Çin, insansı robot yarışında hızlanıyor

Financial Times’ın haberine göre, Çin’de düzenlenen Dünya Robot Konferansı, insansı robotların sergilediği gösterilerle adeta bir eğlence alanına dönüştü. Robotlar rock grubunda müzik yaptı, boks karşılaşmasına çıktı ve kalabalıkların önünde trafik yönetti.

Beijing’de bu hafta düzenlenen etkinlikte bazı insansı robotlar, koridorlarda kalabalığın arasında dolaşırken bazıları da Çin’in tanınmış televizyon sunucularından Yang Lan gibi ünlü isimlerle birlikte sahne aldı.

Yang Lan, insansı robot partnerinden bir gül aldı. Bunun üzerine robot kollarını kaldırarak kalp işareti yaptı ve çevredeki kalabalıktan alkış aldı.

ÇİN ROBOT TEKNOLOJİSİNİ STRATEJİK ÖNCELİK GÖRÜYOR

Çinli politikacılar, robot teknolojisini hem stratejik bir öncelik hem de gelecekte ekonomik büyümenin kaynaklarından biri olarak görüyor. Ülke, dünyanın en büyük imalat sektörünün gücünü insansı robotların geliştirilmesinin arkasına koyuyor.

Çin, küresel insansı robot üretiminde öne çıkarken otomobil üreticileri, cep telefonu üreticileri ve yeni kurulan robot şirketleri de bu alana yatırım yapıyor.

Çarşamba günü başlayan beş günlük konferans ve sergiye 300’den fazla şirket katıldı. Pekin’de ikinci Dünya İnsansı Robot Oyunları da cumartesi günü başlayacak.

"CHATGPT ANI" HENÜZ GELMEDİ

Çinli robot üreticisi Unitree’nin kurucusu Wang Xingxing ise konferansta salondaki yoğun ilgi ve heyecana karşı sektörün mevcut durumuna ilişkin daha temkinli bir değerlendirme yaptı.

Bu hafta borsadaki ilk işlem gününde şirketinin değeri beş katına çıkan Wang, insansı robotların donanım tarafındaki gelişmelerin dikkat çekici olduğunu söyledi. Unitree, bir insanın ulaşabileceğinden daha yükseğe sıçrayabilen ve olimpiyat sprinteri Usain Bolt'tan daha yüksek koşu hızına ulaşabildiğini iddia ettiği robotlar sergiledi.

Ancak Wang'a göre insansı robotların, herhangi bir ortamda farklı görevleri gerçekten bağımsız şekilde yerine getirebilecek zekaya ulaşacağı “ChatGPT anı” henüz gelmedi.

Wang, bu dönemin en hızlı ihtimalle iki-üç yıl, en yavaş ihtimalle ise beş ila 10 yıl içinde görülebileceğini söyledi. Ona göre bu noktada robotlar, daha önce karşılaşmadıkları ortamlara götürüldüklerinde görevlerin yaklaşık yüzde 80'ini yerine getirebilecek.

Wang, böyle bir gelişmenin bir “dönüm noktası” olacağını belirterek bunun fiziksel yapay zeka modellerinin eğitilmesi için daha fazla veri toplanmasıyla mümkün olabileceğini söyledi.

Buradaki fiziksel yapay zeka, robotların yalnızca bilgi üretmesini değil, fiziksel dünyayı algılayıp bu bilgiyi hareket ve eyleme dönüştürmesini sağlayan yapay zeka sistemlerini ifade ediyor.

Wang, sektördeki en büyük sorunun “bedenlenmiş zekanın genelleştirilmesi” olduğunu söyledi. Başka bir ifadeyle robotların öğrendikleri bir görevi yalnızca aynı koşullarda değil, farklı ve daha önce görmedikleri ortamlarda da uygulayabilmesi gerekiyor.

BAZI ŞİRKETLER İKİ YIL İÇİNDE MÜMKÜN GÖRÜYOR

Sektördeki diğer isimler ise bu dönüm noktasının daha erken yaşanabileceğini düşünüyor.

Pekin merkezli Galbot'un kurucusu He Wang, bu gelişmenin iki yıl içinde gerçekleşebileceğini tahmin etti. Pekin merkezli Galaxea'nın kurucu ortağı Gao Jiyang ile Ace Robotics Yönetim Kurulu Başkanı Wang Xiaogang ise bunun gelecek yıl bile mümkün olabileceğini söyledi.

Ancak sektör temsilcileri, bu hedeflere ulaşmak için robotların çalışmasını sağlayan yapay zeka modellerinin ölçeğinin büyütülmesi gerektiği konusunda hemfikir.

Bunun için öncelikle robotların gerçek dünyayı anlayabilmesi için gereken karmaşık verilerin nasıl toplanacağı sorununun çözülmesi gerekiyor.

Morgan Stanley'nin Çin sanayi araştırmaları biriminin başındaki Sheng Zhong, robotların mevcut durumda fiziksel dünyayı kapsamlı biçimde anlayamadığını ve bunun nedenlerinden birinin yeterli eğitim verisinin bulunmaması olduğunu söyledi.

ROBOTLARIN DAHA FAZLA VERİYE İHTİYACI VAR

HSBC Qianhai analisti Corey Chan, bugün en gelişmiş şirketlerin çoğunun 4 milyar ila 7 milyar parametreli modeller kullandığını belirtti.

Parametre, yapay zeka modelinin eğitim sırasında öğrendiği ve karar verirken kullandığı temel değerlerden biri. Modeldeki parametre sayısı arttıkça, modelin daha karmaşık ilişkileri öğrenebilmesi mümkün olabiliyor.

Chan'a göre insansı robotların çok çeşitli ve genel görevleri başarılı şekilde yerine getirebilmesi için yüzlerce milyar parametre gerekebilir.

Ancak yazılımın henüz beklenen seviyeye ulaşmadığını belirten Chan, modellerin 40 milyar ila 70 milyar parametre seviyesine çıkmasının bile robotların yalnızca sınırlı görevleri yeterli şekilde yerine getirmesine imkan sağlayabileceğini söyledi.

ROBOTLARI EĞİTMEK PAHALI

İnsansı robotların eğitiminde kullanılan veriler genel olarak sensör takan insanlar, simülasyon yazılımları veya görevleri bizzat yerine getiren robotlar aracılığıyla toplanıyor.

Robotics şirketi DexForce'ta çalışan ve tam adının yayımlanmasını istemeyen mühendis Ju, insan operatörlerin kullanıldığı veri toplama süreçlerinin yüksek ve kaçınılmaz maliyetler oluşturduğunu söyledi. Daha düşük maliyetli video oyunu simülasyonlarının ise giderek daha fazla kullanıldığını belirtti.

Shenzhen merkezli Lumos Robotics'in kurucusu Yu Chao da elde edilen verinin kalitesinin, verinin hangi yöntemle toplandığına bağlı olarak önemli ölçüde değişebildiğini söyledi.

ÇİN BU YIL 50 BİN ROBOT GÖNDEREBİLİR

Buna rağmen insansı robot pazarı büyüyor.

Morgan Stanley, Çin'deki şirketlerin bu yıl 50 bin insansı robot sevk etmesini bekliyor. Çin'de 2025 yılında sevk edilen insansı robotların sayısı ise binlerle ifade edildi.

Bu robotların bir bölümü devlet tarafından finanse edilen robot eğitim alanlarında, bazıları ise eğlence ve araştırma amacıyla kullanıldı. Ancak fabrikalar veya hizmet sektörü gibi ticari alanlarda kullanımları henüz sınırlı kaldı.

Lumos Robotics'in kurucusu Yu, robotlara fabrikalarda kesinlikle ihtiyaç olduğunu söyledi. Konferansa katılan diğer şirketler ise insansı robotların kişisel asistan olarak ve hizmet sektöründe öne çıkabileceğine inanıyor.

ROBOTLAR KONFERANS ALANINDA GÖREV BAŞINDAYDI

Konferans alanında insansı robotların kullanılabileceği neredeyse her alan sergilendi.

Bir stantta üniforma giydirilmiş parlak metal görünümlü insansı robotlar, trafik polislerinin el hareketlerini taklit etti.

Başka bir bölümde sarı renkli robot kolları insan çalışanlara baloncuklu çay servisinde yardımcı oldu ve kokteyl hazırladı.

Robot üreticisi Ubtech'in standında ise insansı robotlar, kurulan yapay bir depo ortamında kutuları üst üste yerleştirdi.

Elfleri andıran sivri kulaklara sahip kadın görünümlü bir android, ziyaretçileri “Bedenlenmiş Yapay Zeka Bahçesi” adlı bölüme davet etti. Bu bölümde ayrıca robot bir tek boynuzlu at da yer aldı.

"SİHİRLİ BİR ATILIM" BEKLENMİYOR

Sektördeki gelişimin bir anda gerçekleşmek yerine adım adım ilerleyeceğini düşünenler de var.

Sektördeki robotların kullanım alanlarını takip etmek amacıyla kısa süre önce Humanoid Analytics'i kuran Rinat Mirzaitov, robotların tek seferde büyük bir sıçrama yapmak yerine görevleri tek tek öğrenerek ilerleyeceğini söyledi.

Konferansı ziyaret eden bağımsız analist Poe Zhao ise ev işlerinde kullanılacak insansı robotların hâlâ uzak bir ihtimal olduğunu belirtti.

Zhao'ya göre gelecek yılın asıl konusu, hangi şirketin daha iyi görünümlü insansı robot ürettiği değil, fabrikalarda ücret karşılığında gerçek görevler üstlenen robotların kullanıma alınması olacak.