Deniz tabanı fermuar gibi yarıldı: Milyonlarca yıllık süreç görüntülendi Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, Vancouver Adası açıklarında Pasifik Okyanusu tabanındaki devasa bir tektonik levhanın kırılarak parçalara ayrıldığını ilk kez sismik görüntülerle kaydetti. Elde edilen veriler, yer kabuğunun altındaki parçalanmanın ani bir felaketten ziyade milyonlarca yıla yayılan kademeli bir süreç olduğunu gösteriyor.

OKYANUS TABANINDAKİ DEV LEVHA NASIL PARÇALANIYOR?

Cascadia dalma bölgesinde yürütülen araştırmalarda, Explorer ve Juan de Fuca levhalarının Kuzey Amerika levhasının altına batarken büyük fay hatları boyunca kırıldığı belirlendi. Deniz tabanına gönderilen ses dalgaları ve 15 kilometrelik özel kablolarla yapılan ölçümler, levhada 5 kilometrelik dikey kaymalar ve dev çatlaklar oluştuğunu ortaya koydu.

Uzmanların "parça parça kırılma" olarak adlandırdığı bu süreçte, dönüştürücü faylar levhayı farklı zamanlarda kopabilen bağımsız parçalara bölüyor. Bu durum, okyanus tabanındaki bazı bölgelerde batma hareketinin kademeli olarak durmasına, komşu alanlarda ise sürecin devam etmesine yol açıyor.

BU PARÇALANMA DEV DEPREM RİSKİNİ ORTADAN KALDIRIYOR MU?

Levhanın kademeli olarak bölünmesi, bölgedeki büyük deprem ve tsunami riskini ortadan kaldırmıyor. Yapılan sismik analizler, 75 kilometre uzunluğundaki fay hattının bazı bölümlerinin hâlen aktif olduğunu, bazı kısımlarının ise durgun seyrettiğini gösteriyor.

Bilim insanları, tespit edilen bu çatlakların gelecekte yaşanabilecek büyük bir sismik kırılmayı engelleyip engellemeyeceğini araştırmayı sürdürüyor. Çalışma, tektonik levha sınırlarının yeniden şekillenmesini jeolojik süreç içerisinde canlı olarak gözlemleme fırsatı sunması bakımından büyük önem taşıyor.