Cezayir yarım asır sonra sınır dışına asker gönderdi! Nedeni dikkat çekti

Kuzey Afrika ülkesi Cezayir, yarım asrı aşkın süredir izlediği sınır ötesi askeri müdahalelerden uzak durma politikasında dikkat çekici bir değişikliğe gitti. Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun'un talimatıyla Cezayir ordusuna bağlı birlikler, komşu ülke Nijer'e gönderildi. Reuters'ın 30 Ekim tarihli haberine göre askeri konvoy, Nijer'in kuzeybatısındaki uranyum madenciliği merkezi Arlit'e ulaştı. Böylece Cezayir, 1973 Arap-İsrail Savaşı sırasında Mısır'a verdiği askeri desteğin ardından ilk kez yurt dışına kara birliği göndermiş oldu.

PARLAMENTO ONAYLADI, ASKERLER SINIRI GEÇTİ

Cezayir Parlamentosunun iki kanadı, 25 Ekim'de gerçekleştirilen kapalı oturumlarda Nijer'e asker gönderilmesini onayladı. Cumhurbaşkanı Tebbun, ertesi gün Nijer makamlarının talebi üzerine birliklerin gönderilmesi kararını resmen duyurdu.

Cezayir Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, askeri görevin iki ülkenin ortak ekonomik ve enerji çıkarlarını korumayı amaçladığı belirtildi. Gönderilen askerlerin sayısı ve görevin ne kadar süreceği ise açıklanmadı.

Cezayirli yetkililer, askerlerin Nijer'de savaşmak için değil, enerji tesislerinin güvenliğini sağlamak amacıyla görevlendirildiğini vurguladı.

DARBE GİRİŞİMİNİN ARDINDAN 4 SAVAŞ UÇAĞI GÖNDERİLMİŞTİ

Cezayir'in Nijer'e yönelik askeri desteği ağustos ayında başlamıştı. Nijer'in başkenti Niamey'de 29 Ağustos'ta askeri yönetimi hedef alan başarısız bir darbe girişiminin ardından Cezayir harekete geçmişti.

Cezayir Savunma Bakanlığı, 30 Ağustos'ta yaptığı açıklamada Nijer makamlarının talebi üzerine dört Su-30 savaş uçağının destek göreviyle Niamey'e gönderildiğini duyurmuştu. Savaş uçaklarına bir yakıt ikmal uçağı da eşlik etmişti.

Son kara birliği sevkiyatı, iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin yeni bir aşamaya geçtiğini gösterdi.

PETROL TESİSLERİNİ KORUYACAKLAR

Askeri sevkiyatın merkezinde Cezayir'in Nijer'deki enerji yatırımları bulunuyor. Cezayir'in devlet enerji şirketi Sonatrach, uluslararası iştiraki SIPEX aracılığıyla Nijer'in kuzeyindeki Kafra petrol sahasında faaliyet gösteriyor.

Nijer'de faaliyet gösteren El Kaide ve DEAŞ bağlantılı silahlı örgütlerin oluşturduğu güvenlik tehdidi, enerji yatırımlarının korunmasını daha önemli hale getiriyor.

Cezayirli yetkililer, askeri birliklerin özellikle petrol sahalarının ve ortak ekonomik projelerin güvenliğine odaklanacağını belirtiyor.

AVRUPA'YA UZANACAK DEV DOĞAL GAZ HATTI

Cezayir'in Nijer'deki çıkarları yalnızca mevcut petrol sahalarıyla sınırlı değil. Nijerya, Nijer ve Cezayir arasında planlanan yaklaşık 4 bin kilometrelik Trans-Sahra Doğal Gaz Boru Hattı, Afrika'nın enerji haritasını değiştirebilecek projeler arasında gösteriliyor.

Projenin hayata geçirilmesi halinde Nijerya'da üretilen doğal gaz, Nijer üzerinden Cezayir'e taşınacak ve buradan Avrupa pazarına ulaştırılabilecek.

Ancak hattın inşası henüz tamamlanmadı. Güvenlik sorunları, finansman ihtiyacı ve bölgesel siyasi gelişmeler projenin önündeki başlıca engeller arasında bulunuyor.

FAS İLE ENERJİ REKABETİ KIZIŞIYOR

Cezayir'in Trans-Sahra projesine karşılık Fas da Nijerya'dan başlayarak Afrika'nın Atlas Okyanusu kıyısı boyunca ilerlemesi planlanan alternatif bir doğal gaz boru hattını destekliyor. İki proje, Afrika gazının Avrupa ve uluslararası pazarlara ulaştırılmasında farklı güzergahlar sunuyor.

Uzmanlar, Cezayir'in Nijer'deki askeri varlığının yalnızca mevcut petrol yatırımlarını korumakla sınırlı kalmayabileceğini, bölgedeki enerji ve siyasi nüfuzunu güçlendirme hedefiyle de bağlantılı olduğunu değerlendiriyor.

RUSYA DA NİJER'DEKİ DENKLEMİN İÇİNDE

Nijer, 2023 yılında Cumhurbaşkanı Muhammed Bazum'un devrilmesinin ardından General Abdurrahman Tiani liderliğindeki askeri yönetim tarafından idare ediliyor. Ülkede Rusya ile güvenlik alanındaki ilişkiler de önem kazanmış durumda.

Bölgedeki askeri ve siyasi rekabet, Cezayir'in yeni hamlesini daha dikkat çekici hale getiriyor. Rusya'nın Afrika'daki askeri varlığı, Fas ile Cezayir arasındaki enerji rekabeti ve Nijer'deki güvenlik sorunları, aynı coğrafyada kesişiyor.

Ancak Rus birliklerinin ağustos ayındaki darbe girişimine müdahale ettiğine ilişkin iddialar bağımsız olarak doğrulanmış değil.

CEZAYİR'DEN NİJER'E PETROL KONVOYU

Askeri sevkiyatın ardından Cezayir'den Nijer'e önemli miktarda akaryakıt da gönderildi. Cezayir resmi haber ajansı APS'nin 3 Kasım tarihli haberine göre 53 tankerle taşınan 1,65 milyon litre petrol ürünü, 1 Kasım'da Nijer'in Agadez kentine ulaştı.

Askeri eskort eşliğinde gerçekleştirilen sevkiyat, Nijer'de yaşanan yakıt tedarik sorunlarının hafifletilmesini amaçlıyor. Gelişme, iki ülke arasındaki askeri ve enerji iş birliğinin sahadaki ilk somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.