Çölde 48 kilometre çapında dev bir göz bulundu Sözcü Gazetesi

NASA Dünya Gözlemevi, Moritanya’da bulunan ve "Sahra’nın Gözü" olarak bilinen Richat Yapısı ile Sahra tozlarının kıtalararası yolculuğuna dair güncel veriler paylaştı.

NASA tarafından paylaşılan bilgilere göre, yaklaşık 48 kilometre çapındaki bu devasa yapı, uzun yıllar sanılanın aksine bir meteor çarpması sonucu oluşmadı. Jeolojik araştırmalar, bölgenin yükselmiş bir yer kabuğu kubbesi olduğunu ortaya koydu.

Yapılan incelemelerde, merkezde yaşlı kayaların, kenarlarda ise daha genç katmanların halka şeklinde dizildiği saptandı. Uzmanlar, bu formasyonun meteor kraterlerinde görülmediğini, yapının "diferansiyel erozyon" (farklı kaya türlerinin farklı hızlarda aşınması) sonucu bugünkü halkalı görünümünü kazandığını belirtti.

NASA'nın verilerine göre, her yıl Sahra Çölü'nden yaklaşık 182 milyon ton toz atmosfere taşınıyor. Bu toz kütlelerinin küresel ekosistem üzerindeki etkileri ise şu şekilde sıralanıyor:

Amazon Havzası: Taşınan tozun yaklaşık 27,7 milyon tonu Amazon Havzası’na düşüyor. Bu miktar, her yıl bölgeye bitki gelişimi için kritik öneme sahip 22 bin ton fosfor taşıyor.

Hava Olayları: "Sahra Hava Katmanı" olarak adlandırılan kuru ve tozlu hava kütlesi, okyanusu aşarak ABD'ye kadar ulaşıyor. Bu durum puslu gökyüzüne ve parlak gün batımlarına neden olurken, tropikal siklonların oluşumunu da etkileyebiliyor.

Okyanus Verimliliği: Toz birikiminin okyanuslardaki biyolojik üretimde %4,5 ile %40 arasında pay sahibi olduğu tahmin ediliyor.

Çöl bölgelerindeki bir diğer önemli bulgu ise arkeoloji dünyasından geldi. Arap Yarımadası’nın kuzeyinde, özellikle Nefud Çölü çevresinde uydu görüntüleriyle tespit edilen 7 bin yıllık devasa taş yapılar inceleniyor.