Çinli kripto borsaları Türkiye ye musallat oldu: Lisans yok, sahibi yok, muhatap yok!

Temmuz 2024'te yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) bu kanun kapsamında yayımladığı düzenlemeler, yurt dışında yerleşik bir kripto borsalarının Türk kullanıcılara yönelik faaliyetlerini açık biçimde tanımladı. Buna göre Türkçe internet sitesi açmak, Türkçe sosyal medya hesabı yürütmek, Türk kullanıcıya yönelik tanıtım ve pazarlama yapmak, doğrudan ya da dolaylı reklam yayımlamak izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı sayılıyor. Lisanssız yabancı platformlar Türkiye'deki kullanıcılara yönelik faaliyetlerini durdurmak zorunda.

İzinsiz kripto varlık hizmeti sunmanın 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 10 bin güne kadar adli para cezası gerektirdiğini belirten uzmanlar, yaptırımın yalnızca platformla sınırlı kalmadığını, borsa yöneticileri, borsa çalışanları, referans linki paylaşan fenomenler ve reklam verenler dahil tüm paydaşlar etkileyeceğinin altını çiziyor.

SPK’DAN ENGEL YİYEN İSMİNİ DEĞİŞTİRİP GERİ DÖNÜYOR

Söz konusu borsaların SPK’nın erişim engeli yaptırımını basit yollarla atlattığı belirlendi. KCEX isimli kripto para borsasının, SPK'nın erişim engeli kararının ardından kcex.com adresini bırakıp kcex.io alan adına geçtiği ve Türkçe arayüzünü, kaldıraçlı işlem ürünlerini, fenomenlerle yürüttüğü referans sistemini olduğu gibi yeni adrese taşığı tespit edildi. WEEX isimli kripto para borsası da benzer bir yöntemle SPK’nın engellediği weex.com yerine weex.io üzerinden faaliyetlerine devam ediyor. Aralık 2024'te SPK'nın erişim engeli getirdiği 108 siteden biri olan LBank ise engele rağmen Türkçe sosyal medya hesaplarından paylaşım yapmaya, kampanya ve yarışma duyurmaya devam ediyor.

Bu tablonun erişim engellerinin ne kadar kolay aşılabildiğini gösterdiğini belirten uzmanlar, alan adını değiştirmenin dakikalar dürdüğünü ve site bazlı engelin bu platformlar için caydırıcı olmaktan çıktığını ifade ediyor. Yapılan incelemelerde SPK'nın Türkçe dil desteği yasağını ihlal etmeye devam eden ve hala aktif olan 23 platform tespit edildi. Bu listede KCEX'in yanı sıra CoinEx, Ju.com ve Tapbit gibi isimler de yer alıyor. Borsaların bir kısmının daha önce erişim engeli aldığı, bir kısmının ise henüz doğrudan yaptırıma muhatap olmadığı biliniyor. Tapbit ise tapbit.com/tr adresiyle Türk kullanıcılara Türkçe kaldıraçlı işlem hizmeti sunarken, TapbitTurkish kullanıcı adıyla resmi bir Türkçe hesap işletiyor. Bu hesap üzerinden Türk kullanıcılara kampanya, etkinlik ve platform tanıtımı pompalanıyor.

BU BORSALARIN SAHİBİ KİM?

Bu borsaların diğer ortak noktasının ise sahiplerinin ve arkalarındaki kişilerin anonimliği. Yapılan incelemede kripto para borsası KCEX’in 2021'de Seyşeller'de tescil edildiği, adresinin belli olduğu, ancak kurucusu, CEO'su ya da yönetim kurulu hakkında kamuoyuna açık tek bir bilginin olmadığı tespit edildi. Sektörün önde gelen veri ve girişim takip platformlarında yönetici bilgisi bulunmuyor. Borsanın kendi tanıtım metninde ekip yalnızca "blockchain ve finans uzmanları" gibi muğlak bir ifadeyle geçiştiriyor. Uzmanlar, Seyşeller tescilinin tesadüf olmadığını vurguluyor. Bu ülkede kripto şirketi kurmak için gerçek kimlik doğrulaması, denetlenmiş finansal tablo veya yetkili yönetici atanmasının zorunlu olmadığını belirten, anonimlik bir kusur değil, bilinçli bir tercih: Bu yapı sorumluluk zincirini bilerek bulanıklaştırıyor. Olası bir iflas ya da varlık kaybında kullanıcının başvurabileceği herhangi bir yasal merci, hatta muhatap alabileceği bir isim dahi kalmıyor.

ANONİMLİĞİN BEDELİNİ TÜRK KULLANICI ÖDÜYOR

KCEX'in, bir Türk kullanıcının yaklaşık 19 bin dolarlık varlığını "anormal aktivite" gerekçesiyle bloke ettiği belgelendi. Platformun destek ekibi inceleme süresini önce bir aya, ardından bir sonraki aya öteledi. Süreç boyunca tek bir üst düzey yönetici kamuoyunun karşısına çıkıp açıklama yapmadı.

Uzmanlar, SPK lisansı bulunmayan ve yöneticileri kamuoyuna açık olmayan bir platformda yaşanan mağduriyette kullanıcının hukuki seçeneklerinin son derece sınırlı kaldığını belirtiyor. Uluslararası kara para aklamayla mücadele standartlarının belirli eşiğin üzerindeki işlemlerde gönderici ve alıcı bilgilerinin doğrulanmasını zorunlu kıldığını, kimlik doğrulaması (KYC) uygulamayan ve yöneticisi bilinmeyen bir borsanın bu standartları karşılamasının teknik olarak mümkün olmadığını hatırlatan uzmanlar, Türk kullanıcının çifte riskle karşı karşıya olduğunu, bir yandan paraya tek taraflı el konulabildiğini, diğer yandan ise hakkını arayacağı bir muhatap bulunamayacağını belirtiyor.

TÜRK FENOMENLER DE ÇARKIN PARÇASI

Uzmanlara göre bu borsaların Türkiye'ye sızmasını mümkün kılan asıl mekanizma, Türk kripto fenomenleri. Yasanın yalnızca doğrudan tanıtımı değil, "Türkiye'de yerleşik kişi ya da kurumlar aracılığıyla" yürütülen pazarlamayı da yasaklamasına rağmen, fenomenlerin bu platformların referans (affiliate) linklerini takipçileriyle paylaşmaya devam ettiği belirtiliyor.

WEEX isimli kripto para borsasının, Şubat 2026'da Türkiye'de fiziki bir etkinlik düzenleyerek 400 kata kadar kaldıraçlı (400x) ürününü tanıttığı, canlı yayınla geniş kitlelere ulaştırılan organizasyona onlarca Türk fenomenin akın ettiği belirlendi. Etkinlikte yer alan ve takipçilerini platforma yönlendiren isimler arasında Lord Of Crypto (Fırat Kurtoğlu), Nihat Çetinkaya, Coin Mühendisi, KriptoPusulası (Berk Özdeşer), Mehmet Gizik ve Caner Saltık'ın bulunduğu belirtildi. İş yalnızca fenomenlerle de bitmiyor. Sosyal medyada WEEX isimli kripto para borsasının kontrolündeki bot hesapların koordineli biçimde devreye sokulduğu belirlendi. Yeni açılmış, profil fotoğrafı bile olmayan, kripto dışında paylaşım geçmişi bulunmayan onlarca hesabın, aynı zaman diliminde "bu borsayı neden daha önce duymadım", "WEEX gerçekten fark yaratıyor" tonunda, organik kullanıcı deneyimi süsü verilmiş paylaşımlarla Türk kullanıcıyı platforma çektiği görüldü. Uzmanlar bu "astroturf" operasyonunun, izinsiz faaliyetin ve gizli reklamın üzerine bir de yanıltıcı ticari uygulama suçu eklediğini vurguluyor.

Tapbit adına paylaşım yapan bir fenomenin, "kaldıraç sınırı yok" ve "KYC gerekmiyor" ibareleriyle, 1.000 dolara 600 dolar, 6.666 dolara 4.000 dolara varan bonus vaat eden bir kampanyayı kişisel referans linkiyle tanıttığı tespit edildi. Bu paylaşımların hiçbirinde "reklam" ya da "sponsorlu içerik" ibaresi yer almıyor.

UYGULAMA MAĞAZALARINDA ERİŞİM ENGELİ KAÇINILMAZ

Uzmanlar, web sitesi engellerinin tek başına yeterli olmadığını, KCEX ve WEEX örneklerinde görüldüğü gibi alan adı değişikliğiyle saniyeler içinde bu engeli aşıldığını vurguluyor. Üstelik bu platformların App Store ve Google Play üzerinden Türk kullanıcılara ulaşmayı sürdürdüğüne dikkat çekiliyor. Güney Kore ve Japonya'nın lisanssız yabancı borsaların uygulamalarını mağazalardan kaldırttığını hatırlatan uzmanlar, Türkiye'deki mevcut düzenlemenin de buna hukuki zemin hazırladığını belirtirken, sahibi belirsiz, muhatabı olmayan, lisanssız Çin ve Asya menşeli borsaların, Türk fenomenlerin pompaladığı yüksek kaldıraçlı ürünlerle Türk kullanıcının parasını almaya, gerektiğinde de o paraya tek taraflı el koymaya devam edeceğini belirtiyor.