Cam pipetlerin karanlık yüzü… Fark etmeden küçük bir cam parçası yuttu, iki saat sonra ağzından kan gelmeye başladı

Sosyal medya fenomeni Breezie O'Brien, çevre dostu tekrar kullanılabilir cam pipetle içeceğini yudumlarken boğazından aşağı katı bir cismin kaydığını hissetti. Yuttuğu şey, pipetin ucundan kopan yaklaşık 1,5 cm’lik keskin bir cam parçası idi.

İlk başta kendini iyi hissettiği için olayı önemsemeyen O'Brien’in, yaklaşık iki saat sonra ağzından kan geldi. Acil servise koşan genç kadın, hemşirelerin başta endişesini ciddiye almadığını ancak asıl kâbusun bundan sonra başladığını söyledi. Yapılan tetkiklerde cam parçacığının sindirim sistemine zarar verdiği anlaşıldı.

Daily Mail'in haberine göre, doktorlar durumu görünce hemen alarma geçti ve gastroenteroloji ekibini acil bir BT taraması için çağırdı. Görüntüleme sonucunda, hayati tehlike taşıyan cam parçasının yemek borusunu geçerek midesine ulaştığı tespit edildi.

O'Brien acilen anestezi altına alındı. Ancak cerrahlar operasyon hazırlığı yaparken, cam parçasının mideden bağırsaklara doğru ilerlediğini ve bu nedenle çıkarılamayacağını fark etti.

O'Brien, yaşadığı bu tehlikeli deneyimi sosyal medya hesabından paylaşarak takipçilerini uyardı ve bu olay uluslararası basında yer aldı.

Cam pipetler, plastik pipetlere popüler bir alternatiftir. Birkaç dakika kullanıldıktan sonra yüzyıllar boyunca çöp sahalarında ve okyanuslarda kalıntı bırakan tek kullanımlık plastik pipetlerin aksine, cam pipetler yüzlerce kez kullanılmak üzere tasarlanmıştır ve plastik kirliliğini azaltır.

Cam pipetler genellikle yüksek sıcaklıklara dayanacak şekilde üretilir, ancak tamamen kırılmaz değildir. Cam, kaynar sudan aşırı soğuk suya kadar hızlı sıcaklık değişikliklerine maruz kaldığında kırılabilir.

Silikon pipetler, özellikle çocuklar için en güvenli seçenektir. Ancak yumuşak dokusu bazı insanlar için içmeyi zorlaştırabilir. Ayrıca, silikon pipetlerin temizlenmesi daha zor olabilir.

Metal pipetler son derece dayanıklı, kırılmaz ve sıcaklık değişikliklerine karşı dirençli olsalar da, çocuklar için güvenli değildirler. Ağızda metal pipet varken düşmek, ciddi ağız veya yüz yaralanmalarına neden olabilir.

Cam damacanalarda kullanılan cam borular da tıpkı cam pipetler gibi benzer riskler taşıyabilir. Özellikle darbe, çarpma veya sıcaklık değişimi gibi durumlarda oluşabilecek mikro çatlaklar, fark edilmeden ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Peki, cam gibi kesici bir yabancı cisim yutulduğunda vücutta ne tür hasarlara yol açabilir?

Kişi cam parçası yuttuğunu fark etmeyebilir mi?

Böyle bir durum fark edilirse ilk yardım olarak ne yapılmalı, ne yapılmamalı?

Bu tür kazaların önlenmesi için tüketiciler nelere dikkat etmeli?

Doktor Öğretim Üyesi Acil Tıp Uzmanı Erkan Temizkan ile konuştuk.

PİPET YERİNE DİREKT BARDAKTAN İÇİN

Erkan Temizkan, öncelikle, niçin pipet kullandığımızı sorgulamamız gerektiğini, pipetin zorunluluk gereken bazı durumlarda; özellikle hasta yatan, ellerini kullanmakta zorluk yaşayan, kullanamayan veya normal bardakla su içmesinde problem olabilen, uzay boşluğunda yer çekimsiz ve benzeri ortamda bulunabilen kişiler tarafından kullanması gereken bir aparat olduğunu, normal şartlarda pipetle kullanımın bardakta kullanımdan bir üstünlüğü olmadığını belirtti. Normal şartlar altında içeceğimiz sıvıyı sağlıklı olmasını istediğiniz cam bardak içerisinde içmenin vücudumuzun fizyolojisi açısından daha doğal olduğunu hatırlatan Temizkan sözlerine şöyle devam etti.

“Cam pipet kullanımı son yıllarda plastik veya buna benzer maddelerden yapılan pipetlere alternatif, daha sağlıklı olarak gösterilen bir aparattır; herhangi sağlık yönünden bir cam bardak gibi aparatlar içinde bir üstünlüğü veya avantajı yok. Cam pipet gibi kullanılan malzemelerin yapıldığı malzemeler üreticiler tarafından dayanıklı, özellikle ısıya ve mekanik basınca dayanıklı olarak yapılır fakat bunların da belli bir ömrü vardır. Ne kadar dayanıklı malzeme olursa olsun cam ve buna benzer malzemeler eninde sonunda kırılma ve çatlamaya maruz kalırlar. Bunları tamamen kontrol etmek ne üreticinin ne de tüketicinin elindedir. Normal ilerleyen bir süreçtir, kontrol altına almak mümkün değildir.”

Acil servis ziyaretlerine ilişkin yakın zamanda yapılan 10 yıllık bir araştırma, farklı türdeki yeniden kullanılabilir pipetlerin neden olduğu yaralanmaların hem yaygın hem de artmakta olduğunu ortaya koydu. En sık yaralanan grup ise dört yaşın altındaki çocuklar.

Çalışma, 2012'den 2021'e kadar plastik, cam ve metal pipetlerle ilgili yaralanmalar nedeniyle acil servise başvuran 1.174 vakayı izlemiştir. Yenilenebilir malzemelerle kesik ve ağız yaralanmaları, tek kullanımlık plastik pipetlere göre önemli ölçüde daha yaygındı. Çalışma ayrıca, metal pipetlerden kaynaklanan yaralanmaların çalışma süresi boyunca yüzde 12,8 oranında arttığını bildirmiştir.

Araştırmacılar, araştırma döneminin başından sonuna kadar bu yaralanmalarda, pipetlerin artan popülaritesine paralel olarak %46'lık önemli bir artış olduğunu tespit etti.

Yaralanmaların çoğu, çocukların içerken ağızlarına veya gözlerine batırmaları gibi basit kazaların sonucuydu. Ancak, tüm yaralanmaların neredeyse yarısı, oyun sırasında olduğu gibi pipetlerin yanlış kullanılması sonucu meydana geldi.

AYNI RİSK CAM BARDAKLAR İÇİN DE GEÇERLİ

Örnek vakada olduğu gibi cam malzemelerin her zaman çatlama ve kırılma olasılığı olduğunu, aynı şeyin cam bardaklar için de geçerli olabileceğini söyleyen Temizkan, özellikle vücudumuzda kontrolsüz bir şekilde içeri aldığımız sıvının içerisinde kırık cam parçası veya kırık pipetin parçalarını yutma olasılığınız her zaman mümkün olduğunu, böyle durumlarda, çoğunlukla sıvıyla birlikte aldığımız için çok büyük parça olmadığı zaman görme olasılığımız mümkün olmadığını ve çoğunlukla içeride meydana getirmiş olduğu hasara bağlı olarak belirtiler meydana geleceğini söyledi.

Temizkan, kırılan cam parçalarının yutulduğunda vücuda verdiği hasarı ise şu sözlerle anlattı:

“Kırılan cam parçalarının keskin uçlarının geçmiş olduğu yerde meydana gelen hasara bağlı olarak kanama, tıkanıklık, ağrı şeklinde belirtilere yol açabilir. Kanama eğer çok kanlanan bir organ veya damarda meydana gelirse veya içi boş organların yırtılması ile meydana gelen, perforasyon dediğimiz şekilde hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilir."

�

HAYATİ ORGANLARA HASAR VEREBİLİR

Kırıldığında cam, yemek borusunun hassas iç yüzeyini kesebilir veya mideyi delebilir, bu da ciddi iç kanamaya, felaketle sonuçlanabilecek enfeksiyonlara ve hayati organlarda hasara neden olabilir.

O'Brien'ınki gibi durumlarda, doktorlar genellikle konservatif bir yaklaşım sergilerler. Genellikle hastayı izlerler ve karın bölgesinde riskli bir ameliyata hemen başvurmak yerine, nesnenin bağırsak hareketleriyle doğal yollarla atılmasını beklerler.

İnce bağırsak, yiyecekleri ilerleten esnek, kaslı bir tüptür. Kaslı duvarları, materyali ileriye doğru iten dalga benzeri hareketler oluşturur ve pürüzsüz, kıvrımlı yapısı, cam parçası gibi nesnelerin takılabileceği keskin kenarlar içermez.

Yine de, bağırsaklarda cam parçası bulunması tehlike arz eder. Bir cam parçası bağırsak duvarına saplanarak, toksik atıkların karın boşluğuna sızmasına neden olan bir delinmeye yol açabilir ve bu da acil cerrahi müdahale gerektiren, hayati tehlike arz eden bir durumdur.

ULTRASON VEYA FİLMDE GÖRÜLME OLASILIĞI OLDUKÇA DÜŞÜK

Temizkan, herhangi bir komplikasyon olmadan cam parçası yuttuğumuzun farkına varamayabileceğimizi, sadece kullandığımız ürünün eksik veya çatlak, kırık bir parçasını gördüğümüz zaman şüphelenebileceğimizi söyledi. Temizkan, bunların herhangi bir ultrason veya filmde görülme olasılığı oldukça düşük olduğunu, ancak vücut içerisini görüntüleyen kamera, endoskopi, bronkoskopi gibi benzer sistemler ile direkt görülebileceğini ve bu parçanın cerrahi müdahale sonucu dışarı çıkarılabileceğini belirtti.

SAKIN PARÇAYI ÇIKARMAYA ÇALIŞMAYIN

“Bu şekilde cam pipet veya herhangi bir yabancı cisim yuttuğumuzu farkına varırsak, hemen hiç zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmamız gerekir.” diyen Temizkan, mutlaka profesyonel yardım almak gerektiğini, herhangi bir şekilde müdahale edilmesi, hastane dışında parçanın çıkarılmaya uğraşılmaması veya kendiliğinden çıkmasının beklenmemesi gerektiğini söyledi.

SU BİLE İÇMEYİN

Temizkan, yutulan parçanın izlediği yolda birçok komplikasyonlar meydana gelebildiğini, hastanın ağız yolu ile alımı tamamen durdurması gerektiği, su bile içmeden sağlık kuruluşuna hızlıca başvurması gerektiğini söyledi ve ekledi:

“Cam pipet olsun veya buna benzer aparatlar, zorunluluk olmadıkça kullanmanızı kesinlikle tavsiye etmiyoruz. Bunun için daha doğal olan cam bardak veya daha az zararlı ürünlerle yapılmış bardak kullanmanız daha mantıklı bir seçim olur.”

Acil servise cam yutma vakalarından çok çocuk hastalarda metal para, oyuncak parçası veya böyle herhangi bir ağzına almış olduğu parçanın yutulması şeklinde başvurular olur. Hızlıca bu hastaları ilgili bölüme danışarak, hastaneye yatırıldıktan sonra müdahale edilir.

Özellikle küçük çocuklarda yabancı cisim yutma şeklinde çok fazla miktarda acil başvurusu bulunur.

Bir başka metal yutma şekli de özellikle kadınların başlarındaki kullanmış olduğu malzemeyi tutturmak için ağızlarına aldıkları iğne veya buna benzer malzemeleri yanlışlıkla yutmaları şeklinde başvuru sık olmaktadır. Bunların müdahalesi ve çıkarılması da oldukça zahmetli ve uzun süre tedavi gerektiren durumlara yol açmaktadır.

Not: Yaşanan bu olay sonrası özellikle sosyal medyada 'Cam pipetlerinizi çöpe atın" başlıklı postlar karşınıza çıkmıştır. Evde kullanma istemediğiniz cam pipetleri çöpe atarken mutlaka bir kağıda ya da beze sarıp sıkıca bantlayın ki sokak hayvanlarına zarar vermesin.