Demografik dönüşüm, bakım ekonomisi ve ev işçileri Erdal Tanas Karagöl

Bakım ekonomisi ve ev işçileri , günümüzde hem sosyal politika hem de emek piyasaları açısından giderek daha fazla önem kazanan önemli iki meselesidir. Ev işçileri, bakım ekonomisinin en kırılgan kesimidir. Ev işçileri, çocuk bakımı, yaşlı ve hasta bakımı, ev temizliği, yemek, çamaşır ve hane içi gündelik bakım hizmetlerini yerine getirirken çok ağır çalışma koşulları ile de mücadele etmektedirler. Dolayısıyla ev işçilerinin bakım emeği görünür ve değerli kılınmadıkça ve ev işçileri etkin biçimde

Bakım ekonomisi ve ev işçileri

, günümüzde hem

sosyal politika hem de emek piyasaları

açısından giderek daha fazla önem kazanan önemli iki meselesidir.

Ev işçileri, bakım ekonomisinin

en kırılgan

kesimidir.

Ev işçileri, çocuk bakımı, yaşlı ve hasta bakımı, ev temizliği, yemek, çamaşır ve hane içi gündelik bakım hizmetlerini yerine getirirken çok ağır çalışma koşulları ile de mücadele etmektedirler.

Dolayısıyla ev işçilerinin bakım emeği görünür ve değerli kılınmadıkça ve ev işçileri etkin biçimde güvence altına alınmadıkça

ne sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması ne toplumsal adaletin tesis edilmesi ne de bakım alan kişilerin kaliteli hizmet alması

mümkün olacaktır.

BAKIM EKONOMİSİ NEDEN ÖNEMLİ?

Demografik dönüşüm

nedeniyle bakıma olan ihtiyaç artmaktadır.

ILO verilerine göre, artan bakım ihtiyacının zorladığı yapısal dönüşüm nedeniyle dünyada

2015 yılında 2,1 milyar insan bakıma ihtiyacı var iken 2030 yılında bu sayının 2,3 milyar

insana ulaşması bekleniyor.

2024 yılı TÜİK verilerine göre, Türkiye’de de bakıma muhtaç fertlerin bakımı için profesyonel olarak bakım hizmeti alınma durumu olan

hane halkı sayısı 2,1 milyona ulaşmış durumda.

Dolayısıyla, bakım ekonomisine ihtiyaç nedeniyle bu alana yapılacak yatırım ve ev işçilerinin mevcut durumunu değiştirecek yeni düzenlemeler, istihdamı, geliri, refahı ve vergi gelirlerini arttırdığı gibi kayıt dışılığı da azaltmaktadır.

BAKIM EKONOMİSİNİN BEL KEMİĞİ OLAN EV İŞÇİLERİNİN SORUNLARI ÇOK AĞIR

Bakım için

ev işçilerine olan ihtiyaç artarken diğer yandan ev işçilerinin sorunları da ağırlaşıyor.

Ev işçilerinin işi iş olarak görülmüyor, ev işçileri yasal korumanın altına girmiyor, ev işçileri insan onuruna yakışır iş ve ücret koşullarına erişemiyor.

Bununla beraber, ev işçilerinin sendikal hakları yok, ev işçilerinin sayıları net bilinmiyor ve bunların iş sağlığı ve güvenliği en önemli sorun olmaya devam ediyor.

EV İŞÇİLERİ ÇALIŞTAYI

Ev işçilerin bu sorunlarına çözüm bulmak için, geçen hafta sonu

HAK-İŞ

tarafından Antalya’da ilgili kurumların, sendikaların, akademisyenlerin ve ev işçilerinin yani tüm tarafların katılımıyla

Ev İşçileri Çalıştayı

gerçekleşti.

Bu çalıştayda

ev işçilerinin insan onuruna yakışır iş ve ücret koşullarına erişmesi, sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması, iş sağlığı ve güvenliği ve sosyal güvenlik sistemine dâhil olmaları

için iyi ülke örnekleri, politika önerileri ve atılacak adımlar ilk defa detaylıca tartışıldı.

HAK-İŞ Konfederasyonu’nun elini taşın altına koyarak

gerçekleştirdiği bu çalıştayda, ev işçilerinin hak mücadelesini ileriye taşımak için mevcut mevzuatı geliştirmeyi, uluslararası normları entegre etmeyi, finansal ve politik engelleri aşmayı ve sendikal örgütlenmeyi güçlendirmeyi hedefleyen bir zemin oluştu.

Yeni çalışmalar için yeni bir başlangıç yapılmış oldu.

Bu çalıştayda çıkan sonuçlar,

ev işçilerinin sorunları için önemli bir zemin oluşturduğu gibi yeni dönemde yapılacak çalışmalar için önemli bir rehber ve hayata geçirilmesi gereken çalışmalar için yeni bir yol gösterici

oldu.

HAK-İŞ Başkanı Mahmut Arslan’ın

da ev işçilerine verdiği önemi, ilgisi ve öne çıkan politika önerileri ile ev işçileri meselesini çözmek için verdiği mücadeleyi de burada vurgulamakta fayda vardır.