Casus Belli den geri dönüş yok! Veto tehdidi havada kaldı

Türkiye'nin, Avrupa Birliği'nin SAFE olarak bilinen yeni savunma girişimine olası katılımı, Atina ile Ankara arasında yeni bir gerginliğe yol açarken, Ege'de uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle oluşan uçurum daha da derinleşiyor. Lüksemburg'da geçen hafta yapılan Yunanistan ve Türkiye zirvesinde başlıca gündem Türkiye'nin Yunanistan'ın Ege'deki 12 mil tehdidine karşı aldığı "casus belli" -savaş sebebi- kararı oldu. Tartışmanın merkezinde ise Yunanistan'ın Avrupa savunma bütçesi SAFE'te Türkiye'ye yönelik veto kartı bulunuyor. Dışişleri bakanları Hakan Fidan ile Georgios Gerapetritis arasındaki görüşme, “yumuşama” beklentilerini boşa çıkarırken, Ankara, SAFE (Strategic Autonomy for Europe) savunma programı ekseninde Yunanistan’ın “casus belli” tehditlerini masaya taşıdı. Atina ise Türkiye’nin 1995 tarihli “savaş sebebi” kararının kaldırılmasını talep ediyor.

Yunanistan'a göre Türkiye'nin SAFE'ye katılımı, 1995 tarihli casus belli yasasını yürürlükten kaldırmasına bağlı. TÜRKİYE ONAYLAMADI

İki ülke arasındaki uzlaşmaz tartışmanın geçmişi 1930'lu yıllara uzanıyor. Yunanistan’ın karasularını 12 mile çıkarma talebi, Ege Denizi üzerindeki tarihî, jeopolitik ve hukuki bir gerilimin temelini oluşturuyor. Yunanistan, 1936 yılında çıkardığı bir yasa ile karasularını 3 milden 6 mile çıkardı. Yunanistan’ın 12 mil talebine gerekçe sağlayan temel hukuki zemin, 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi olarak gösteriliyor. Bu sözleşmeye göre, kıyı devletleri karasularını 12 mile kadar çıkarma hakkına sahip olduğunu öne süren Atina'nın 1995'te attığı imzanın ardından Ankara harekete geçti.

DENİZDE KARARLILIK

Yunanistan’ın 12 mil hakkını Ege'de kullanabileceğine dair işaretler vermesi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi 8 Haziran 1995’te aldığı kararla, Yunanistan’ın Ege’de karasularını 12 mile çıkarmasının savaş nedeni (casus belli) sayılacağını ilan etti. Ankara söz konusu 12 mil kararının, Ege’nin yüzde 70’inden fazlasını Yunan karasuları haline getirerek Türkiye’yi açık denizde sınırlandığını vurgulayarak o tarihten bu yana geri adım atmadı.

SON TEMASLAR 

Son temasların yankıları Yunan basınında yer aldı. To Vima 'üst düzey diplomatlar'a dayandırılan bir değerlendirmeye göre sert söylemlere rağmen Yunanistan, gerginliğin daha fazla tırmanmasını istemiyor. Üst düzey diplomatlar, To Vima ile yaptıkları görüşmede Atina'nın tutumunu değiştirmeyeceğini savunurken "Türkiye'nin SAFE'ye katılımı, 1995 tarihli casus belli yasasını yürürlükten kaldırmasına bağlı" değerlendirmesinde bulunuyor. Gerapetritis'in ise, görüşmede Yunanistan'ın sadece deniz sınırlarının belirlenmesi konusunu görüşmeye istekli olduğunu, ulusal egemenliğe ilişkin konuları görüşmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Yunanistan, 1936 yılında çıkardığı bir yasa ile karasularını 3 milden 6 mile çıkardı. İLİŞKİ DONDU MU?

Ancak kulis bilgilere göre ise Atina ile Ankara arasındaki siyasi diyaloğun fiilen "donduğu" ve yeni görüşmeler için ortak bir zemin bulunmadığı da vurgulanıyor. Yakın gelecekte de böyle bir çerçevenin oluşması ise pek olası görünmüyor. Öte yandan diplomatik kaynaklardan Yunan medyasından yansıyan bilgilere göre karşılıklı temaslarda 'casus belli' konusunun açıkça dile getirilmediği de ifade ediliyor. Aynı gazeteye yansıyan bir yoruma göre de Yunanistan'ın 12 mil ile ilgili tutumu şöyle ifade ediliyor: "Üst düzey bir yetkilinin belirttiği gibi, denklem zor. Yunanistan ulusal egemenliğinden taviz veriyormuş gibi görünemez, ancak aynı zamanda Türkiye ile yeni bir çatışma sarmalına da giremez."
[email protected] 

Kaynak: Web Özel