Cumhurbaşkanı Erdoğan düğmeye bastı Türkiye de 5G dönemi resmen başladı: Dijital egemenlik ve millî güvenlik meselesi Gündem Haberleri

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen "5G ile İletişimde Güçlü Türkiye" töreninde yaptığı konuşmayla Türkiye'nin yeni nesil mobil iletişim altyapısına geçişini resmen duyurdu. 5G teknolojisinin yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda dijital egemenlik ve millî güvenlik meselesi olduğunun altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, günümüz dünyasında veriyi yönetenlerin jeopolitik üstünlüğü de elinde tutacağını belirtti. Özellikle yakın coğrafyada yaşanan savaş ve çatışmaların siber güvenliğin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade eden Erdoğan, sınırların ve hava sahasının korunması kadar "siber vatan"ın savunulmasının da hayati bir zorunluluk olduğuna dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "5G ile İletişimde Güçlü Türkiye" vizyonuyla ülkenin yeni nesil iletişim altyapısına geçiş sürecini resmen başlattı. 5G teknolojisini yalnızca bir iletişim devrimi değil, veri güvenliği ve dijital egemenliğin teminatı olan stratejik bir "millî güvenlik meselesi" olarak tanımlayan Erdoğan, ilk etapta yüzde altmış yerlilik oranıyla hayata geçirilecek bu projenin iki yıl içinde tüm Türkiye'yi kapsayacağını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

"Aziz milletim, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın kıymetli mensupları, iletişim operatörlerimizin ve haberleşme sektörümüzün değerli yöneticileri, kıymetli misafirler, hepinizi en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. 5G ile İletişimde Güçlü Türkiye programı vesilesiyle sizleri milletin evinde ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Cumhurbaşkanlığı Külliyemize, bu gazi mekâna hepiniz hoş geldiniz, sefalar getirdiniz. Buluşmamıza vesile olan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımıza, programa katkı sunan herkese canı gönülden teşekkür ediyorum.

Birazdan aktivasyonunu yapacağımız yeni nesil mobil iletişim altyapımız 5G'nin ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Türkiye'nin rekabet gücünü artıracak, haberleşme, teknoloji, enerji ve üretim verimliliğimizi yükseltecek, dijital bağımsızlığımızı daha da perçinleyecek 5G teknolojisinin hazırlık çalışmalarından test ve kurulum süreçlerine kadar emeği geçen tüm kurumlarımızı, şirketlerimizi, mühendislerimizi ve sektör çalışanlarımızı hem şahsım hem de milletim adına tebrik ediyorum. Ülkemizin önünde iletişimin yanı sıra ulaştırmadan sağlığa, tarımdan üretime, ekonomiden eğitime geniş bir alanda yepyeni bir sayfa açacak 5G teknolojisinin bir kez daha hayırlı uğurlu olmasını diliyorum.

"SAVAŞ VE ÇATIŞMALAR, SİBER GÜVENLİĞİN ÖNEMİNİ BİR KEZ DAHA GÖSTERMİŞTİR"

Sözlerimin hemen başında şu hususun altını çizmekte fayda görüyorum. Değerli kardeşlerim, günümüz dünyasında egemenlik coğrafya temelli, fiziki ve sadece belirli bir toprak parçası ile sınırlı olmaktan çıkmıştır. Küresel güç rekabetinin sertleştiği bu dönemde teknoloji ve dijitalleşme alanında meydana gelen baş döndürücü gelişmeler, klasik anlamdaki egemenlik mefhumunu aşındırmıştır. Artık güçlü olmak, caydırıcı olmak, dünyada söz, etki ve itibar sahibi olmak istiyorsanız, bir defa siber uzay çalışmalarınızı hızlandırmak, siber güvenlik tedbirlerinizi almak, siber teknolojinizi geliştirmek zorundasınız. Verilerin toplanması, işlenmesi, analiz edilmesi, katma değere dönüştürülmesi ve en önemlisi veri güvenliğinin temin edilmesi bu süreçte kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle son dönemde Lübnan, Gazze ve İran başta olmak üzere yakın çevremizde meydana gelen savaş ve çatışmalar, siber güvenliğin önemini hepimize bir kez daha göstermiştir.

"SİBER VERİLERİNİZİ KORUYAMIYORSANIZ EGEMENLİĞİNİZDE ZAFİYET VAR DEMEKTİR"

Şurası tartışılmayacak kadar ortadadır. İçinde bulunduğumuz veri çağında siyasi istikrar, ekonomik bağımsızlık, askeri caydırıcılık ve dijital egemenlik birbirinden ayrı değildir. Tam tersine bunlar birbirinin tamamlayıcı, eskilerin ifadesiyle mütemmim cüzüdür. Sınırlarınızı kontrol ettiğiniz ölçüde hava sahanızı kontrol edemiyorsanız, hava sahanızı koruduğunuz ölçüde siber vatanınızı ve bunun ayrılmaz parçası olan verilerinizi koruyamıyorsanız egemenliğinizde çok ciddi zafiyet var demektir. Dijital çağda jeopolitik üstünlüğün belirleyici aktörü sadece toprağı kontrol edenler değil, bununla birlikte veriyi yönetenler de olacaktır. Bu bakımdan 5G'nin veri merkezleri, bulut altyapıları, yapay zekâ ve siber güvenlik kapasitesi ile birlikte düşünüldüğünde dijital egemenlik ve millî güvenlik meselesi olduğu son derece açıktır. Biz de bugün attığımız tarihî adıma diğer hususlar yanında elbette dijital egemenlik zaviyesinden de bakıyoruz. Nitekim son 23 yılda bunun altyapısını çok güçlü bir şekilde hazırladık. Dijital dönüşümde attığımız stratejik adımlarla ülkemizi bu alanda parmakla gösterilen seviyelere çıkardık. Bu süreçte bir yandan dijital hız ve kapasitemizi artırırken diğer yandan güçlü bir siber güvenlik mimarisi oluşturmak için ne gerekiyorsa yaptık. 2002'de 81 bin kilometre olan fiber hat uzunluğumuzu 2025 yılının 3. çeyreği itibarıyla 657 bin kilometreye ulaştırdık. Aynı dönemde geniş bant internet abone sayımızı 3 binden 98 milyona, mobil telefon abone sayımızı ise 23 milyondan alıp neredeyse 100 milyona çıkardık. 55 milyondan fazla vatandaşımız bugün güvenli internet hizmetlerini kullanıyor. Hâlihazırda Türkiye'de mobil ve sabit hatlardan 82 milyar dakika konuşma trafiği gerçekleşiyor. Aylık ortalama 494 dakika mobil kullanım süresi ile Avrupa'da birinci sıradayız.

Geçtiğimiz sene kurduğumuz Siber Güvenlik Başkanlığımız, haberleşme sistemlerimizin güvenliğini sağlamak, kritik altyapılarımızı korumak ve siber tehditlere karşı etkin bir savunma mekanizması oluşturmak üzere çalışmalarını sürdürüyor. Aynı şekilde emniyet birimlerimiz, istihbarat teşkilatımız ve ilgili tüm kurumlarımız da her senaryoya hazırlıklı bir şekilde kendi önlem, aksiyon ve karşı koyma planlarını başarıyla planlayıp hayata geçiriyor. Burada şunun da altını çizmek durumundayım. Biz siber güvenliğe sadece tehditler karşısında gösterilen bir tepki değil, ulusal güvenliğimizin ayrılmaz bir parçası olarak bakıyoruz. Yabancı menşeli anlık mesajlaşma ve arama uygulamalarının özellikle Gazze soykırımından beri çeşitli tartışmalara konu olduğu görülüyor. Biz de bu tartışmaları çok yakından takip ediyoruz. Devlet kurumlarına ait verilerin güvenliğini özellikle güçlendirme noktasında ilave tedbirleri önümüzdeki dönemde peyderpey devreye alacağız.

"HEM KENDİ TEKNOLOJİMİZİ ÜRETİYORUZ HEM YENİLİKLERE ÖNCÜLÜK EDİYORUZ"

Kıymetli dostlar, bakınız geçmişte teknolojik gelişmeleri yalnızca takip eden, çağa ayak uydurma kaygısından öteye geçemeyen bir Türkiye vardı. Yeni teknolojileri tribünden izleyen, başkalarına imrenen, öz kaynaklarını değerlendiremeyen bir Türkiye vardı. Başörtüsü, saç, sakal, kılık kıyafet gibi meselelerle uğraşmaktan dünyada olup bitenleri takip edemeyen bir Türkiye vardı. Yıllarca Türkiye'nin özellikle belli alanlarda geri kalmışlığını bu milletin inanç değerlerine, kültür kodlarına, insanımızın giydiği kıyafete bağladılar. Yaklaşık 6 asır boyunca cihana nizam vermiş bir ecdadın torunları olarak bu kötü gidişe, bu ideolojik bağnazlığa biz itiraz ettik. Biz yapamayız, biz beceremeyiz diyen özgüven yoksullarına kulak asmadan, bu milletin evlatlarına, bu ülkenin parlak beyinlerine inanarak teknolojide tam bir seferberlik ilan ettik. Çalışmalarımızın meyvelerini de hamdolsun kısa sürede toplamayı bildik. Bugün geldiğimiz noktada hem kendi teknolojimizi üretiyoruz hem yeniliklere öncülük ediyor hem de sahip olduğumuz teknolojiyi dünyanın birçok ülkesine ihraç ediyoruz. İlk yerli ve millî haberleşme uydumuz Türksat 6A'yı 2024'te uzaya fırlattık. 2025'te resmen hizmete aldık ve böylece dünyada kendi uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri olmayı başardık.Savunma sanayi başta olmak üzere teknolojik imkân ve kabiliyetlerin belirleyici olduğu tüm sektörlerde çağa ufuk çiziyor, yön tayin ediyoruz. AR-GE'den seri üretime, kendi ürün ve yazılımlarımızla, kendi tesis ve mühendislerimizle yeni dünyanın semalarında kutup yıldızı gibi parlıyoruz. Avrupa ve Amerika dâhil pek çok yerde gençler daha kendi ülkelerinin haritadaki yerini gösteremezken, ayak sesleri yalnızca Türkiye'yi değil, kıtaları inleten TEKNOFEST gençliği yeni projelerle, yeni tekliflerle dünyaya rol model oluyor. Velhasıl önümüze konulan bentleri yıkarak her alanda gümbür gümbür geliyor, destanlaşıyor, yeni ve güçlü Türkiye'yi adım adım inşa ediyoruz. Bu başarılarda emeği geçen tüm kurumlarımızı, firmalarımızı, sivil toplum kuruluşlarımızı, mühendislerimizi, özellikle de genç kardeşlerimi ayrı ayrı tebrik ediyorum.

"5G'Yİ İKİ SENE İÇİNDE ÜLKEMİZİN HER KARIŞINDA HİZMETE SUNACAĞIZ"

Değerli konuklar, bugün milletimizin hizmetine sunacağımız 5G teknolojisiyle bu başarılarımıza bir yenisini daha eklemenin haklı gururunu yaşıyoruz. 5G'nin hazırlıklarını 2016'da başlattık. 2018'de ilk testlerimizi yaptık. 2019'dan sonra da Gazi Meclisimizde, stadyumlarımızda ve geniş katılımlı organizasyonlarımızda pilot uygulama olarak kullanıma açtık. Yaygın kapsama hedefiyle kırsal bölgelerden şehir merkezlerine kadar Türkiye'nin dört bir yanını 5G altyapısıyla donattık. Böylece çok geniş bir alanda hem yüksek hız hem de yüksek kapasiteyi aynı anda sunabilecek bir sistemler manzumesi oluşturduk. Başlangıçta 81 il merkezimizde devreye alacağımız 5G'yi iki sene içinde ülkemizin her karışında hizmete sunacağız. Şebeke altyapımızda mümkün olan en yüksek seviyede yerli ve millî ürün kullanımını hedefliyoruz. İşletmecilerimiz yıllara göre artacak şekilde ilk etapta yüzde 60 oranında yerli malı belgeli ürün, yüzde 30 oranında millî haberleşme ürününü kullanacak. Devamında bu rakamlar peyderpey artırılabilecektir. Şimdi dijital bünyemizin bel kemiğini oluşturacak 5G'nin neler getireceğini şöyle genel hatlarıyla sizlerle ve aziz milletimizle paylaşmak isterim.

Kıymetli dostlar, 5. nesil mobil haberleşme altyapısı yüksek hız, düşük gecikme süresi ve geniş bağlantı kapasitesi olmak üzere üç ana özelliği ile öne çıkıyor. 5G saniyede 2 gigabit veri aktarımıyla bir önceki nesle oranla 10 kata kadar daha yüksek veri hızına ulaşıyor. Yani iletişim hızımız tam 10 kat artıyor.

4,5 veya 4-5G'deki ortalama 30-40 milisaniye olan gecikme süresi 5G ile 1 milisaniyeye kadar düşüyor. Son olarak daha önce binlerle ifade edilen eş zamanlı bağlantı kapasitesi 5G ile milyonlarca cihaza erişiyor. Nesnelerin internetini çok daha verimli ve süratli hâle getirecek bu sistemle kilometre kare başına milyonlarca cihaz aynı anda kesintisiz ve güvenli biçimde birbiriyle irtibat kurabilecek.

5G'yi diğerlerinden ayıran bir diğer önemli ayrıntı da bulut tabanlı ve yazılım odaklı çekirdek mimarisidir. Bu özellik şebekeyi daha esnek, daha akıllı ve ihtiyaca göre şekillenebilen bir yapıya kavuşturuyor. 5G ile birlikte iletişimin sadece hızlanmakla kalmadığı, aynı zamanda bütünüyle şekil değiştirdiği bir dönemin kapılarını aralıyoruz. Vatandaşlarımız internet kullanımında saniyede 1 megabit ve üzeri hızlarla tanışacak. Sabit internetin ulaşamadığı yerlerde sabit kablosuz erişim sayesinde fiber hızına yakın bir deneyim sunulacak. Aynı fiziksel altyapı üzerinde farklı sektörlere ait sanal ağlar kurulabilecek. Böylelikle sağlık, üretim, lojistik ve güvenlik gibi birbirinden farklı alanlarda ihtiyaca özel hizmetler verilebilecek. Kurumlar kendi yerleşkeleri veya tesisleri içinde kendilerine özel güvenli ve düşük gecikmeli şebekeler kullanabilecek. Verinin merkeze gitmeden kaynağına en yakın noktada işlenmesi mümkün olacağı için karar alma ve tepki verme süreleri ciddi şekilde kısalacak. Diğer taraftan mobil iletişimde ve dijital hizmetlerde bekleme süreleri azalırken gigabit hızları artacak. Evde, işte veya hareket hâlindeyken daha güçlü ve kesintisiz bir bağlantı standardı oluşacak. Gerçek zamanlı bağlantı gerektiren uygulamalar daha stabil çalışacak.

Değerli arkadaşlar, tabii asıl önemli değişim üretim tarafında yaşanacak. Akıllı sensörler, robotik sistemler ve üretim hatlarının gerçek zamanlı verilerle yönetildiği, arızaların henüz oluşmadan tespit edilip üretkenliğin zirveye ulaştığı yeni bir döneme giriyoruz."