Devasa bölge ikiye yarılıyor: Kıtanın ortasında yeni bir okyanus doğuyor Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, plakaların yılda yalnızca birkaç milimetre hareket ettiğini, ancak bu yavaş ilerleyişin on milyonlarca yıl içinde kıtayı tamamen parçalayacağını öngörüyor. Etiyopya'nın Afar bölgesinde birleşen üçlü fay sistemi, Kızıldeniz ve Aden Körfezi ile birleşerek yeryüzündeki en nadir tektonik kavşaklardan birini oluşturuyor.

KIZILDENİZ VE ADEN KÖRFEZİ BİRLEŞECEK

Yaklaşık 25 milyon yıl önce oluşan Doğu Afrika Rifti, Kızıldeniz'den Mozambik'e kadar 3 bin 500 kilometrelik bir hatta yayılıyor. Afar bölgesinde yer kabuğunun şimdiden önemli ölçüde incelmiş olması ve bazı bölgelerin deniz seviyesinin altında kalması, sürecin kuzeyden başladığını kanıtlıyor.

Vadi tabanı yeterince alçaldığında, Kızıldeniz ve Aden Körfezi sularının bu boşluğu doldurmaya başlayacağı tahmin ediliyor. Uzmanlar, levhaların yılda ortalama 7 milimetre hızla birbirinden uzaklaştığını belirtirken, bu durumun bölgedeki sismik ve volkanik hareketliliği şimdiden artırdığına dikkat çekiyor.

YERİN DERİNLİKLERİNDEKİ "SÜPERPLÜM" ETKİSİ

Dünya kabuğunun kırılmasına neden olan ana gücün, yerin derinliklerinden yükselen sıcak bir malzeme sütunu, yani bir "manto plümu" olduğu düşünülüyor. Yapılan son araştırmalar, Afrika'nın yarılma mekanizmasının altında halen aktif olan güçlü bir "süperplüm" etkisinin bulunduğunu gösteriyor.

Afar bölgesinin manyetik yapısı üzerine yapılan çalışmalar, Afrika ve Arabistan'ın Kızıldeniz ve Aden Körfezi oluşumundan sonra tek bir fay hattı boyunca uzaklaştığını ortaya koydu. Bu devasa enerji, Dünya'nın iç kısmı ile yüzeyi arasındaki etkileşimin ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

MANTO TABAKASINDAKİ GİZEMLİ TİTREŞİMLER

Haziran ayında yayınlanan güncel bir çalışma, yarılma sürecinin sadece sabit bir sıcaklık değil, erimiş kayaların oluşturduğu bir tür "titreşim"den kaynaklanabileceğini öne sürüyor. Jeologlar, Afar'ın altındaki manto tabakasının homojen olmadığını ve bu titreşimlerin farklı kimyasal özellikler taşıdığını tespit etti.

Kısmen erimiş mantodan yukarı doğru akan bu akıntılar, yüzeydeki levhalar tarafından yönlendiriliyor. Bu keşif, Dünya'nın derinliklerindeki dinamiklerin kıtaları nasıl şekillendirdiğini ve yeni okyanus havzalarının nasıl oluştuğunu anlamak açısından kritik bir önem taşıyor.