Çölün ortasına binlerce anten diktiler: Oturup izlemeye başladılar Sözcü Gazetesi

Avustralya’nın en ıssız ve sessiz çölünde, insanlığın evrene açılan en büyük kulağı yükseliyor. Yapımı hala devam eden ve tamamlandığında modern astronominin sınırlarını zorlayacak olan dünyanın en büyük radyo gözlemevi projesi, henüz yolun çok başında olmasına rağmen bilim dünyasını şaşkına çeviren bir başarıya imza attı. Proje kapsamında kurulan devasa tesis, toplam kapasitesinin yüzde birinden bile daha azıyla çalışmasına rağmen, milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki kozmik yapıları net bir şekilde görüntülemeyi başardı.

SADECE BİN ANTENLE GELEN SÜRPRİZ KEŞİF

Square Kilometre Array Observatory (SKAO) projesinin bir parçası olan bu devasa sistem, tamamlandığında tam 131 bin 72 antenden oluşan dev bir gözlem ağına dönüşecek. Ancak bilim insanları, sistemin gücünü test etmek için henüz sadece bin 24 anten aktifken ilk deneme gözlemlerini gerçekleştirdi.

Bu kısıtlı güçle gökyüzünün küçük bir bölümünü tarayan araştırmacılar, merkezlerinde süper kütleli kara delikler barındıran yaklaşık 85 parlak galaksiyi başarıyla tespit etti. Görüntülenen bu galaksilerden yola çıkan ışık ve radyo dalgaları, Dünya'mıza ulaşabilmek için uzay boşluğunda milyarlarca yıl boyunca seyahat etti. Bu durum, bilim insanlarının aslında evrenin çok uzak bir geçmişine baktığı anlamına geliyor.

EVRENİN EN SESSİZ KÖŞESİNDE KOZMİK DİNLEME

Klasik optik teleskoplardan tamamen farklı çalışan bu sistem, insan gözünün gördüğü ışık yerine evrenin en kuytu köşelerinden gelen son derece zayıf radyo sinyallerini algılıyor. Batı Avustralya'nın her türlü elektromanyetik gürültüden arındırılmış çölünde yükselen binlerce anten, topladığı verileri yüksek hızlı fiber optik bağlantılarla merkezi bilgisayarlara aktarıyor.

Sistem, tüm bu antenleri yazılımsal olarak birleştirerek tek bir devasa teleskop gibi çalıştırıyor. Bu ileri teknoloji sayesinde, klasik teleskopların asla göremeyeceği karanlık ve gizemli kozmik yapılar bir bir görünür hale geliyor.

ASTGRONOMİDE YENİ BİR ÇAĞIN EŞİĞİNDEYİZ

Henüz yolun başında elde edilen bu çarpıcı sonuç, teleskobun tamamı devreye girdiğinde insanlığın ne kadar büyük keşiflere imza atabileceğinin en güçlü kanıtı olarak kabul ediliyor. Bilim dünyası şimdi, tüm antenlerin aktifleşeceği ve evrenin ilk yıldızlarının doğuşundan karanlık çağların sırlarına kadar pek çok gizemi aydınlatacak o büyük günü heyecanla bekliyor.