Buz tutan gölün altındaki gerçek: Düşük su seviyesi doğal afeti hızlandırdı

Mehmet Kesen, günün ilk ışıklarıyla birlikte her zamanki rutini olan teknesine doğru yürüdüğünde, motor seslerinin yerini derin bir sessizliğin aldığını fark etti. Kesen’in geçim kaynağı olan teknesi, suyun üzerinde serbestçe süzülmek yerine, kıyıdan gölün içlerine doğru uzanan katı bir buz kütlesinin esiri olmuştu. Termometreler eksi 10, yer yer eksi 15 dereceyi gösterirken, Kesen ve bölgedeki diğer tekne sahipleri için bu manzara sadece estetik bir kış görseli değil, duran bir ekonomi anlamına geliyordu.

Konya’da etkili olan yoğun kar yağışının ardından gelen dondurucu soğuklar, Türkiye’nin en büyük tatlı su gölü olan Beyşehir Gölü’nün yüzeyini kısmen buzla kapladı. Kıyı şeridinde oluşan ve teknelerin hareket kabiliyetini tamamen ortadan kaldıran buz kütleleri, bölgedeki ticari hayatı sekteye uğrattı. Hem turizm amaçlı geziler düzenleyen işletmeciler hem de gölden rızkını çıkaran balıkçılar, sert kış koşullarının yarattığı bu doğal ambargonun kalkmasını bekliyor.

656 kilometrekarelik yüz ölçümüyle devasa bir su kütlesi olan Beyşehir Gölü, sadece coğrafi bir oluşum değil, aynı zamanda bölgesel bir ekonomik merkez. Çarşamba Çayı aracılığıyla Konya Ovası’nın sulanmasına hayati katkı sunan göl, 400’ün üzerinde balıkçının doğrudan gelir kapısı konumunda. Ancak bugün, göl çevresindeki üç plaj ve balıkçı barınakları, kışın en sert yüzüyle karşı karşıya.

Gölün kuzeybatısında, 8 bin metrekarelik alanda bahar aylarında su yüzüne çıkan ve öğleden sonraları su altına gizlenen nilüfer çiçekleri, bölgenin ekolojik zenginliğinin bir simgesi. Ancak bu zenginlik, son yıllarda insan faktörü ve iklim değişikliğinin yarattığı baskı altında. Geçtiğimiz yıl göl kıyısının bazı noktalarda yaklaşık 300 metre çekilmiş olması, mevcut don olayının etkisini artıran kritik bir faktör olarak öne çıkıyor.

Uzmanların ve yerel gözlemcilerin dikkat çektiği nokta, buzlanmanın sadece hava sıcaklığındaki düşüşle açıklanamayacağı yönünde. Bilinçsiz tarımsal sulama ve iklim değişikliği kaynaklı kuraklık, su seviyesinin azalmasına neden oldu. Fizik kuralları gereği, sığlaşan su kütleleri çok daha hızlı donuyor. Dolayısıyla, Beyşehir’deki mevcut tablo, sadece meteorolojik bir olaydan ziyade, su yönetimi politikalarının bir sonucu olarak da okunuyor.

Teknesinin başında bekleyen Mehmet Kesen, yaşanan durumu sadece soğukla değil, gölün değişen fiziki yapısıyla açıklıyor. Bir haftadır devam eden soğukların kıyı kesimlerini dondurduğunu belirten Kesen, mevcut durumu şu sözlerle özetliyor:

"Bir haftadır, havaların soğuk olması ve bazı bölgelerde eksi 15 derecelere kadar düşmesi nedeniyle gölün özellikle kıyı kesimleri dondu. Su seviyesinin az olması nedeniyle de don olayı fazla oluyor."

Kesen ve diğer 400 balıkçı için çözüm, yine doğanın döngüsüne bağlanmış durumda. Bölge halkı, Toroslar ve Amanos Dağları’na düşen karın, bahar aylarında eriyerek gölü beslemesini ve tarımsal sulama ile insan etkisiyle kaybedilen su seviyesini yeniden yükseltmesini umut ediyor.

Eber Gölü dondu, hasat bıçak gibi kesildi

Kesen, bakışlarını karlı zirvelere çevirerek beklentisini şöyle dile getiriyor:

"Toroslar ve Amanos Dağları’na yağan kar eriyince inşallah gölümüzün su seviyesi yükselecek."