Çöp kamyonları artık her gün gelmeyecek! Bakanlığın yeni modeli ortaya çıktı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2026 yılında Türkiye’de gerçekleştirilecek olan 31. Taraflar Konferansı (COP31) zirvesine yönelik hazırlıklarını hızlandırdı. İklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli zirvesine ev sahipliği yapacak olan Türkiye, atık yönetimi konusunda radikal bir dönüşüm programını devreye sokuyor. Bakanlığın masasında, belediyelerin evsel atık toplama sistemini tamamen değiştirecek, "yerinde ayrıştırma" temelli yeni bir formül bulunuyor.

YENİ DÖNEM: HER EVE İKİ FARKLI RENKTE POŞET

Bakanlık tarafından üzerinde çalışılan ve "geri dönüşümde devrim" niteliği taşıyan düzenlemeye göre, vatandaşlara ayrıştırma alışkanlığı kazandırılması hedefleniyor. Sistemin işleyiş detayları ise şöyle planlanıyor:

Belediye dağıtacak: Düzenleme hayata geçtiğinde, vatandaşa alışkanlık kazandırılıncaya kadar her belediye, sorumluluk alanındaki tüm su abonelerine iki ayrı renkte büyük boy çöp poşeti dağıtacak.İkili ayrıştırma sistemi: Haneler; mutfak ve banyo gibi geri dönüşümü mümkün olmayan evsel atıkları (yemek artıkları vb.) bir poşete koyacak. Kâğıt, karton, plastik, alüminyum, cam ve şişe gibi geri dönüştürülebilir ambalaj atıkları ise diğer renkteki poşette biriktirilecek.Toplama günleri değişiyor: Çöp kamyonları her gün karışık çöp toplamak yerine, belirlenen günlerde spesifik atıkları toplayacak. Örneğin; bir gün sadece gıda atıkları toplanırken, diğer gün sadece geri dönüştürülebilir ambalaj atıkları alınacak. Böylece değerli atıklar, yemek artıklarıyla kirlenmeden, temiz bir şekilde geri kazanım tesislerine gönderilebilecek.2053 HEDEFİ

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 2026 yılında Türkiye’de yapılacak olması, bu dönüşümün itici gücü oldu. Konferansın dönem başkanlığını üstlenecek olan Türkiye, küresel çapta marka haline gelen ‘Sıfır Atık’ programını bir üst aşamaya taşımayı hedefliyor. Bu hamle, Türkiye’nin 2053 yılı için belirlediği "net sıfır emisyon" hedefine ulaşılmasında kritik bir basamak olarak görülüyor.

Burdur Gölü'nde çöp toplama seferberliği!

AB MODELİ GELİYOR: ÇÖPLER HAFTADA BİR TOPLANACAK

Bakanlık yetkilileri, sistemin oturmasıyla birlikte elde edilecek kazanımlara dikkat çekiyor. İkili ayrıştırma başarılabilirse, belediyelerin her gün çöp kamyonu çıkarmasına gerek kalmayacak. Yetkililer, hedeflenen sistemi şu sözlerle anlattı:

"Sistem oturduğunda çöpleri haftada iki-üç kez toplamak yeterli olacak. Bu sayede hem belediyelerin atık toplama maliyetleri düşecek hem de çöp kamyonlarının yarattığı karbon salınımı azalacak. Avrupa Birliği’nde (AB) çöpler haftada bir toplanıyor. Her hanenin belirli bir çöp limiti var ve çöpünü ayrıştırmadan karışık atana 800 Euro gibi yüksek cezalar kesiliyor."

PİLOT UYGULAMALAR BAŞLADI: KONYA, KADIKÖY VE BAHÇELİEVLER ÖRNEĞİ

Söz konusu modelin bazı versiyonları halihazırda Türkiye’nin çeşitli belediyelerinde uygulanmaya başladı.

İstanbul Bahçelievler Belediyesi: Hanelere ücretsiz büyük mavi poşetler dağıtıyor. Vatandaşlardan bir hafta boyunca kâğıt, metal ve plastik atıklarını bu poşetlerde, evsel atığa değdirmeden biriktirmesi isteniyor. Haftanın sonunda belediye araçları bu mavi torbaları toplayarak geri kazanım tesislerine götürüyor.Konya Büyükşehir ve Kadıköy Belediyesi: Geliştirdikleri mobil uygulamalarla teknolojik bir altyapı sunuyor. Vatandaşlar, hangi atığı (ilaç, cam, pil, bitkisel yağ, elektronik, tekstil vb.) belediye sınırları içinde hangi noktaya bırakabileceğini harita üzerinden görebiliyor.MARKETLERDEN POŞET İÇİN REKOR ZAM TALEBİ: 2.5 TL OLSUN!

Sıfır atık programının önemli bir ayağı olan ücretli poşet uygulamasında ise 2026 yılı fiyat tartışmaları başladı. Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen Ambalaj Komisyonu toplantısında market poşetlerinin yeni fiyatı masaya yatırıldı.

Toplantıdan sızan bilgilere göre:

Tüketiciye şu an 50 kuruştan satılan poşetin, markete maliyetinin boyut ve ağırlığa göre 50 ila 75 kuruş arasında değiştiği belirtildi.Zincir market temsilcileri, maliyet artışlarını gerekçe göstererek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na poşet fiyatının 2.5 TL’ye çıkarılması yönünde yazılı talepte bulundu.BAKANLIKTAN "MAKUL DEĞİL" YANITI

Bakanlık yetkilileri, marketlerin 2.5 TL'lik talebini makul bulmadı. Tüketicinin alım gücü göz önüne alındığında bu rakamın çok yüksek olduğuna dikkat çekildi. Masadaki ağırlıklı görüş, 50 kuruşluk fiyatın yüzde 25 olan yeniden değerleme oranında artırılması yönünde. Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü, 2026 yılında uygulanacak poşet fiyatına ilişkin detaylı bir etki analizi yapacak. Hazırlanan rapor ve nihai karar önerisi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a sunulacak. Son kararı Bakan Kurum verecek.