncesini kapsayan Geç Kretase dönemi üzerine küresel ölçekte tanınan bir uzmana dönüştürdü. Georgia'daki uçan sürüngenlerin (pterodaktiller), dinozorların ve Deinosuchus'un kendisinin fosil kayıtlarına girmesinde de bu çalışmalar belirleyici oldu.

Araştırmacı, replikaların önemine dair şu değerlendirmeyle sözlerini tamamladı:

"Kemikler ve fosiller bize hikayenin yalnızca bir bölümünü anlatır. Eksiksiz kurulmuş, gerçek boyutlu replikalar ise Deinosuchus gibi canlıların ne kadar dinamik varlıklar olduğunu anlamamız için bir çizim işlevi görür."