Çin den ABD ye yeşil ışık: İhracat yasağını askıya aldı

Çin Ticaret Bakanlığı, askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürün ve materyallerin ABD savunma sanayisi üreticilerine ihracatının yasaklanmasını öngören tedbirler kapsamında 3 Aralık 2024'te alınan kararın, 27 Kasım 2026'ya dek askıya alındığını duyurdu.

Söz konusu tedbirler kapsamında savunma ve silah sistemlerinde yaygın kullanılan galyum, germanyum ve antimon gibi kritik mineraller ile süper sert metallerin ABD'ye ihracatına "ilke olarak izin verilmeyeceği" belirtilmişti.

Ayrıca batarya ve yakıt hücrelerinin üretimi ile savunma ve uzay-havacılık sektörlerinde yaygın kullanılan grafitin ihracatının kontrol altına alınacağı kaydedilmişti.

TEDBİRLER, ABD'NİN ÇİP KISITLAMALARINA KARŞI ALINMIŞTI

Pekin yönetiminin adımı, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimine Çin'e çip sektöründe ilave kısıtlamalar getirmesinin ardından gelmişti.

ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 2 Aralık 2024'te, 24 tür çip üretim donanımı ile yarı iletkenlerin geliştirilmesinde kullanılan 3 kategori yazılıma ihracat kısıtlaması getirildiğini bildirmişti.

Kısıtlamalar kapsamında ayrıca yapay zeka sistemlerinde kullanılan Yüksek Bant Genişlikli Hafıza (HBM) çiplerinin Çin'e ihracatı yasaklanmıştı.

Öte yandan Ticaret Bakanlığı 140 Çin şirketini daha ihracat kontrolü uygulanan "Varlık Listesi"ne almıştı.

ABD VE ÇİN, ANLAŞMAZLIK KONULARINI KARŞILIKLI ÖTELEMİŞTİ

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in, 30 Ekim'de Güney Kore'nin Busan şehrinde yaptığı görüşmede taraflar, son aylarda gerilime neden olan kritik ekonomik ve ticari anlaşmazlıkların karşılıklı ötelenmesi konusunda görüş birliğine varmıştı.

ABD, 29 Eylül’de, "varlık listesi" olarak adlandırılan ve ihracat kontrolü uyguladığı yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan pay sahibi olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemişti. Buna karşılık Çin de nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim’de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.

Pekin yönetimi, 7 Kasım'da, nadir toprak elementlerinin ihracatını kontrol amacıyla aldığı tedbirleri 10 Kasım'dan itibaren bir yıllığına erteleyeceğini duyurmuştu.