C 130 kazasında sabotaj izi bulunamadı

MSB’nin bugüne kadar yaptığı açıklamalar ve olayın perde arkasında yürütülen çalışmalar, 20 şehidimizin son uçuşuna ilişkin en kritik soru işaretlerinden birini ortadan kaldırmış durumda: Sabotaj şüphesini destekleyen bir delil yok.

20 KAHRAMANIN SON UÇUŞU

Türk Hava Kuvvetleri’ne ait 68-1609 kanat numaralı C-130E, Azerbaycan’dan Türkiye’ye dönmek üzere havalanmıştı. Uçakta, görevlerini tamamlayan uçuş ve teknik personelden oluşan 20 asker vardı. Uçak Gürcistan-Azerbaycan sınırındaki bölgede düştü ve 20 askerimizin tamamı şehit oldu.

Şehitlerimiz: Hava Pilot Yarbay Gökhan Korkmaz, Hava Pilot Binbaşı Serdar Uslu, Hava Pilot Binbaşı Nihat İlgen, Hava Pilot Üsteğmen Cüneyt Kandemir, Hava Uçak Bakım Üsteğmen Emre Mercan, Hava Uçak Bakım Astsubay Kıdemli Başçavuş Nuri Özcan, Hava Uçak Bakım Astsubay Kıdemli Başçavuş Ümit İnce, Hava Uçak Bakım Astsubay Başçavuş Hamdi Armağan Kaplan, Hava Uçak Bakım Astsubay Başçavuş Burak Özkan, Hava Uçak Bakım Astsubay Başçavuş İlker Aykut, Hava Uçak Bakım Astsubay Başçavuş Akın Karakuş, Hava Uçak Bakım Astsubay Başçavuş Emrah Kuran, Hava Uçak Bakım Astsubay Başçavuş Ramazan Yağız, Hava Uçak Bakım Astsubay Üstçavuş Emre Altıok, Hava Uçak Bakım Astsubay Üstçavuş Berkay Karaca, Hava Uçak Bakım Astsubay Üstçavuş Burak İbbiği, Hava Uçak Bakım Astsubay Üstçavuş İlhan Ongan, Hava İkmal Astsubay Kıdemli Çavuş Ahmet Yasir Kuyucu, Hava Ulaştırma Uzman Çavuş Cem Dolapci, Hava Ulaştırma Uzman Çavuş Emre Sayın...

SABOTAJ İDDİALARI NEDEN GÜNDEME GELDİ?

Uçağın havada yaşadığı ani parçalanma, doğal olarak ilk andan itibaren farklı senaryoların tartışılmasına neden oldu. Kamuoyunda, özellikle sabotaj ve patlama ihtimali üzerinde yoğun spekülasyon yapıldı. Türk Silahlı Kuvvetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı, enkaz ve bilimsel veriler üzerinden derin bir inceleme ve soruşturma yürüttü.

İncelemeler Gürcistan’daki enkaz alanıyla sınırlı kalmadı; enkaz Türkiye’ye getirildi; Kayseri’deki 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü’nde Hava Kuvvetleri koordinasyonunda kapsamlı bir teknik inceleme başlatıldı. Sürece Eskişehir’deki bakım birimleri, 12’nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, TUSAŞ, MKE ve Jandarma Genel Komutanlığı’nın ilgili uzman unsurları da dahil edildi.

“PATLAYICI KALINTISI YOK”

Sabotaj ihtimali açısından en kritik incelemelerden biri, enkaz parçaları üzerinde patlayıcı madde araştırmasıydı. MSB’nin 9 Nisan 2026’da kamuoyuyla paylaştığı teknik bulgulara göre, Jandarma Kriminal Başkanlığı’nın enkazdan alınan numuneler üzerinde yaptığı incelemelerde uçağın içinde veya dışında herhangi bir patlayıcı madde artığına rastlanmadı. Bu bulgu, kamuoyunda en fazla tartışılan “uçak patlatıldı mı?” sorusuna da önemli bir cevap niteliği taşıdı. Askeri çevrelerde, bugün gelinen noktada bu nedenle sabotaj ihtimalinin güçlü bir senaryo olarak görülmediği belirtiliyor.

MOTORLAR VE PERVANELER ÇALIŞIYORDU

İncelemenin ortaya koyduğu bir başka önemli sonuç ise motor ve pervane sistemleriyle ilgiliydi. MSB’ye göre yapılan detaylı teknik incelemelerde, motorların ve pervanelerin kaza anına kadar sorunsuz çalıştığı tespit edildi. Ayrıca pervane kopmasının gövdeye hasar verdiği yönünde de herhangi bir bulgu yoktu. Bu nedenle soruşturma, klasik anlamda bir motor arızası veya pervane kopması ihtimalinden farklı yönlere kaydı.

KARA KUTUNUN SUSTUĞU AN

Kazanın en dramatik ayrıntılarından biri de uçuş veri kayıt cihazının son kayıtları oldu. MSB’nin açıkladığı bulgulara göre, kaza anına kadar uçuş ekibinin konuşmalarında ve uçağın sistemlerinde olağan dışı bir durum görülmedi. Her şey normal görünürken olayın aniden geliştiği belirlendi. Kara kutu incelemesinde en son uçağın kuyruk kısmında bir personelin, “Eyvah” diye sesi duyuluyordu. Bundan sonra herhangi bir kayıt yoktu.

Kuyruk konisinin gövdeden ayrılmasıyla veri kayıt cihazına ait güç ve veri kabloları koptu. Kayıt da o anda sona erdi. Uçağın son anlarına ilişkin en önemli teknik kaynağın tam da kazanın nasıl başladığını ortaya çıkarabilecek noktada kesildiği tespit edildi. Bu nedenle enkaz parçaları üzerindeki metalürjik ve yapısal analizler büyük önem kazandı.

HANGİ İHTİMALLER VAR?

MSB’nin kamuoyuyla paylaştığı ilk teknik değerlendirmeler, dikkatleri özellikle uçağın kanat ve kuyruk yapısındaki bir ihtimale çevirdi. Bakanlığın açıklamasında, her iki kanadın üst kısmındaki dingilerden birinin, içinde yanıcı ve patlayıcı olmayan CO2 gazı bulunan tüpüyle birlikte yuvasından çıkmış olabileceği değerlendirildi. Bu parçanın sol kuyruk-gövde bölümüne temas ederek dikey ve yatay stabilizeye yapısal hasar vermiş olabileceği ihtimali üzerinde duruldu.

Ancak burada önemli bir ayrım var: Bu, nihai olarak kesinleşmiş bir kaza nedeni değil; teknik bulguların değerlendirilmesiyle ortaya konan muhtemel senaryolardan biri. Metalürjik incelemeler ve yapısal analizler üzerinde çalışmalar sürerken, MSB nihai raporun tamamlandığında kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılacağını açıkladı.

HAKİM KANAAT: ELİM BİR KAZA

Görüştüğüm askeri kaynakların değerlendirmesi ise netleşen kriminal bulgularla birlikte ortak bir noktada buluşuyor: Ortada sabotajı, dış müdahaleyi veya kasıtlı bir saldırıyı gösteren somut bir delil bulunamadı. Bu nedenle, teknik incelemenin bütün ayrıntıları nihai raporla ortaya konulacak olsa da, askeri çevrelerdeki hakim kanaat olayın trajik bir uçak kazası olduğu yönünde.

Kazanın kesin mekanizması bakımından teknik soruşturmanın bütün sonuçlarını beklemek gerekiyor. Ancak sabotaj tartışması açısından dosyanın geldiği nokta çok daha açık: Şehitlerimizin bulunduğu uçağın dışarıdan ya da içeriden patlatıldığına ilişkin kriminal bir iz tespit edilmedi.

20 ŞEHİDİMİZİN HATIRASI

Bu dosyanın merkezinde teknik raporlar, metalürjik analizler ve uçak parçaları değil; görev uğruna hayatını kaybeden her biri işinin uzmanı ve yüksek nitelikli 20 kahraman Türk askeri var. Onların her biri, Türk Hava Kuvvetleri’nin gökyüzündeki ve yerdeki görünmeyen büyük emeğinin bir parçasıydı. Pilotlar, bakım personeli, ikmal ve ulaştırma görevlileri… 20 kahramanımızı rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. Vatan size minnettar!..