Demokratlar şikâyetçi, şahinler tepkili, İsrail rahatsız… Hem savaşta hem barışta Trump’a tepki var

ABD ile İran arasında 28 Nisan’da başlayan ancak 8 Nisan’daki ateşkesle yatışan savaş, nihai bir anlaşma ile tamamlanma sürecine girmek üzere. Fakat ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik İsrail ortaklığı ile başlattığı saldırıların ardından karşı karşıya kaldığı eleştiriler, barış ihtimali artarken de yükseliyor. Olası mutabakat metninde ABD’nin vereceği olası tavizler sonrası Amerikan kamuoyunda bazı çevreler ‘O zaman neden savaştık?’ sorusunu soruyor. Şahin Cumhuriyetçiler ‘Savaşı sürdürmeliyiz’ çağrısı yaparken, Demokratlar ABD’nin savaşarak hiçbir şey elde edemediği eleştirisinde bulunuyor.

TRUMP’A TAVİZ ELEŞTİRİSİ

Cumhuriyetçi Parti’de bazı isimler, Trump’ın İran’a fazla taviz verdiğini savunuyor. Şahin kanadın önde gelen isimleri arasında yer alan Ted Cruz, Roger Wicker, Tom Cotton ve Lindsey Graham, anlaşmanın İran’ın elini güçlendirebileceği görüşünde. Şahin kanat mevcut haliyle anlaşma yapmak yerine savaşın tekrar başlamasından yana. Eleştiriler özellikle Trump yönetimi tarafından savaşın çıkış sebebi olarak gösterilen İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin net ve kalıcı sınırlamaların henüz açıklanmaması üzerinde yoğunlaşıyor.

ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının başlamasından kısa süre sonra ülke genelinde “savaşa hayır” protestoları yapılmıştı. Anketlere göre de Amerikan kamuoyunun büyük kısmı, İran savaşını desteklemiyordu.

İSRAİL RAHATSIZ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da ABD-İran görüşmelerinde dışarıda bırakılmaktan rahatsızlık duyuyor. Reuters’a konuşan kaynaklara göre Netanyahu yakın çevresine Trump’ın İran konusunda ikna edememekten şikâyetçi. İsrail yönetimi, İran’ın nükleer kapasitesini tamamen ortadan kaldıracak bağlayıcı bir çözüm olmadan savaşın bitirilmesinin tehlikeli olacağını düşünüyor.

İBRAHİM ANLAŞMALARI NEREDEN ÇIKTI

İran cephesi de İsrail’in süreci baltalayabileceğinden endişeli. “Görüşülen konuların büyük bir kısmında sonuca ulaştığımızı söyleyebiliriz” diyerek müzakerelerin olumlu seyrettiğini söyleyen İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, İsrail’den anlaşmayı engellemek için bazı adımlar beklediklerini ifade etti. Bekayi, İsrail dahil savaşı ve düşmanlığı savunan ülkelerin medyadaki dezenformasyon faaliyetlerinin ABD’li yetkililer üzerinde bir etki yaratabileceğini de söyledi. Öte yandan ABD Başkanı Trump dün, İran anlaşmasında yeni bir şart ortaya attı. “Bu süreç ya herkes için büyük bir anlaşmayla sonuçlanacak ya da anlaşma olmayacak. Eskisinden daha büyük ve sert çatışmalara dönülecek” diyen Trump, İran’la nihai anlaşma için Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na katılmasını istedi. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump, “İran anlaşması imzalanırken Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (zaten üye!), Katar, Pakistan, Türkiye, Mısır, Ürdün ve Bahreyn (zaten üye!). Bu ülkelerin tamamının, eş zamanlı olarak, İbrahim Anlaşmalarını imzalamasının zorunlu olması gerek” ifadelerini kullandı. İbrahim Anlaşmaları Trump’ın ilk döneminde Arap-İsrail normalleşmesi perspektifiyle oluşturulmuştu. Ancak Türkiye ve Mısır’ın İsrail ile diplomatik ve ekonomik ilişkileri zaten bulunuyor.

MEKSİKA’DA KAMP YAPACAKLAR

ABD, Kanada ve Meksika’nın ev sahipliğinde düzenlenecek 2026 FIFA Dünya Kupası’nda ilk maçını 15 Haziran’da oynayacak İran Milli Futbol Takımı’nın kam pının ABD’den Meksika’ya alındığı açıklandı.

HÜRMÜZ’DE GEÇİŞ ÜCRETİ YERİNE HİZMET ÜCRETİ

İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ve İran arasındaki görüşmelerde en önemli anlaşmazlıklardan biri olan Hürmüz Boğazı ile ilgili açıklamada bulundu. ‘Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri güvenli kılacak ve uluslararası toplumun da faydasına olacak bir mekanizmanın oluşturulması için birçok ülke ile görüştüklerini’ belirten Bekayi, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti yerine seyir hizmet ve güvenliğin sağlanması için ücret alınacağını söyledi. Bekayi, Türkiye’nin gerilimin azaltılması yönündeki çabalarına ilişkin  de ‘etkili ve değerli’ ifadelerini kullandı.