Burası İran değil İsrail! Binlerce Haredi Yahudisi soluğu sokakta aldı

Batı Kudüs'te binlerce Ultra-Ortodoks Yahudi (Harediler), İsrail ordusunda zorunlu askere alınmaya karşı gösteri düzenledi. Sefarad çevrelerinde zorunlu askerliğe karşı çıkan en önde gelen seslerden biri olan Tevrat Okulu (Yeşiva) Hahamı Moshe Tzedaka'nın da aralarında bulunduğu bazı hahamların çağrısı üzerine binlerce Haredi gösterici Kudüs'ün Bar-Ilan Caddesi bölgesinde bir araya geldi. Protesto sırasında göstericiler zorunlu askerlik karşıtı sloganlar attı.

Dün yayınlanan bir videoda Haham Tzedaka, zorunlu askerliğe karşı düzenlenecek protestoya katılma çağrısında bulunmuştu. Protestoya katılmanın "büyük bir görev ve zorunluluk" olduğunu belirten Tzedaka, gösterinin zorunlu askerlik kararının kaldırılmasına katkı sağlayacağını umduğunu ifade etmişti.

Hükümetten istifa eden Birleşik Tevrat Yahudiliği lideri Yitzhak Goldknopf, askerlik celbi gelmesine rağmen orduya katılmayan Yeşiva öğrencilerine yönelik yaptırımların kaldırılmasını savunurken aynı partiden Moshe Gafni, Yeşiva öğrencilerini askerlikten muaf tutan yasanın tamamlanmaması halinde martta bütçeyi onaylamayacakları tehdidinde bulundu. Aynı tehdit, diğer bir Haredi parti olan Şas'tan da geldi.

İsrail basını, martta yapılacak oylamada bütçenin onaylanmamasının İsrail'de erken seçim anlamına geldiği değerlendirmesinde bulundu. Öte yandan bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğinde toplanan bakanlar kurulunda, zorunlu askerlik yasası nedeniyle tartışma çıktığı belirtildi.

İsrail Yüksek Mahkemesi'nin askerlik celbi gönderilen Yeşiva öğrencileriyle alakalı etkili bir politika oluşturulması gerektiği kararına rağmen hükümetin bu yönde bir adım atmadığı kaydedildi. İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, kabine toplantısı sonrasında, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, Goldknopf'un tavrını eleştirdi.

İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken, Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışılıyor. İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.

Hükümetin askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten yaklaşık 24 binine askerlik celbi gönderdiği, temmuz 2025 itibarıyla 2025-2026 askerlik yılı için "havuz" olarak tanımlanan grubun geri kalanına emir göndereceği kaydedilmişti.

Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak bir yasanın çıkarılmaması nedeniyle Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Haredi koalisyon ortakları hükümetten istifa ettiğini açıklamış, meclis oturumlarını boykot etmeye başlamıştı.