Dev kıta 2500 kilometrelik yarıkla ikiye ayrılacak Sözcü Gazetesi

Oxford Üniversitesi’nden bilim insanlarının yürüttüğü ve Frontiers in Earth Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Afrika kıtasının derinliklerinde uzun vadede büyük jeolojik değişimlere yol açabilecek hareketlilikler yaşandığını gösterdi. Çalışmada, Zambiya’nın altında uzanan Kafue Yarığı’nın gelecekte yeni bir kıtasal ayrılma hattına dönüşme potansiyeli taşıdığı belirtildi.

2 BİN 500 KİLOMETRELİK YARIK DETAYLI İNCELENDİ

Tanzanya’dan Namibya’ya kadar yaklaşık 2 bin 500 kilometre boyunca uzanan Kafue Yarığı üzerinde kapsamlı incelemeler gerçekleştiren araştırmacılar, bölgedeki sekiz farklı jeotermal kuyudan gaz örnekleri topladı. Yapılan analizlerde, atmosferde doğal olarak bulunmayan özel bir helyum izotopuna rastlandı.

Bilim insanları, bu bulgunun yarık sisteminin yer kabuğunun 40 ila 160 kilometre altında bulunan manto tabakasıyla doğrudan bağlantı kurduğunu gösterdiğini ifade ediyor. Elde edilen veriler, bölgede halen aktif jeolojik süreçlerin devam ettiğine işaret ediyor.

MANTODAN GELEN SİNYALLER DİKKAT ÇEKİYOR

Araştırmanın yazarlarından Mike Daly, tespit edilen gaz ve sıvı hareketlerinin, gelecekte yerkabuğunu parçalayabilecek büyük ölçekli bir yarılmanın erken evrelerini yansıttığını söyledi. Daly’ye göre mantodan yüzeye doğru yükselen karbondioksit miktarındaki artış da bu değerlendirmeyi destekleyen önemli göstergeler arasında yer alıyor.

Uzmanlar, Kafue Yarığı’nın zaman içinde Kenya’daki Büyük Çatlak Vadisi’ne benzer bir yapıya dönüşebileceğini ve Afrika kıtasının jeolojik yapısında önemli değişikliklere neden olabileceğini değerlendiriyor.

SÜREÇ MİLYONLARCA YIL DEVAM EDEBİLİR

Araştırmacılar, olası kıtasal ayrılmanın kısa vadede gerçekleşmeyeceğini vurguluyor. Jeolojik ölçekte değerlendirilen bu dönüşümün milyonlarca yıllık bir zaman dilimine yayılabileceği belirtilirken, bölgedeki hareketliliğin şimdiden ölçülebilir seviyede olduğu ifade ediliyor.

Bilim insanları, yarık hattındaki gelişmelerin gelecekte Afrika’nın coğrafi görünümünü değiştirebilecek nitelikte olduğunu belirtiyor.

ENERJİ VE MADEN KAYNAKLARINA SAHİP

Kafue Yarığı’ndaki hareketlilik yalnızca jeolojik açıdan değil, enerji kaynakları bakımından da dikkat çekiyor. Araştırmacılar, bölgenin jeotermal enerji üretimi için önemli fırsatlar sunabileceğini, ayrıca helyum ve doğal hidrojen gibi stratejik kaynaklar açısından da yüksek potansiyele sahip olduğunu düşünüyor.

Özellikle temiz enerji teknolojilerinde kritik rol oynayan helyum ve hidrojenin gelecekte küresel ölçekte daha değerli hale gelmesi beklenirken, bu keşfin Afrika’nın enerji politikaları ve ekonomik dengeleri üzerinde de etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Bilim insanları, Kafue Yarığı’ndaki süreçleri daha iyi anlamak amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.