Çiftçi tarlasını satacak!

Gaziantep, Şanlıurfa ve Kilis illerinde geçtiğimiz günlerde yaşanan sel, fırtına ve dolu yağışı tarım arazilerinde büyük bir tahribata yol açtı. Tarım ve Orman Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından hasar tespit ve destek açıklamaları yapılsa da, sahadaki veriler halkın geçim kaynağı olan toprağın ağır yara aldığını kanıtlıyor.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, bölgeye 150 milyon TL kaynak ayrıldığını duyurmasına rağmen, bu meblağın ne kadarının doğrudan tarımsal zararları tazmin edeceği henüz netlik kazanmadı.

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) verilerine göre, afetlerin tarımsal üretime darbesi çok ağır oldu:

Şanlıurfa: Halfeti, Birecik ve Viranşehir ilçelerinde fıstıkta yüzde 30-40, tahıl grubunda (hububat) ise yüzde 10-15 hasar oluştu.

Gaziantep: Karkamış, Nizip ve Oğuzeli ilçelerinde mahallelerin yüzde 95’inde hasar oranı yüzde 100 olarak kaydedildi. Şehir genelinde asırlık fıstık ağaçları köklerinden söküldü.

Hayvancılık ve Altyapı: Yıkılan ahırlar nedeniyle hayvancılık durma noktasına gelirken, sulama sistemlerinde kullanılan 30’dan fazla güneş paneli kullanılamaz hale geldi.

Şanlıurfa’nın Hilvan ilçesine bağlı Özbaş köyünde 30 yıldır üretim yapan Mehmet Sarak, yaşadığı dramı Birgün gazetesinden İlayda Sorku'ya anlattı. 700 dönümlük arazisinin 500 dönümü yerle bir olan Sarak, borçlarını ödemek için tarlasını satmaya karar verdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Batacağız, yapacak bir şey yok. Çiftçiliği bırakmak zorundayım, zararı karşılayamam. Tarım sigortası (TARSİM) yaptırıyorsun, parayı alana kadar bin dereden su getiriyorlar. Geçen sene kuraklık için başvurdum, ödeme yapmadılar. Son 4 senedir zararla kapatıyorum, borçlanarak devam ediyorum. Eskiden 20 çeşit ürün ekerken şimdi sadece girdisi az diye nohut, mercimek ekiyoruz. Bu ülke için büyük kayıp.”

Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Murat Kapıkıran, piyasadaki denetimsizliğin tüketiciye ağır fatura çıkaracağı konusunda uyardı. Kapıkıran, fıstık ağaçlarının gördüğü zararın gelecek yılın verimini de baltalayacağını vurgulayarak şunları söyledi:

“Türkiye’deki piyasa düzenlemelerini tüccarlar yapıyor. Afeti gerekçe göstererek sınırsız zam yapabiliyorlar. Şu an 1500 lira olan Antep fıstığının fiyatı, denetim olmazsa 3 bin liraya kadar yükselebilir. Zarar gören fidelerin ücretsiz olarak halka dağıtılması ve destek ödemelerinin bir sonraki yıla sarkıtılmadan hemen yapılması şarttır.”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in paylaştığı veriler ise tarımdaki çöküşün sadece doğal afetlerle sınırlı olmadığını, yapısal bir krize dönüştüğünü gösterdi. Gürer’in dikkat çektiği rakamlar şöyle:

İcra Satışları: Sadece nisan ve mayıs aylarında toplam 132 traktör, 12 bin 448 tarla ve 967 bağ icradan satış listesine konuldu.

Kayıtlı Çiftçi Sayısı: Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre 2009 yılında 1 milyon 14 bin olan kayıtlı üretici sayısı, 2026 yılı Şubat ayı itibarıyla 616 bin 244’e kadar geriledi.

Şanlıurfa ve Gaziantep Ziraat Odası başkanları da yaptıkları ortak çağrıda, bölgenin acilen "afet bölgesi" ilan edilmesini ve Ziraat Bankası’na olan borçların faizsiz ertelenmesini talep etti.

Üreticiler, "Tefecinin eline düşen çiftçiler var, bu şartlarda üretim yapan herkes kahramandır" diyerek durumun vahametini özetledi.