CHP li Ösen den Efes tepkisi: Dünya mirası SİT alanında inşaat kabul edilemez

CHP İzmir Milletvekili ve CAO Kültür-Turizm Politika Başkanı Seda Kaya Ösen, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Efes Antik Kenti’nde yapımı süren ‘Ziyaretçi Karşılama Merkezi’ projesine tepki gösterdi. Ösen, “Birinci derece arkeolojik SİT alanı inşaata açılıyor, hafriyat yapılıyor. Bu proje ticari rant projesidir” dedi. Ösen, Selçuk Belediyesi raporuna dikkati çekerek, “150 bin metrekarelik alanda otopark, çarşı ve ticari birimler planlanıyor. Efes’in kapısına devasa bir inşaat kaydırıldı” ifadelerini kullandı.

CHP'li Kaya Ösen, Efes Antik Kenti’nde yapımı süren Ziyaretçi Karşılama Merkezi projesine ilişkin tartışmalara yeni açıklamalarla yanıt verdi. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan bu eşsiz alanın hafriyat çalışmalarıyla tahrip edilmek istendiğini savunan Ösen, “Efes tüm insanlığın ortak mirasıdır, bu proje arkeolojik değerleri yok sayan bir rant girişimidir” dedi.

Selçuk Belediyesi’nin raporlarına da dikkat çeken Ösen, projenin imar planına aykırı biçimde genişletildiğini ve arkeolojik sondaj çalışmaları yapılmadan hayata geçirildiğini vurguladı. Ösen, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Mayıs ayında beton dökme görüntüsü var”

"Efes tüm insanlığın ortak mirasıdır. UNESCO Dünya Mirası listesindeki bu eşsiz değerimiz Ziyaretçi Karşılama Merkezi maskesi altında büyük bir yıkımla karşı karşıya bırakılmıştır. Bu skandalı gündeme getirmemizin ardından, AKP’lilerden açıklama gelmiş ve alanda betonarme yapı olmadığı, alan düzenlemesinde herhangi bir beton çalışması yapılmadığı iddia edilmiştir. Oysa, bu söylenenler doğru değildir. Birinci derece arkeolojik SİT alanı yapılmak istenen inşaat bir ticari rant projesidir. 20 Mayıs 2025 tarihinde alandan gelen beton dökme görüntüsü bile tek başına, bu söylenenlerin doğru olmadığını kanıtlamaktadır. Kaldı ki, beton olmasa dahi pis su/drenaj için kazı, hafriyat/dolgu çalışması yapılmak durumundadır. 

“Arkeolojik değerlere etkisi araştırıldı mı?”

Selçuk Belediyesi’nin hazırladığı rapora göre, 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı sınırları içerisinde kalan Karşılama Merkezi için belirlenen kapı alanları Bakanlığın projesi ile imar planına yansıtılmaksızın değiştirilmiştir. Hazırlanan projenin alan sınırları olarak yaklaşık 150 bin metrekarelik bir alan yeni karşılama merkezinin proje alanı olarak belirlenmiştir. Proje kapsamında da 33 bin metrekarelik bir alanda hafriyat çalışması yapılacak ve 180 otobüslük bir otopark oluşturulacaktır. Diğer yandan 5 bin 200 metrekare bir alanda da hafriyat çalışması yapılacak ve çarşı alanı oluşturulacaktır. Yine gişe alanı, çevre düzenleme alanı gibi alanlar için de toplam 44 bin 200 metrekare alanın kaplanacağı düşünülmektedir. Diğer yandan tüm proje kapsamında altyapı ve üstyapı çalışmaları için yağmur suyu drenajı, kazı/dolgu gibi çalışmaların, alanda bulunan arkeolojik değerlere etkisi dahi araştırılmamış ve öncesinde yapılması gereken arkeolojik sondaj çalışmaları da tamamlanmamıştır. Ayrıca alanda 61 adet ticari birim öngörülmektedir.

“Projeyi Efes’in kapısına kim kaydırdı?”

Bu toprakların altında birinci bin yıla ulaşan yerleşim, kilise ve tapınak kalıntıları bulunmaktadır. Öte yandan Artemis Tapınağının dibine bir prefabrik yapı yerleştirilmiştir. Bu yapının zemini betonla kaplanmıştır. Ne tarz yapı olursa olsun, bu tarz yapıların, birinci derece arkeolojik SİT alanının üstüne yapılması uygun değildir. Soruyoruz, 2863 sayılı kanun SİT alanına çivi çakmayı bile yasaklarken, bu devasa inşaata kim izin verdi. Alan yönetim planında bu merkezin çok daha uzakta yapılması öngörülmüşken, projeyi kim Efes’in kapısına kaydırdı?"