‘Çocuğunuzu başka çocuklarla kıyaslamayın’

Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi'nden Uzman Klinik Psikoloğu Duygu Murat, yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla çocukların okula uyum sürecinde ailelerin dikkat etmesi gerekenlerle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Psikolog Duygu Murat, yeni eğitim-öğretim yılının çocuklar kadar aileler için de önemli bir uyum sürecini beraberinde getirdiğini söyleyerek, “Bazı çocuklar okula başlarken heyecan ve merak yaşarken, bazı çocuklar kaygı, korku veya belirsizlik hissedebilir. Çocukların verdikleri tepkileri doğru veya yanlış olarak değerlendirmek yerine, öncelikle yaşadıkları duyguyu anlamaya çalışmak gerekir. Okula uyum sürecinde ailelerin yaptığı yaygın hatalardan biri çocukları birbirleriyle kıyaslamaktır. Bu tür ifadeler çocuğun kendisini yetersiz hissetmesine neden olabilir. ‘Bak arkadaşın hiç ağlamıyor’ veya ‘ablan ilk günden alışmıştı’ gibi ifadeler çocuğu motive etmek yerine yetersizlik hissini artırabilir. Her çocuğun mizacı, ihtiyaçları ve gelişim hızı farklıdır. Bu nedenle okula uyum süreci de her çocuk için farklı ilerleyebilir” diye konuştu.

‘BAZI ÇOCUKLAR DAHA FAZLA ZAMANA İHTİYAÇ DUYABİLİR’

Çocuğun mizacını tanımanın, uyum sürecinde verilecek desteğin niteliği açısından önemli olduğunu ifade eden Psikolog Duygu Murat, “Bazı çocuklar yeni ortamlara alışmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Yeni ortamlara alışmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyan çocukların bu süreci kendi hızlarında yaşamalarına fırsat verilmelidir. Ebeveynler bu süreçte yönlendirici ve destekleyici bir yaklaşım benimsemeli, ancak çocuğun yerine süreci yönetmemelidir. Böyle bir yaklaşım, çocuğun zaman içinde kendi baş etme becerilerini geliştirmesine katkı sağlar. Ailenin kullandığı dil, çocuğun duygusal gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Sürekli eleştirilen çocuklarda özgüven kaybı yaşanabilir. Çocuğun çabasını fark etmek, küçük başarılarını takdir etmek ve yaşadığı duyguları kabul etmek özgüven gelişimini destekler. Çocuğa yalnızca sonuç üzerinden değil, gösterdiği çaba üzerinden de geri bildirim vermek önemlidir” dedi.

‘EBEVEYNLERİN TUTUMU ÇOCUĞA YANSIYOR’

Çocukların ebeveynlerinin davranışlarını ve jest-mimiklerini yakından gözlemlediğini belirten Psikolog Murat, şunları söyledi:

“Anne ve babanın kaygılı tutumları, çocuk tarafından kolaylıkla fark edilebilir. Çocuklar ebeveynlerinin duygularını ve davranışlarını yakından takip eder. Bu nedenle anne ve babanın kendi kaygılarını yönetmesi ve çocuğa karşı sakin, tutarlı ve güven veren bir tutum sergilemesi önemlidir. Çocuk, ‘korkuyorum, gitmek istemiyorum’ veya ‘öğretmenimi özlemedim’ şeklindeki ifadeleri küçümsenmemelidir. Çocuğun ifade ettiği duyguyu küçümsemek veya hemen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, öncelikle onu dinlemek gerekir. ‘Bu duyguyu yaşaman çok normal’ ve ‘yeni başlangıçlar bazen zor gelebilir’ gibi ifadelerle çocuğun anlaşıldığını hissettirmek duygusal güven oluşturur. Anlaşıldığını hisseden çocuk, zaman içerisinde kaygısıyla daha kolay baş etmeyi öğrenir. Okula uyum bir yarış değildir ve her çocuk kendi temposunda ilerler. Ailelerin çocuklarına ‘sana güveniyorum ve duygularını önemsiyorum’ mesajını hissettirmesi, bu süreçte verebilecekleri en değerli destektir.”