Büyükannenizin sandığındaki servet! Hazırsanız sandıkları açıyoruz

"Moda sadece giyinmek değil, bir duruştur. Bazen bir korsenin bağlarını koparmak, bazen de elli yıllık bir ceketi bugünün sokaklarına taşımaktır. Coco Chanel'in devrimci ruhundan ilham alarak; geçmişin klasını, bugünün bilinciyle harmanlamaya gidiyoruz. Gelin, zamanda keyifli bir yolculuğa çıkalım ve eskinin nasıl "yeni" olduğunu, tarzın sırlarını birlikte keşfedelim! Hazırsanız, sandıkları açıyoruz!"

Vintage dediğimiz şey, kısaca "eski ama klas" demek. Hani annenizin, anneannenizin dolabında bulup "Aaa bu ne kadar güzelmiş!" dediğiniz, en az 20-30 yıllık parçalar var ya, işte onlar tam birer vintage hazinesi. Yani o sandıktaki elbise, bildiğiniz servet değerinde olabilir! Ama karıştırmayalım, 100 yılı devirmişse "antika" oluyor, eskinin aynısını bugün yapmışlarsa ona da "retro" diyorlar.

Eskiden, mecburiyetten giyilirmiş bu eski kıyafetler. Şimdiyse tam bir tarz meselesi. Bu sayede hem herkeste olmayan size özel bir tarzınız oluyor hem de kaliteli, eskimeyen parçalara daha uygun fiyata sahip olabiliyorsunuz.

20. yüzyılın başı, kadınların giyim kuşamının adeta zincirlerini kırdığı bir dönem oldu. Toplum değiştikçe, kıyafetler de değişti tabii. Aşağıdaki grafik, o yıllarda neler olduğunu ve Chanel'in bu değişimin tam olarak neresinde durduğunu çok güzel özetliyor.

1900'lerin Başları: Gösterişli Ama Nefes Aldırmayan Yıllar

Yüzyılın başında her şey çok süslü püslüydü. Düşünün, kadınları resmen bir mengenenin içine sokuyorlardı. Adına korse diyorlardı ama amaç, nefes almayı unutturup "kum saati" gibi göstermekti. Herkes ipekler, satenler içinde ama kimse rahat değil. O zamanların en popüler kadını da "Gibson Kızı" diye bir çizgi karakterdi, o ne giyerse moda o oluyordu.

Derken Birinci Dünya Savaşı bitti, bir rahatlama geldi. Gençler "Yeter artık bu sıkıcılık!" dedi. Kadınlar bir yandan oy hakkı gibi özgürlükler kazanırken bir yandan da "Flapper" denilen, bugünün "cool kızları" gibi bir akım başlattı. Saçlar kısacık, etekler fora, dans, caz, sigara... Tam bir isyan!

Coco Chanel, 1928'de, modayı değiştiren o özgür ruhuyla.

Bu yıllarda moda, o eski kalıpları tamamen yıktı. Bel aşağı indi, etekler dizlere çıktı ve korselerin yerini, içinde özgürce dans edilebilen dökümlü elbiseler aldı. Bu biraz erkek gibi (garçonne) görünen tarzın en büyük öncüsü de Coco Chanel'di. Püsküllü elbiseler ve uzun inciler o günlerin imzası oldu.

İşte tam bu karmaşanın ortasında bir kadın çıktı ve "Durun bakalım, o iş öyle olmaz!" dedi. Adı Gabrielle "Coco" Chanel (1883-1971). Yetimhanede büyüyüp, tek başına koca bir moda imparatorluğu kuran, kadınlara sadece kıyafet değil, resmen özgürlük hediye eden bir efsane.

Coco Chanel'in en büyük devrimi: Kadınları korselerden kurtarıp onlara hareket özgürlüğü verdi. Kaynak: CHANEL

Her şey 1910'da Paris'te minicik bir şapka dükkanıyla başladı. Ama Coco'nun aklı fikri şuydu: Kadınlar neden hem rahat hem de şık olamasın ki? Bu basit fikirle, o işkence aleti gibi korseleri tarihin tozlu raflarına kaldırdı.

"Modayı kadınların içinde yaşayabilecekleri, nefes alabilecekleri, rahat hissedecekleri bir şeye dönüştürüyorum." - Coco Chanel

Chanel'in bize bıraktığı miras, bugün bile gardıroplarımızın demirbaşı:

Jarse Kumaşı: O zamana kadar sadece erkek atletlerinde kullanılan bu esnek ve ucuz kumaşı alıp kadınlara şık elbiseler yaptı. Düşünsenize, bugünün rahat tişört kumaşından elbise yapmak gibi bir şey. Herkes şok!

Küçük Siyah Elbise: Siyah renk o zamanlar sadece yasta giyilirdi. Coco çıktı, "Hayır efendim, siyah asalettir" dedi ve o efsane "küçük siyah elbiseyi" patlattı.

Küçük siyah elbise dediğimiz şey bugün hala gardıropların kurtarıcısı.

Kadınlar İçin Pantolon: Kendisi ata binerken falan hep pantolon giyiyordu. "Ben giyiyorsam, herkes giyer" dedi ve kadınları etek hapishanesinden kurtardı. Bugün kot pantolonla rahatça gezebiliyorsak, bunu biraz da ona borçluyuz.

Chanel Takım Elbise: O meşhur tüvit ceketler... İşte bu takımları çalışan, modern kadının üniforması yaptı.

Hani şu kot pantolonun üzerine giyip çıktığımız şık ceketler var ya, işte kökü ta 100 yıl öncesine dayanıyor!

Sadece lüks markalarda değil, artık her yerde bu asil dokuları görebiliyoruz.

Askılı Çanta : Kadınların elleri kollarının dolu olmasından bıkmış. Asker çantalarından ilham alıp o zincir askılı çantayı tasarlamış. "Alın omzunuza atın, kahvenizi mi içersiniz, telefonunuzla mı oynarsınız, keyfinize bakın" demiş resmen.

Eskiden başkasının eskisini giymek belki ayıp karşılanırdı ama bugün bu, hem stil sahibi hem de bilinçli olmanın en havalı yolu. Çünkü "al-giy-at" modası dünyayı bir çöp dağına çevirdi. İkinci el giymek, bu israfa "dur" demenin en şık yolu.

Eskiye rağbet olsa nur yağarmış, gerçekten de öyle!

Hızlı modanın gezegenimize verdiği zararı artık hepimiz biliyoruz. İşte vintage ve ikinci el modası, bu soruna karşı en güzel çözüm. Mevcut bir kıyafeti yeniden kullanarak su ve enerji israfını engellemiş oluyoruz. Bu, modanın "kullan-at" kültüründen "kullan-sev-devret" kültürüne geçmesi demek. Hem cebinize, hem gezegene icin iyi.

Geleceğin çocuklarına temiz bir dünya ve şık bir gardırop bırakmak elimizde.

Peki, 20-30 yıl sonra bizim dolaplardan ne çıkacak? İşte o kaliteli, "bunu yıllarca giyerim" dediğiniz parçalar var ya, onlar geleceğin vintagesi olacak. Bugün aldığınız o sağlam ceket, belki yarın torununuzun en sevdiği parçası olacak. Kıyafet değil, resmen anı devrediyorsunuz.

Bugünün tarzı, yarının en kıymetli hazinesi olacak.

Sözün Özü:

Sözün özü, moda dediğin şey tarihin, anıların ve biraz da isyanın ta kendisi. Coco Chanel gibi cesur kadınlar sayesinde bugün korselerle değil, kot pantolonlarla geziyoruz. Vintage giymek de işte bu hikayeye sahip çıkmak demek. Yani dolabınızdaki o eski gömleğe bir daha bakın, belki de elinizde bir servet değil ama ondan daha değerli bir hikaye tutuyorsunuzdur.

Zeynep Moreau yazıları