Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gençleri GÜÇ’lendiriyor Ahmet Ünlü

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı “Genç Üretim Çağı” projesiyle gençlerin eğitimden kopmadan işgücü piyasasına kalıcı biçimde katılımını amaçlayan bütüncül bir istihdam modeli başlattı. Program Türkiye İş Kurumu tarafından yürütülüyor. Bu yazımızda bu programı tanıtmaya çalışacağız. GÜÇ programının hedefi ve temel başlıkları İŞKUR’un hazırladığı GÜÇ programı, 472,3 milyar TL kaynakla 3 yılda 3 milyondan fazla gencimizi istihdama kazandırmayı hedeflemektedir. İŞKUR’da kaynak sorunu olmadığı için

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı “Genç Üretim Çağı” projesiyle gençlerin eğitimden kopmadan işgücü piyasasına kalıcı biçimde katılımını amaçlayan bütüncül bir istihdam modeli başlattı. Program Türkiye İş Kurumu tarafından yürütülüyor. Bu yazımızda bu programı tanıtmaya çalışacağız.

GÜÇ programının hedefi ve temel başlıkları

İŞKUR’un hazırladığı GÜÇ programı, 472,3 milyar TL kaynakla 3 yılda 3 milyondan fazla gencimizi istihdama kazandırmayı hedeflemektedir. İŞKUR’da kaynak sorunu olmadığı için işsizlik fonu üzerinden istihdama böyle bir katkı sağlama yönündeki hedef abartı olarak görülmemelidir.

GÜÇ’ün temel başlıkları; Staj Desteği, Geleceğim Meslekte Programı, NEET (Eğitimde, İstihdamda veya Yetiştirmede Olmayan) İşgücü Uyum Programı, İşe İlk Adım Programı ve İŞKUR Gençlik Programından oluşmaktadır.

Staj desteğinin içeriğinde neler yer alıyor?

İŞKUR’un staj desteği ile öğrencilerin özel sektör işyerlerinde durumlarına uygun açık staj pozisyonlarını görerek işverenlerin talep ettikleri staj pozisyonlarında aradıkları nitelikteki stajyer adaylarının firmalarında staj yapma imkânı sağlaması tamamen ücretsizdir. Staj Portalına https://stajportali.iskur.gov.tr/ adresinden erişilebilmektedir. Staj yapmak isteyen öğrencilerin sadece İŞKUR›a kayıtlı olmaları gerekmektedir.

Ayrıca üniversite öğrencilerinin kamu ve özel sektörde erken dönemde iş deneyimi kazanmalarını sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve İŞKUR koordinasyonunda yürütülen Ulusal Staj Programı aracılığıyla; gençlerin istihdam edilebilirliklerinin artırılması, kariyer olanaklarına erişimde fırsat eşitliğinin desteklenmesi ve bu imkânların tüm üniversite bölümlerine yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Programa başvurular: https://ulusalstajprogrami.iskur.gov.tr/ adresi üzerinden alınmaktadır.

İŞKUR tarafından sunulan bu merkezi sistem, staj süreçlerinin planlanmasından eşleştirmeye kadar tüm aşamaların güvenli ve ücretsiz olarak yürütülmesini sağlamaktadır. Staj Platformuna https://staj.iskur.gov.tr/ adresi üzerinden erişilmektedir.

Geleceğim Meslekte Programı

Mesleki ve teknik ortaöğretim mezunlarının ve Yükseköğretim Kurumuna bağlı meslek yüksekokulu mezunlarının önemli bir bölümü, eğitim aldıkları alanlarda istihdama yeterince hızlı ve güçlü biçimde katılamamaktadır.

İŞKUR, meslek liselerinden ve meslek yüksekokullarından mezun olan gençlerin istihdama geçiş süreçlerini güçlendirmek, alanlarında kalıcı biçimde yer almalarını desteklemek ve nitelikli işgücüne daha erken erişim sağlamak amacıyla Geleceğim Meslekte Programını hayata geçiriyor.

Program kapsamında, meslek lisesi ve meslek yüksekokulu son sınıf öğrencileri daha okul sıralarındayken işgücü piyasasıyla buluşturulmaktadır. Öğrenciler, iş ve meslek danışmanları tarafından bire bir görüşmelerle desteklenmekte, kariyer planlamaları yapılmakta, imalat sektörü başta olmak üzere ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmektedir. Aynı zamanda ailelerin farkındalığı artırılmakta, gençlerin mezuniyet sonrası tercihlerini daha bilinçli yapmaları sağlanmaktadır.

NEET İşgücü Uyum Programı (NİUP)

Ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençlerin işgücü piyasasına katılımı, klasik istihdam araçlarıyla her zaman mümkün olamamaktadır. Bu kapsamda, kamu kurumlarımızla iş birliği içinde, yarı zamanlı yeni nesil çalışma modeli olarak hayata geçirilen İşgücü Uyum Programı NİUP; 15-29 yaş gurubunda olan gençlerin çalışma hayatına uyumunu destekleyen, temel beceriler kazanmalarını sağlayan ve istihdama geçişlerini adım adım güçlendiren bütüncül bir modeldir. Buradaki yaş tavanının da gözden geçirilmesinde fayda olduğunu düşünüyorum.

Program kapsamında katılımcılar, kamu kurumlarıyla iş birliği içinde sosyal hizmetler, bakım-onarım ve yeşil dönüşüm gibi alanlarda uygulamalı görevler üstlenerek hem iş disiplini kazanmakta hem de pratik deneyim elde etmektedir. Program süresince ilk 4 hafta haftada 5 gün ve 37,5 saatlik eğitim-istihdam süreci uygulanacak, devamında ise haftada 3 gün 22,5 saatlik model sürdürülecektir. Katılımcılar, programa katıldıkları her gün için cep harçlığı alacak ve kısa vadeli sigortalılık (%5,5) kapsamına dâhil edilecektir.

Program, eğitim ve uygulamayı birlikte içeren esnek bir yapı sunmaktadır. Programa katılım sağlayan gençlere, katılım sağladıkları günler için cep harçlığı ödemesi yapılmakta ve gençlerin kısa vadeli sigorta prim giderleri karşılanmaktadır. Böylece gençlerin sosyal ve ekonomik hayata katılması teşvik edilmektedir.

İşe İlk Adım Programı

Gençler için ilk iş, yalnızca bir başlangıç değil; çalışma hayatına atılan en kritik adımdır. İşe İlk Adım Programı, bu adımın daha güçlü ve sürdürülebilir atılabilmesi için İŞKUR tarafından özel sektör iş birliğiyle hayata geçirilmiştir. Program ile gençlerin ilk iş deneyimine erişimi kolaylaştırılmakta, istihdama kalıcı biçimde katılımları desteklenmektedir. İşverenlere sunulan ücret desteği sayesinde, genç istihdamının önündeki mali engeller azaltılmakta; gençlerin işgücü piyasasına daha hızlı dâhil olması sağlanmaktadır.

18-25 yaş aralığındaki gençlerin ilk işe girişlerinde ücret ve sigorta primlerinin net asgari ücrete karşılık gelen kısmı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaktadır. Burada yer alan yaş aralığının gözden geçirilmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz. Çünkü kanunlarda kamuda işe giriş yaşı dahi sadece bazı meslekler için kırk olarak belirlenmişken böyle bir yaş kısıtı çok sağlıklı değildir diye düşünüyorum.

Program kapsamında öğrenciler, ders dışı zamanlarını kişisel ve mesleki gelişimlerine katkı sunan alanlarda değerlendirirken aynı zamanda gelir elde etme imkânına kavuşmaktadır. Öğrenciler, haftada 1 ila 3 gün esnek çalışma modeliyle programdan yararlanmakta; yaklaşık 30 farklı alanda görev alarak hem deneyim kazanmakta hem de düzenli gelir elde etmektedir. Program, güvenli çalışma ilkeleri doğrultusunda uygulanmakta; öğrenciler temizlik işleri ile tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde görevlendirilmemektedir. Programa başvuran öğrenciler 2025 yılında olduğu gibi bundan sonraki yıllarda da üniversite tarafından noter huzurunda yapılacak kura ile belirlenecek ve sonuçlar üniversiteler tarafından duyurulacaktır.

İŞKUR Gençlik Programı; sürdürülebilir kampüs çalışmaları, sosyal ve kültürel faaliyetler, dijital dönüşüm, girişimcilik ve toplumsal hizmet başta olmak üzere birçok alanda üniversitelerle birlikte yürütülmektedir. Gençlerimiz, yukarıda açıkladığımız programlarla ilgili detay bilgilere İŞKUR’un internet sitesinden ulaşabilirler.