Dağların arasına devasa bir halka inşa ettiler: Tek bir görevi var Sözcü Gazetesi

Rusya Bilimler Akademisi Özel Astrofizik Gözlemevi’ne bağlı RATAN-600 radyo teleskobu, kendine has dairesel tasarımı ve hareketli panel sistemiyle uzaydan gelen elektromanyetik dalgaları kaydetmeyi sürdürüyor. Sovyet döneminde inşa edilen 22 bin metrekarelik tesis; Güneş, yıldızlar ve uzak galaksilerden gelen sinyalleri inceliyor.

Teleskobun ismi proje ölçeğine atıfta bulunurken, fiziksel halkasının çapı 576 metredir. Alışılagelmiş tek parça çanak antenlerin aksine RATAN-600, içi boş bir alanı çevreleyen 895 adet hareketli metal panelden (11,4 m yükseklik, 2 m genişlik) oluşuyor. Merkezdeki boş alanda ise raylar üzerinde konumlandırılabilen alıcı kabinleri ve ikincil yansıtıcılar yer alıyor. 

Tesis, bütünsel olarak dönmek yerine sabit halka mimarisiyle çalışır. Gözlem yapılacak yöne göre ilgili sektördeki paneller belirli bir açıyla eğilerek gelen dalgaları raylar üzerindeki alıcı kabinlerine odaklıyor. Gözlemlerin büyük kısmı, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sayesinde gök cisimlerinin teleskobun görüş alanından geçmesiyle gerçekleştiriliyor. Dört ana sektöre ayrılan yapının güney bölümünde, gözlem kapasitesini artıran düz bir yansıtıcı panel de bulunuyor.

İnsan gözünün göremediği radyo frekanslarını kaydeden teleskop; 1.25 ile 22.3 gigahertz arasındaki 7 farklı bantta veri topluyor. Bilim insanları, bu farklı frekanslardaki eş zamanlı ölçümleri karşılaştırarak blazarlar ve aktif galaksi çekirdekleri gibi kozmik kaynakların enerji değişimlerini analiz eder. Son derece zayıf dalgaların yakalanabilmesi için 895 panelin her birinin konum hassasiyeti sürekli kontrol ediliyor.