Çin de siyasi deprem: En üst düzey iki general, ABD ye bilgi satmaktan görevden alındı Dış Haberler

Çin'in en üst düzey generali olan ve Xi Jinping'in yakın müttefiki olan Zhang Youxia hakkında, "disiplin ve yasalara ciddi ihlallerde bulunduğu şüphesiyle" soruşturma başlatılmasının ardından, Çin'in askeri liderliği karışıklıklar içinde.

Görevden alınan Zhang Youxia, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PLA) yönetim organı olan Merkez Askeri Komisyonu'nun (CMC) eş başkan yardımcısı. Komisyonun başkanı ülkenin lideri Xi Jinping. Askeri komuta yapısında Xi'den sonra ikinci sırada yer alan Zhang, uzun süredir Çin Devlet Başkanı'nın en yakın askeri müttefiki olarak görülüyor.

Çin Savunma Bakanlığı, Zhang'in yanı sıra Merkez Askeri Komisyon'un Müşterek Kurmay Başkanı Liu Zhenli'nin de soruşturma altında olduğunu duyurdu. Zhenli aynı zamanda 2021-2022 yıllarında Kara Kuvvetleri Komutanı olarak da görev yapmıştı.

Liberation Army Daily adlı Çin ordusu resmi gazetesinde yayınlanan bir başyazıda, Zhang ve Liu'nun Komünist Parti ve CMC'nin "güvenini ve beklentilerini ciddi şekilde ihlal ettikleri" ve "partinin ordu üzerindeki mutlak liderliğini zayıflatan ve partinin iktidar temelini tehdit eden siyasi ve yolsuzluk sorunlarını besledikleri" belirtildi.

"ABD'ye nükleer sırlar satıldı"

Wall Street Journal, adını vermediği kaynaklara dayandırdığı haberinde Zhang'ın ülkenin nükleer silah programı hakkında ABD'ye bilgi sızdırmakla ve bir subayın Savunma Bakanlığı'na terfi ettirilmesi dahil olmak üzere resmi görevler karşılığında rüşvet almakla suçlandığını bildirdi.

Zhang, aynı zamanda iktidardaki Komünist Parti'nin seçkin politbüro üyesi ve savaş tecrübesi olan birkaç üst düzey subaydan biri. 75 yaşındaki Zhang, Xi tarafından emeklilik yaşını geçmesine rağmen askeri liderlikte tutuldu, bu da Xi'nin generale duyduğu yüksek güven olarak yorumlanmıştı.

2022'deki parti kongresinde CMC'ye atanan altı generalden sadece biri yolsuzluk soruşturmalarından etkilenmedi: CMC'nin yolsuzlukla mücadele sorumlusu Zhang Shengmin. Zhang ve Liu başta olmak üzere diğer tüm generaller görevden alındı.

Analistlere göre, bu, Çin'in en önemli askeri kararlarını alan organın artık sadece Xi Jinping ve bir başka kişiden oluştuğu anlamına geliyor. Bu, Mao Zedong döneminde görülen tasfiyelerle eşdeğer bir değişiklik.

Ancak yolsuzluğun buradaki tek neden olup olmadığı sorusu, spekülasyonları da beraberinde getiriyor.

Bunlardan en yaygını, Zhang ve Liu'nun Xi'yi devirmek için üst düzey bir darbe planına karıştıkları söylentileri.

Daha önceki benzer vakalarda, generaller suçlamalar açıklanmadan önce aylarca kamuoyunun gözünden kaybolurlardı; bu sefer ise sadece birkaç gün sürdü. Çin yönetimi, durumun sürece yayılmayacak kadar acil müdahaleye ihtiyaç duyduğu mesajı veriyor.

Ordunun resmi gazetesinin açıklamasında yer alan, "partinin ordu üzerindeki mutlak liderliğini zayıflatma ve partinin iktidar temelini tehdit eden siyasi ve yolsuzluk sorunlarını besleme" ibaresi de tehdidin doğrudan Xi Jinping'in iktidarına yapıldığı izlenimi yaratıyor.

Çin ve Avrupa'nın işbirliği vaadeden adımlar attığı bir dönemde Çin'deki bu askeri tasfiye, başta Tayvan olmak üzere tüm bölgede dengelerin değişmesi anlamına geliyor.