Depremzedeye borç çıkarılmaz Sözcü Gazetesi

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, geçtiğimiz haftayı 6 Şubat 2023’te yaşanan ve ‘Asrın Felaketi’ olarak nitelendirilen depremlerden etkilenen kentlerde geçirdi. Anma törenlerine katılan, depremzedelerle bir araya gelen Özel’e izlenimlerini sordum. Özel, deprem bölgesindeki temaslarını şu sözlerle anlattı:
“Büyük bir özgüvenle, depremden en ağır yıkımı yaşayan 6 ilde ve Adana dahil 7 ilde sokakta yürüdüm. Konteyner kentlere gittim, mezarlıklarda ailelerle konuştum. 7 günde 55 program yaptık. Vatandaşlar bize teşekkür etti.”

NURHAK’A İLK BEN GİTTİM

Deprem bölgesinde günlerce kaldınız. İzlenimleriniz nelerdir?

“6 Şubat 2023’te İstanbul’daydım. Depremden yarım saat sonra yola çıktım. Öğlene kadar tüm milletvekillerine deprem bölgesine intikal etmeleri talimatını verdik.Nurhak’a ilk ulaşan bendim. Her ile 10’ar milletvekili görevlendirdik ve 1.5 ay boyunca bölgede kaldık.”

DEPREMİN 3. YILI

“Depremin üçüncü yılında, konut teslimleriyle birlikte hem Sayın Murat Kurum hem de Cumhurbaşkanı Erdoğan, kendi kusurlarından hiç bahsetmeden, ders almadan bir tablo çiziyor. Aynı zamanda ‘CHP yoktu, hiçbir şey yapmadı’ gibi gerçek dışı iddialar dile getiriliyor. Oysa biz sahadaydık.

270 BİN KİŞİ KONTEYNERDE

“İktidar, ‘400 bin konut yaptık’ söylemiyle propaganda yapıyor ama eksikliklerin konuşulmasını istemiyor. Oysa hâlâ 270 bin kişi konteynerlerde yaşıyor. Cumhurbaşkanı bir yıl sonunda herkesin evine geçeceğini söylemişti. Kiracılar için hiçbir çözüm üretilmiyor. Anahtarını aldığı halde evinin inşaatı su basmanı seviyesinde olan insanlar var. ‘Çatısı akan, pencerelerden su sızan, zemin kaplamaları kabarmış evler teslim ediliyor.”

Enkazdan en az 30 bin kişi daha kurtarılabilirdi

1999 Marmara Depremi’nde ordu, ilk saatlerde sahaya indi. Dönemin Genelkurmay İkinci Başkanı Çevik Bir Paşa, sabah saatlerinde helikopterle yaptığı keşfin ardından müdahale önerisinde bulundu ve dönemin Başbakanı Bülent Ecevit’in talimatıyla ordu enkazlara sevk edildi. O depremde ordu, 10 bin 680 kişiyi canlı olarak kurtardı. Hangi apartmandan çıkarıldıkları, ad-soyadları, T.C. kimlik numaraları ve teslim edildikleri sağlık birimleri kayıt altına alındı; bu insanların yaşadığı belgeli.

Hatay depreminde 3 gün çıkmadı ve toplam 360 kişi kurtulmuş ordunun eliyle. En çok kayıp ilk 24 saatte oluyor. Sonra takip eden 3, 24 saatte bizim ordu durmuş.

Çıktıktan sonra artık mucizeler gerçekleşmiş. 360 kişi bir yerde yani şöyle basit bir hesapla 15 bin kişinin öldüğü yerde ordu 10 bin kişi kurtardıysa. Yani 25 ölecekken 10 bine indirdiyse burada da 55 bin kişinin olduğu yerde ordu çıksaymış. Büyük ihtimalle bir 30 bin kişiyi kurtaracakmış. Ben tabii bu istatistiği paylaştım grup toplantımızda.

Sözcü Gazetesi de bunu manşetine taşıdıktan sonra bütün deprem bölgesi bu konuda herkes ilk günlerde hep yakarıyorlardı. Ordu nerede neden geç çıktı diye. Şimdi de bu rakamları konuştular. Bu da hani bu süreçte Sözcü’nün vatandaşın farkındalığına yapmış olduğu önemli bir katkı.

Boş senetleri yırtalım

Deprem bölgesinde boş senet ve rezerv alan uygulamaları tepki çekerken Özel’den, “Depremzedeler evlerinin bedelini ödedi, senetler yırtılmalı” çağrısı

Deprem bölgesinde öne çıkan şikâyetlerden biri de “boş senede imza” uygulaması. Sözleşmelerde ödenecek tutar ve faiz oranı bölümü boş bırakılıyor. Oysa Afet Kanunu’na göre deprem konutlarından faiz alınmaması gerek. Buna rağmen rezerv alanları ve iş yerlerinin bu kapsam dışında değerlendirildiği belirtiliyor. Bu nedenle yeni bir yasal düzenleme gerekebileceğini dile getirdik ve hükümete bu konuda teklif sunduk. Vatandaşlar, iki yıl ödemesiz dönemden sonra 18 yıl boyunca borçlandırılacaklarını söylüyor.

BAĞIŞLAR NE OLDU?

Depremden bu MTV yılda iki kez alındı, KDV oranları artırıldı, ÖTV yükseltildi, yurt dışı çıkış harçları dahil pek çok kalemde devletin aldığı vergiler katlandı. Önemli bir kaynak oluşturuldu büyük bağış kampanyaları düzenlendi; bizler de birer maaş bağışladık, vatandaşlar da katkı sundu. Yurt dışından gelen bağışlar da dahil olmak üzere, devletin resmî rakamlarına göre toplam 71 milyar dolar kaynak toplandı. Yine resmi verilere göre deprem konutları için yaklaşık 40 milyar dolar harcandı. Yani ihtiyaç fazlası yaklaşık 31 milyar dolarlık bir kaynak bulunuyor.

Deprem haberini alır almaz bölgeye giden Özgür Özel, aradan 3 yıl geçtikten sonra 
6 Şubat haftasını yine bölgede geçirdi.

ERDOĞAN'A ÇAĞRI

Erdoğan’a açık bir çağrıda bulundum: ‘Gelin, bu boş senetleri yırtıp atalım. Vatandaşlar, görmedikleri bir daireyi, bedelini bilmedikleri bir fiyata almak zorunda bırakıldıklarını dile getiriyor. Depremzedeye borç çıkarılamaz.

‘Gerçekler gölgelemesin’

Bölgede çok önemli bir noktayı özellikle ifade etmek gerekir. Valilerin muhalefete engel olduğu yönündeki iddialar gerçeği yansıtmıyor. Bunun en somut örneklerinden biri Adıyaman. Türkiye genelinde yapılan yerinde dönüşümlerin yüzde 45’i Adıyaman’da gerçekleşti. Geri kalan 9 ilde ise yüzde 55’i yapıldı.  Beni asıl üzen nokta ise Osmaniye ile ilgili yaşananlar. Hatta daha sonra Sayın Devlet Bahçeli beni arayarak bölgeye gidişim ve yaklaşımım nedeniyle teşekkür etmişti. Deprem bölgesinde irili ufaklı 30’un üzerinde konuşma yaptım ve hepsine aynı cümlelerle başladım: “Bu büyük bir felaketti. Enkazdan bir çakıl taşı kaldırandan, temel kazan ya da çatıya bir kiremit koyandan Allah razı olsun. Kim ne yaptıysa, hangi partiden olursa olsun, hepsine saygı ve teşekkür borçluyuz.”

AK Partili, MHP’li, DEM’li ayırmadan emeği geçen herkese teşekkür ederek konuşmama başlamama rağmen, Sayın Erdoğan’ın “bir kuru teşekkür bile edilmedi” şeklindeki sözleri gerçeği çarpıtıyor. Oysa biz başından beri yapılan her doğru işi teslim ediyoruz. 

CHP’li belediyeler ne yaptı?

● CHP’li belediyeler toplamda;
● 9.638 araç, 28.521 personelle deprem bölgelerine gitti.
● 7.200 TIR, 4 uçak, 6 gemi ile gıdadan sağlık malzemelerine, çadırdan sobaya kadar her türlü yardım bölgelere ulaştırıldı.
● 155 mobil mutfak, 163 ikram aracı, 18 mobil fırın kuruldu. 
● 3 milyona yakın battaniye, 266.000 ısıtıcı ve soba dağıtıldı.
● 2.222 jeneratör, 4 milyon 600 bin hijyen paketi,
● 50.000 çadır, 1.810 konteyner ulaştırıldı. 

 CHP’NİN DEPREM BÖLGESİNE YATIRIMLARI

HATAY:
● İBB, 1.000 kişilik KİPTAŞ Yaşamı Alanı kuruldu.
● Kırıkhan’a İBB Emekçileri Lisesi inşa edildi.
● Samandağ Sahil Parkı’na Yaşam Vadisi kuruldu.

ADIYAMAN:
● Adıyaman’ın doğalgaz hattını İBB İGDAŞ onardı.
● İBB Çatdere Köprüsü’nü 300 milyon TL’ye yeniden yaptı. 
● İzmir Büyükşehir Belediyesi 2 yaşam alanı kurdu.
● İzmir Büyükşehir aşevi kurarak sıcak yemek dağıttı.
● Mersin Büyükşehir, 670 konteynerlik kent kurdu.
● Tut, Gölbaşı, Pınarbaşı, Harmanlı’nın su hattı onarıldı.
● Yine Mersin Büyükşehir, Mersin Caddesi yapıldı. 
● Eskişehir Büyükşehir Yenimahalle’de park yapıyor.
● Denizli Büyükşehir, Karapınar Mahallesi’ne park yapıyor.
● İBB, Gölbaşı’nda Yaşam Vadisi kuruyor.
● İBB, 80 milyonluk yatırımla Deprem Anma Mekanı inşa ediyor. 
● Tekirdağ Büyükşehir, Cumhuriyet Mahallesi’nde park inşa ediyor.
● Manisa Büyükşehir, Ferdi Zeyrek Çocuk, Kültür ve Sanat Merkezi inşa edecek.
● Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, 14 dönüm üzerine bir park yapacak.

MALATYA
● ASKİ, Malatya Devlet Hastanesi’ne su arıtma sistemi kurdu.
● Muğla ve Eskişehir Büyükşehir’in ekipleri 6 ay Malatya’daki altyapıyı onardı. 
● İzmir Büyükşehir, Malatya’ya 53 konteyner ulaştırdı.
● Güzelbahçe Belediyemiz konteyner kent kurdu.
● Bornova belediyemiz çadırkent kurdu.
● Çiğli Belediyesi, 20 esnaf odasına konteyner alan kurdu.
● İzmir Buca Belediyesii Kadın, Aile ve Gençlik Merkezi yapılıyor.
● Denizli Büyükşehir, Ferdi Zeyrek Camii yapıyor.
● ABB Akçadağ-Ören’de 16 derslikli okul yaptıracak. 
● Manisa Büyükşehir, 4 ayrı yere kilit parke taşı yardımı yapıyor.
● Muğla Büyükşehir, Malatya ilçelerine 100 milyon yatırım yapacak.
● MBB’nin yatırımları olan Hekimhan’a Cemevi ve tesis yapıyor. 
● Doğanşehir’e Kadın, Aile ve Gençlik Merkezi,
● Arapgir’e Kültür ve Taziye Evi,
● Arguvan’a Sosyal Tesis yapılıyor. 

KAHRAMANMARAŞ
● İzmir Büyükşehir, 219 aile için konteyner kent kurdu.
● Doğalgaz hatlarındaki arızaları İBB İGDAŞ ekipleri giderdi.
● Ankara Büyükşehir Belediyesi 6.747 çadır ve 147 konteyneri bölgeye getirdi.
● 21.916 çiftçiye 1 milyon sebze fidesi, 423.000 litre sıvı gübre verildi
● ASKİ ekipleri, Maraş’ta 15 km su hattı onarımı yaptı.

GAZİANTEP
● İstanbul Büyükşehir Belediyesi İGDAŞ, Gaziantep’in zarar gören doğalgaz altyapısını onardı.

OSMANİYE
● İzmir Büyükşehir, 230 konteynerli yaşam alanı kurdu.