Deli Dumrul da ucuzluk yalan oldu Sözcü Gazetesi

YAP-işlet-devret (YİD) modeli ile yapılan köprü, otoyol, hastane, havalimanı, gar gibi ‘Deli Dumrul’ projeleri için, ‘Cebimizden kuruş çıkmayacak, devir sonrası kamuya geçince fiyatlar ucuzlayacak’ denildi. Ancak kuruş yalan oldu, cebimizden milyarlar çıktı. Şimdi de ‘ucuzluk’ yalan oluyor.

SÖZLEŞMELER GİZLİ

Vatandaş pahalı köprü ve otoyolların devredilip ucuzlayacağı günü beklerken, iktidar tam aksine devletin elindeki köprü ve otoyolları özelleştirmek için yabancı şirketlere yetki verdi. Yıllardır daha makul fiyatlara hizmet veren devlete ait 2 boğaz köprüsü ile İstanbul-Ankara otoyolu dahil devletin elindeki tüm köprü ve otoyollar özelleştirilip işletme hakları 20-30 yıllığına şirketlere verilecek.  İktidarın kasasına seçim öncesi milyarlarca lira para girecek. Şirketler ise ödedikleri paranın katbekat fazlasını 20-30 yıl boyunca geri toplayacak. Sonuçta, bir zamanlar ‘altın yumurtlayan tavuk’ diye ifade edilen köprü ve otoyollar şirketlerin kasasına yumurtlayacak, altın yumurtaların parası da halkın cebinden çıkacak.

YİD modeliyle yapılan köprü ve otoyolların sözleşmeleri gizli yapıldı. Bu nedenle köprü ve otoyollar için 16 yıldan 30 yıla kadar uzanan işletme süreleri belirlenmiş olsa da gizli maddeler devletin aleyhine işletildiği için devir işlemlerinde kaos yaşanıyor. Örneğin, 26 Ağustos 2016 tarihinde açılan Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün normalde 2023 yılında devlete devredilmesi gerektiği iddia edildi. Ancak şimdi köprünün 2028’de devredilmesi bekleniyor.

YİD modelinde ilk fiyasko Muğla’daki Göcek 1 Tüneli’nde yaşandı. 2006’da işletmeye açılan tünel normalde 20 Ocak 2032’de devlete geçecekti. Ancak aşırı pahalı olduğu için sürekli şikayet edilen tünelin daha erken devlete geçmesi için şirketle anlaşma yapıldı. Anlaşmaya göre devlet kendi imkanlarıyla aynı güzergaha paralel yaptığı Göcek 2 Tüneli’ni 2018 yılında şirkete parasız verecek, karşılığında devir tarihi 31 Aralık 2025’e çekilecekti. İkinci tünel verildi ancak 2025 olan devir tarihi 2030’a ötelendi. Ucuzluk hayal oldu.