Denizin altında 42 milyar dolarlık tehlike

Deniz çayırları, tropikal yağmur ormanlarından 35 kat hızlı karbon emme yetenekleriyle iklim değişikliğiyle mücadelenin gizli kahramanları olarak konumlanırken, artan bilinçlendirme çabalarına rağmen hala savunmasız.

Araştırmalar, deniz çayırları örtüsünün küresel ölçekte her yıl yüzde 2-7 oranında azaldığını gözler önüne sererken, kayıpların 42 milyar dolara varabilecek bir ekonomik maliyet yaratabileceği tahmin ediliyor.

Marmara Denizi'nde pinna nobilis çıktı

Son araştırmalar, Akdeniz’deki deniz çayırı ekosistemlerinin sağladığı yıllık ekonomik hizmetin yaklaşık 11,6 milyar dolar olduğunu ortaya koyuyor. Ülkeler arasında İtalya en yüksek, Slovenya ise en düşük değere sahip.

Türkiye’deki deniz çayırı ekosistemlerinin yıllık ekonomik katkısı ise 276,6 milyon dolar olarak hesaplanıyor. Bu değerlendirmenin içinde yalnızca çayırlar değil, aynı ekosistemde yaşayan balıklar ve diğer canlıların ekonomik katkıları gibi ekosistem hizmetleri de yer alıyor.

2020 Birleşmiş Milletler (BM) raporuna göre dünyada her 30 dakikada bir futbol sahası büyüklüğünde deniz çayırı alanının yok olduğu tahmin ediliyor. BM, deniz çayırı ekosistemlerinin karasal ekosistemlerden daha fazla karbon tutma kapasitesine sahip olduğu gerçeğine dayanarak, denizlerin bu gizli kahramanlarına ilişkin farkındalığı artırmak üzere 2022 yılında 1 Mart’ı Dünya Deniz Çayırları Günü olarak ilan etti.

İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Suat Sözen, Dünya Deniz Çayırları Günü'nün insan yaşamının sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyen deniz çayırlarının değerine dikkati çekmek için önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.

Sözen, "Denizler, iklim kriziyle mücadeleden biyolojik çeşitliliğin korunmasına, gıda güvenliğinden günlük ekonomik faaliyetlere kadar dünyamızda yaşamın devamlılığını sağlayan her alanda katkı sunan çok kıymetli bir kaynak. Bu nedenle üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olarak, Türkiye'de denizlerimizi korumayı çevresel bir sorumluluk olmanın ötesinde gelecek nesillere karşı bir görev olarak görmek gerekiyor." değerlendirmesini yaptı.

TÜDAV işbirliğiyle hayata geçirdikleri projenin bu kapsamdaki en önemli çalışmalarından olduğunu aktaran Sözen, şunları kaydetti:

"Tropik yağmur ormanlarının 35 katına kadar karbondioksit emen bu 'denizlerin akciğerleri' iklim değişikliği, kirlilik gibi nedenlerle ciddi oranda azalıyor. Yeniden ekim yapıldığında ise çayırlar yılda sadece 1 santimetre büyüyebiliyor. Kaybedilen alanları yenilemek neredeyse imkansız fakat mevcutları korumak mümkün. Bu sebeple TÜDAV işbirliğiyle mevcut deniz çayırlarının haritalandırılması, korunması ve üzerlerindeki atıkların temizlenmesine uzanan kapsamlı bir yaklaşımla yürütülen proje, denizlerimizin dolayısıyla dünyamızın geleceğini güvence altına alma yönünde önemli çabalardan biri. Böyle değerli ve kritik bir habitatın korunmasının öneminin farkında olan, bu yolda emek harcayan herkesin Dünya Deniz Çayırları Günü kutlu olsun."

TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk de deniz çayırlarının deniz ekosisteminin korunmasında hayati bir role sahip olduğuna dikkati çekti.

Deniz çayırlarını korumanın ekosistemin dengesini ve insanlığın yarınını güvence altına alacağını belirten Öztürk, vakıf olarak 2013'te başladıkları deniz çayırlarının korunma stratejisiyle bu konudaki öncü rollerini Türkiye İş Bankası işbirliğinde devam ettirdiklerini aktardı. (AA)