Bugün kurtulduk! Sözcü Gazetesi

9 Eylül 1922 Cumartesi…

Ulu Önder Mustafa Kemal’in “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri” emriyle başlayan büyük zafer yürüyüşünün hedefine ulaştığı, İzmir’in 3 yıl 4 ay 24 gün süren düşman işgalinden kurtulduğu gündü.

26 Ağustos günü Afyon’da başlayan kurtuluş yürüyüşü, 9 Eylül günü İzmir’de kesin zaferle sonuçlandı. Düşmanı kilometrelerce kovalayıp 9 Eylül sabahı İzmir’e ilk giren 5. Süvari Kolordusu’nun başında ise Fahrettin Altay Paşa vardı.

SÜVARŞ BİRLİKLERİ

Plana göre Fahrettin Paşa komutasındaki birlikler cephe yarıldıktan sonra devreye girecekti. Bölgeyi keşfe çıkan Fahrettin Paşa, Ahır Dağları’nı aşıp Sinanpaşa Ovası’na inen bir patika saptadı.

Köylülerden patikanın çıkışının geceleri güvenli olduğunu öğrenince kolordusunu cephenin yarılmasını beklemeden harekete geçirdi ve Yunan mevzilerinin arkasına sızdı. Düşmanı İzmir’e kadar kovaladı. Düşmanın yakıp yıktığı her vatan toprağına aşkla sarıldı, Türk bayrağı astı. Fahrettin Paşa, son düşman askerini de bu topraklardan kovup İzmir’e girdiğinde onu adeta bir gelincik tarlası bekliyordu. Atatürk’ün verdiği görevi yerine getirmenin ve memleketini yeniden özgürlüğe kavuşturmanın gururunu yaşayan Fahrettin Paşa’nın annesi Hayriye Hanım Karşıyaka’da oturuyordu. Şehri güvene aldıktan, Atatürk’ün gelişine hazırladıktan sonra Kurtuluş Savaşı boyunca hiç görmediği annesinin yanına koştu.

BİR DİLİM SALÇA EKMEK

Fahrettin Paşa, sahilde kurtuluşun sevincini yaşayanlar arasında annesine büyük bir özlemle sarıldı. Gözyaşları içinde annesinin  elini öptü, “İçim yanıyor, çok açım ana” dedi. Kahraman oğlunu alnından öpen Hayriye Hanım, evdeki yiyecek tek şeyi çıkardı. Bir dilim salçalı ekmek.

3 yıl  4 ay 24 gün sonra memleketinde özgürce nefes alan Fahrettin Paşa, yıllar sonra annesinin elinden en lezzetli yemeğini yedi. O gün hissettiklerini ise hatırlarında şöyle anlattı:

ZAFER ŞARKILARI

“Sabaha karşı süvarilerimiz Akdeniz havasını almaya ve kendilerini İzmir kapılarında görmeye başlamışlardı. Yüksek sesle memleket havaları ve zafer şarkıları söylüyorlar, sesleri sabahın temiz rüzgârlarına karışıyor, atların kişnemeleri ve nal sesleri de bu ahengi tamamlıyordu. Mustafa Kemal’in hedef olarak gösterdiği Akdeniz’e bir an önce kavuşmak için süratle geçen bu yolculuğun zevki anlatılamaz.”

Mustafa Kemal Paşa 10 Eylül 1922 Pazar sabahı İzmir’e girerken...

Türk ordusu İzmir’i geri aldı. Aynı gün Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Armutlu’ya geldi. Burada mola verildi. Bir ihtiyar kalbinin üzerinde taşıdığı fotoğrafı çıkardı. Önce fotoğrafa sonra Mustafa Kemal’e baktı. Sevinçten her yanı titreyerek, “Bu sensin” diye bağırdı. Oradakilere dönüp “Ey ahali koşun, koşun! Bu odur, Kemal’imiz geldi!” dedi.

Bütün halk otomobile koştu. Kadın, erkek, çocuk, yaşlı kimi toprağı öpüyor, kimi Mustafa Kemal’in boynuna, eline sarılıyor, kimi otomobili omuzlarında taşımaya çalışıyordu. Mustafa Kemal bu sevinç gösterileri arasında Belkahve’ye vardı. Bir incir ağacının altında şanlı bayrağımızın dalgalandığı İzmir’i seyretti. Gururluydu. Mustafa Kemal Paşa, 10 Eylül 1922 Pazar sabahı Fahrettin Paşa İle buluşarak hükümet konağına geçti. Kendisini bekleyen

İzmirlilere “Bu başarı milletindir” diye seslendi.

Fahrettin Paşa

1966 yılında Fahrettin Paşa, Altay kulübünü ziyaretinde Altay soyadını nasıl aldığını şöyle anlattı: “Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Paşa ile mütareke yıllarında İzmir’i ziyaretimizde Altay bir İngiliz donanma karması ile Alsancak’ta oynuyordu. Maçı beraber izledik. Altay çok güzel bir oyundan sonra İngilizleri yenince Ulu Önder çok duygulandı, gururlandı ve Altay için takdirlerini belirtti. Ben bir görev için Tebriz’deyken Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadı verildi. Ben de bir telgraf çekmiş ve kendilerini kutlamıştım. Atatürk’ten gelen cevap şöyle idi: Sayın Fahrettin Altay Paşa, Ben de seni tebrik eder Altay gibi şanlı şerefli günler dilerim.

Telgrafı aldığım zaman gözlerim dolu idi. Atatürk çok mütehassis olduğu ve beraberce izlediğimiz Altay maçının hatırasına izafeten bana Altay soyadını layık görmüştü.”