CHP li Zeybek ten 6 Şubat ve Zeydan Karalar açıklaması

6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümü dolayısıyla, depremde ağır hasar gören illerden biri olan Adıyaman, bugün Halk TV canlı yayınına ev sahipliği yaptı.

Zeybek; 6 Şubat depremlerine ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar'ın tahliyesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Gökan Zeybek'ten 'su sorunu' açıklaması: Ankara bu sorunu aşmıştır!

"Zeydan Karalar'ın tahliye haberini nasıl karşıladınız? Zeydan Başkan yetişebilir mi Adana'daki anma etkinliklerine? O konuda sizde bir bilgi var mı?" sorularına Zeybek şu şekilde yanıt verdi:

"Mahkeme geçtiğimiz hafta pazartesi günü başlamıştı. Hakim ilk başlangıçta, tutuklu sanıkların ifade işlemleri bitip avukatlar mülakat verdikten sonra bir ara karar vereceğini söylemişti. Bizim beklentimiz aslında belediye başkanlarımızın tamamının bu ara kararla bugün tahliye edilmeleri yönündeydi. Ancak Adana Büyükşehir Belediye Başkanımız Zeydan Karalar ve diğer 8 arkadaşın tahliyesi gerçekleşti.

Henüz çok ayrıntılı bilgi almadık ama Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekilimiz Güngör Başkanımız da buradaydı. O da bütün gün Sayın Genel Başkanımızın programının içindeydi. Haberi alır almaz o Adana'ya doğru hareket etti. Ne zaman, cezaevinden hangi saatte çıkacak, sonra Adana'ya nasıl intikal edecek o birkaç saat içinde belli olacak. Mutlaka biz de yanında olacağız, kendisine geçmiş olsun dileklerimizi ileteceğiz. Ama bizim yarın Malatya programımız var. Cumartesi günü de biliyorsunuz Niğde'de milletle bir buluşmamız gerçekleşecek. Sonrasında planlamış olacağız ama birkaç saat sonra netleşir bu.

Mahkemede hem Zeydan Karalar'ın hem Kadir Aydar'ın hem de Oya Tekin ile diğer başkanların savunmalarını dinlediğini söyleyen Zeybek; Zeydan Karalar'ın, iddia makamının ortaya koyduğu bütün iddiaları tek tek çürüttüğünü belirtti. Zeybek konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Aslında tutuklanmasına neden olan iddialar, mahkemeye sunulan iddianamenin içinde de yoktu. Başka bir gerekçeye dayandırıldı. Ben beraatle sonuçlanacağını ve Zeydan Karalar'ın çok kısa sürede Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevine İçişleri Bakanlığı tarafından tekrar atama yazısının yazılacağını bekliyorum.

Aslında biz bu yargılama süreciyle ilgili şunu söyleyeyim; Mahkeme bütün arkadaşlarımız, başta Sayın Ekrem İmamoğlu olmak üzere herkes, bir an önce iddianamenin mahkemeye sunulmasını, mahkemenin bir duruşma için gün vermesini ve yargılamanın başlamasını beklediler. Çünkü herkesin söyleyecek çok sözü vardı ve bunlar yavaş yavaş söylenmeye başladı. Ben hukukun temel normlarını dikkate aldığımızda da Zeydan Karalar gibi diğer belediye başkanlarımızın da kısa süre içinde tahliye olmalarını bekliyoruz."

Zeybek; pazartesi gününden bu yana, 6 Şubat depreminin yıl dönümünde depremin en fazla etkilediği ve en çok can kaybına yol açan şehirlerin tek tek ziyaret edildiğini belirtti.

Zeybek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu ziyaretlerimizde hep yanımızda milletvekillerimiz var ve 13 Cumhuriyet Halk Partili Büyükşehir Belediye Başkanımız ya da başkan vekillerimiz de bu 5 günlük programımızın tamamına bir ya da birkaç gün dahil oldular. O nedenle onlara da buradan yönettikleri şehirlerin vergilerinden kesinti yaparak deprem bölgesindeki illere yapmış olduğu katkılar dolayısıyla teşekkür ediyorum.

Burada tabii en başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin sadece Hatay'a yapmış olduğu 2,5 milyar liranın üzerindeki deprem 2023'te oldu, bugünkü fiyatlarla söylemiyorum. Ankara Büyükşehir'in Kahramanmaraş'a, İzmir Büyükşehir'in Adıyaman'a, Antalya'nın Gaziantep'e, bütün Büyükşehir belediyelerimizin deprem geçirmiş olan illere yapmış olduğu yardımların... Ki bu Adıyaman'da Mersin Büyükşehir Belediye Başkanımız Vahap Seçer, o da bizimle. İşte burada bir Mersin Bulvarı yapmış ve herkes onu söylüyor. Ve insanlar şunu söylüyor; biz deprem oldu, 6 Şubat'ta saat 11.00'de biz Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin kurtarma ekiplerini ve Mersin Belediyesi'ni gördük, ilk gelendi dediler. AFAD'ın yönlendirmesiyle o günkü Sayın Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu'nun da talimatıyla Büyükşehir Belediyelerimiz en fazla hasar almış büyükşehirler, en güçlü büyükşehirlerle eşleştirilerek bir yardım kampanyası oluşturuldu. Bu da devam ediyor"

Bugün CHP Genel Başkanı Özgür Özel'le sabah değerlendirme toplantısı yapıldığı belirten Zeybek, Adıyaman ile ilgili şunları söyledi:

"Adıyaman deprem illeri içinde kendi dönüşümünü en rasyonel biçimde gerçekleştirmiş ve bunu bir plan bütünü içinde yapmış şehirlerin başında geliyor. Burada biraz önce Sayın Belediye Başkanımız da ifade etti; 33 binden fazla bağımsız bölümün yurttaşlar tarafından yerinde dönüşüme tabi tutulması, ki bu bölgede 38 bin bağımsız bölüm yıkılmıştı, neredeyse %80-85 oranındaki yapının yerinde dönüşmesi. Yine İndere bölgesinde TOKİ eliyle yapılan, işte 16 bin - 16 bin 500 konutla birlikte Adıyaman bu sorunu sanki konut açığını tümüyle giderecek bir biçimiyle görüyoruz bunu.

Bugün Sayın Vali'yi de ziyaret ettik heyet olarak. Ben memnuniyetle şunu ifade etmek istiyorum ki Adıyaman Valisi Sayın Osman Valimiz, Belediye Başkanıyla birlikte kimi zaman Valiliğin teknik personel kadrosunu da devreye sokarak burada kentsel dönüşüm sürecinin hızlanması, vatandaşın proje tasdik süreçlerinin kısalması ve bir an önce inşaatlarına başlayabilmeleri için tam bir işbirliği içinde olduklarını ve birbirlerini bu manada desteklediklerini gördük. Yine bu dönem içinde hem hükümetten hem belediyelerimizden hem hibelerle Adıyaman Belediyesi'ne gelmiş olan fonlarla birlikte neredeyse içme suyu şebekesinin tamamının yenilenmiş olması, altyapı ile ilgili bütün altyapıların da... Mademki burada bir deprem yaşandı ve çok ağır hasar meydana geldi, o zaman bu kent ayağa kalkacaksa altyapısı ile birlikte ayağa kalksın ve bir dönüşüm olacaksa iyi bir planlama ile birlikte biz 30 yıl, 40 yıl, 50 yıl bir daha kazmadan, herhangi bir altyapıya yeniden bir kepçe sokmadan bunu bitirelim demişler.

Burada tabii Sayın Tutdere'nin hem milletvekilliği döneminde hem depremin yaşandığı dönemde milletvekili olarak burada ortaya koymuş olduğu performans, hem de belediye başkanlığı döneminde deneyime açık olması, çok sayıda belediye ile ve uzmanla çalışacak bir potansiyele sahip olması, aynı zamanda devletin bütün organlarıyla çok yakın ilişki içine girerek süreçleri hızlandırmasının Adıyaman halkına çok ciddi katkılar sağladığını görüyoruz."

Gökan Zeybek’e yöneltilen soruda, deprem bölgesinde yapılan gözlemlere gör Adıyaman’daki toparlanmanın Hatay’a göre daha hızlı ilerlediği, Hatay’da ise hasarlı binalar, yoğun inşaat ve altyapı çalışmaları nedeniyle kent yaşamının ala ciddi biçimde etkilendiği ifade edildi.

Bu farkın, hükümet, valilik ve belediyeler arasındaki iş birliği il ilgili olup olmadığı soruldu.

Zeybek ise, şunları söyledi:

"Önce şunu söyleyeyim eksik kalmasın; bugün burada bulunan 6 büyükşehir belediye başkanımız ve toplantı yaptığımız -Zoom üzerinden görüştüğümüz- başkanlarla birlikte biz, Adıyaman'da yıkılmamış bütün binalarla, yıkılmış ve molozu arsa üzerinde kalan enkazın tamamını çok kısa sürede kaldırmakla ilgili bütün büyükşehir belediye başkanlarımız elini taşın altına koyacaklar. İşte şimdi şubat ayındayız, belki 2-3 ay içinde Adıyaman'da hiçbir yurttaşımız arsaların içinde moloz ya da inşaat artıkları görmeyecek. Bunun sözünü Sayın Genel Başkanımız bir talimatla verdi, belediye başkanlarımız da bunun gereğini yapacaklar.

Hatay tabii depremi en ağır yaşayan ve en geniş ölçekte yaşayan... Yani Samandağ'da, Kırıkhan'dan Hassa'ya, İskenderun'dan Antakya'ya... Antakya zaten neredeyse kentin yarısı yok olduğu büyük bir medeniyet merkezi Antakya. Burada gördüğüm, yönetenlerin şu yanlışa düşmemesi gerekir. Ben mimarım, çok da inşaat yaptım, çok da proje çizdim. Yani beklentileri çok yükseltip sonra bunlar gerçekleşmeyince bunun mahcubiyetiyle yapılmamışları yapmış gibi göstermemek gerekir. Yani bir caddeyi açıyorsunuz, ışıklandırabilirsiniz, binanın cephelerini yapabilirsiniz, eski eser yenilemeleri yerine getirebilirsiniz ama o caddenin arkasındaki binalar eğer hala enkaz halindeyse, hala yıkım gerçekleşmemişse o zaman burada bir planlama hatası vardır. Ben Hatay'da baştan planlamanın doğru yapılmadığını düşünüyorum. Bu manada Adıyaman için ölçeklendirme, Malatya için ölçeklendirme, Nurdağı için, İslahiye için ölçeklendirmedeki zaman aralığının Hatay'da bence daha fazla tutularak bu gerçeğin insanlarla paylaşılmasına ihtiyaç vardı. Ve bunun... Burada bir iktidarla yerel yönetim arasında bir uyum derseniz, zaten 2024 seçimlerinde Hatay Büyükşehir Belediyesi'ni de zaten AK Parti'nin adayı çok küçük bir oy farkıyla kazanmıştı. Ben orada başlangıçta bir planlamanın eksik yapıldığını düşünüyorum.

Ama şunu da belirtmek gerekir ki; Sayın Genel Başkanımız da bugün söyledi. Yani 450 bin konut, 75 bin dolardan yaparsanız, 100 bin dolardan yapsanız 45 milyar dolar... 75 bin dolardan yapsanız bir evi, bir konutu yaklaşık 30-35 milyar dolarlık bir yatırım yapmanız gerekir. Bütçe görüşmelerinde Cumhurbaşkanı Yardımcısının ifade ettiği; depremin bütçeye maliyeti 4 trilyon lira. Yani ortalama dolar kurunu 2023-24 ve 25 alırsanız, hani 25 lira alın, hadi 30 lira alsanız bile neredeyse 150 milyar doların üzerinde bir kaynak ayırmıştık. Aslında bizim üzerinde konuşmamız gereken nokta şu: Biz deprem olmadan kaynaklarımızla dönüşümleri hızlandırsak, riskli yapı stokumuzu azaltsak, depremden sonra harcadığımız paranın neredeyse 4'te 1'ine, 5'te 1'ine bu binalarımızın tümünü yenilemiş ve can kaybı olmadan şehirlerimizi ayakta tutmuş olacaktık."

İmar affı, usulsüz ruhsat verilmesi konularının depremden sonra çokça gündeme gelmişti. Konuya ilişkin zeybek şunları söyledi:

"Bir geçmişe ilişkin bir değerlendirme yapacak olursak Türkiye'de 1960'tan sonra muhtelif tarihlerde yapı afları, imar afları, imar barışı adı altında iktidarların, çoğunlukla da seçime çok kısa süre kala yapılmış olan kaçak yapıların affedilmesi ve bunlara kimi zaman mülkiyet hakkının tanınması, kimi zaman tapu sahibi yapılması, kimi zaman yapılmış olan fazla katların yasalaştırılması biçiminde uygulamalar gördük. Ben tabii mimar olarak şunu da gördüm: yani bir kat yığma binanın üzerine betonarme iki kat ilave edildiğini gördüm. Yani temeli birinci katın üzerine kolonlar koyarak üzerine iki kat yapı yapıldığını gördük.

Türkiye'de imar, en son bu imar barışıyla ilgili de zaten milyonlarca yapı ile ilgili başvuru yapıldı. İmar barışındaki temel amaç neydi iktidarın? Hatta reklamları hatırlarsanız; yani ünlü bir şovmen çıktı televizyonlarda reklamlarda, artık rahat edeceksiniz, imar barışıyla birlikte evinizde huzur içinde yaşayacaksınız. Huzurdan kastedilen kamunun o evlerle ilgili işlemiydi ama geri planda bu evlerin taşımış olduğu riskler hiç gündeme getirilmedi.

İmar barışındaki temel yanlış, bir binanın yeterli olup olmadığının, içindeki donatı miktarının, beton kalitesinin, beton standartlarının, zemin emniyetiyle ilgili bütün değerlendirmede sorumluluğu mal sahibine bıraktı. Şimdi okuma yazma bilmeyen ya da yapmış olduğu binayı kaçak yapan birisine siz teknik sorumluluğu nasıl yüklersiniz? Ona bu binayla ilgili 'bu binada risk varsa sen burada oturma, risk yoksa oturabilirsin'... zaten bizim insanımız riskli olduğunu bilse bir binada ailesini, çocuklarını, anne babasını orada oturtur mu? Yani bu mümkün değil. O nedenle baştan bir yanlış yapıldı. Ben bir kere ilkesel olarak Türkiye'de bir daha asla imar affı, imar barışının gelmeyeceğini böyle anayasa hükmü haline getirmek lazım ki insanlar yasal olmayan uygulamalara gitmesinler."