Depozito İade Sisteminde Türkiye genelinde 50 bin nokta hedefleniyor

Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, Bursa'da BURKASAN Depozitosu Olan Ambalajlar Sayma Doğrulama Hattı Merkezi'nin açılışında yaptığı konuşmada, depozitolu ambalajların toplanması ve geri dönüşüme kazandırılmasına yönelik çalışmalar hakkında bilgi verdi.

Türkiye'de ithalat dahil yaklaşık 25 milyar adet PET, cam ve alüminyum ambalaj bulunduğunu belirten Öztürk, temel amaçlarının bu ambalajların tamamını toplamak olduğunu söyledi.

Bu kapsamda Türkiye'nin coğrafi yapısı, nüfus dağılımı ve tüketim alışkanlıklarını dikkate alarak sektör temsilcileriyle istişare içinde bir strateji oluşturduklarını aktaran Öztürk, Bursa'da açılan merkezin bu stratejinin ilk sonuçlarından biri olduğunu ifade etti.

Depozito sisteminin altyapı çalışmalarına 2022'de başladıklarını, 2025'e kadar yazılım, makine üretimi ve teknoloji alanlarında hazırlık yaptıklarını anlatan Öztürk, Şubat 2025'te pilot uygulama dönemine geçtiklerini kaydetti.

Pilot uygulamaların 2026 yılının temmuz ayına kadar sürdüğünü belirten Öztürk, 1 Temmuz 2026 itibarıyla "ulusal entegrasyon dönemi"ne geçtiklerini bildirdi.

Sistemin kademeli olarak devreye alındığını aktaran Öztürk, şöyle konuştu:

"Depozitosu olan ambalajlar pet, cam ve alüminyumdan oluşan, yaklaşık ülkemizde ithalat dahil 25 milyar adet ambalajdan bahsediyoruz. Tüm amacımız bu 25 milyar adet ambalajı toplamak. Türkiye gibi bir coğrafyada, Türkiye gibi bir topoğrafyada ve bu topoğrafyanın ve nüfus dağılımının ambalaja etki ettiği bir ortamda bu ambalajı nasıl toplayacak? Onların hiçbirisi belli değildi. Biz buradaki birçok sektör temsilcisi arkadaşımızla gerek operatör, gerek makine üreticisi, gerek teknik eleman, tüm paydaşlarımızla istişareyle burada bir strateji oluşturduk. Bu stratejinin açıkçası ilk meyvesini bugün Bursa'da açıyoruz. Bugün gördüğünüz tesis gibi Türkiye'de yaklaşık 150 adet sayma doğrulama merkezi kurmayı hedefliyoruz.

Bu tesiste 5 adet sayma doğrulama hattı var. Yaklaşık 600 adet de Türkiye'mizde sayma doğrulama hattı planlıyoruz. İnşallah bu sayma doğrulama merkezimizden benzeri Türkiye'mizde yaklaşık 140-150 adet 2 sene içinde göreceğiz. Sayma doğrulama hatlarından da toplam 600 adet Türkiye'mizde olacak. Minimum 50 bin adet iade noktası göreceğiz tüm ulusal olarak. Ama bu 50.000 adet iade noktası, 50 bin adet depozito iade makinesi demek değil. Yani bizim tüm planımız, tüm stratejimiz 10 bin adet depozito iade makinesi ve 'manuel el terminalleri' dediğimiz, doğrudan mobil olarak şu anda sahaya yaydığımız el terminali marifetiyle depozitosu olan ambalajları toplamaktır."

Sistemin yalnızca ambalajların toplanması açısından değil, toplumda geri dönüşüm kültürünün yerleşmesi bakımından da önemli olduğunu vurgulayan Öztürk, 1 Temmuz 2028 itibarıyla "yaygınlaşma dönemi"ne geçilmesini hedeflediklerini ifade etti.

Sistemin kurulması sırasında yerli sanayici ve teknoloji üreticilerini desteklemeye önem verdiklerini dile getiren Öztürk, makine ve teknolojilerin yurt dışından kolaylıkla temin edilebileceğini ancak yerli üretimin geliştirilmesini tercih ettiklerini söyledi.

Depozitolu ambalaj sisteminin dünyada da ilgi gördüğünü belirten Öztürk, bazı gelişmiş ülkelerde dahi depozito sisteminin bulunmadığını söyledi.

Burkasan Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Kılıç, 200 milyon lirayı aşan yatırımla kurulan tesisin Bursa ve çevresindeki fabrikalara hizmet vereceğini belirtti.

Tesisin Türkiye'deki benzerlerinden farklı özelliklere sahip olduğunu aktaran Kılıç, "Bu sayım ve doğrulama tesisi, beş ayrı sayım ve doğrulama hattının aynı anda çalışabildiği, bütün hatların konveyör sistemleriyle birbirine bağlandığı ve sayılan ambalajların türlerine göre ortak noktalarda toplandığı modern bir altyapıya sahip." dedi.

Şirket olarak yatırımı depozito yönetim sistemi kapsamındaki faaliyetlerinin ilk kompakt tesisi olarak değerlendirdiklerini dile getiren Kılıç, "İnşallah çok yakında şehrimizin batısında da bunun benzeri bir tesis daha hayata geçirerek Bursa'mızda oluşan yıllık 1 milyar adedi aşan depozitolu ambalajların en az yüzde 80'ini iki yıl içerisinde ekonomimize geri kazandırmayı hedefliyoruz." diye konuştu.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Atık ve Geri Dönüşüm Sektör Meclisi Başkanı Ali Kantur ile Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay'ın konuşmalarının ardından tören, açılış kurdelesinin kesilmesi ve tesisin gezilmesiyle sona erdi.