Bugün Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü

Küresel ısınma, kullanılabilir su kaynaklarının azalması ve erozyon sonucu ortaya çıkan çölleşmeye başta insanlar olmak üzere tüm canlı yaşamanı tehdit ediyor. BM de 1994 yılında, bu konuya dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak için 17 Haziran’ı ‘Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü’ ilan etti.

Türkiye’de de bu önemli gün kutlanıyor. Gün nedeniyle yapılacak etkinliklerde, ülke toprağı, ormanları ve suyun korunmasının önemi anlatılacak.

500 milyon tondan 150 milyon tona

1970’li yıllarda, Türkiye’nin erozyon nedeniyle her yıl 500 milyon ton toprak kaybı yaşadığı hesap ediliyordu. Ancak bu rakam, 2025 yılında 150 milyon tonun altına düştü. Hedef, 140 milyon tonunun da altına düşürmek. Türkiye topraklarının yüzde 22,5’i, yüksek çölleşme riski altında. Bu nedenle önlemler sıkı tutuluyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ‘Arazi Tahribatının Dengelenmesi Projesi’ kapsamında  çölleşme ve erozyona hassas alanlarda gerçekleştirilecek her türlü faaliyetin belirlenmesi aşamasında karar vericilere yön gösterecek ‘Karar Destek Sistemi’ kurdu.

Konya, Iğdır, Şanlıurfa

Türkiye Çölleşme Hassasiyeti Haritası’na göre ise en yüksek risk olan bölgeler, Konya-Karapınar, Iğdır-Aralık ve Şanlıurfa-Ceylanpınar bölgeleri. Tuz Gölü havzası, Ereğli-Karaman bölgesi, Ceylanpınar-Mardin-Batman hattı ve Eskişehir çevresi de çölleşmeye orta yüksek hassasiyet gösteren yerler arasında.

3 koldan koruma

Türkiye’de çölleşme ve kuraklıkla mücadele, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülüyor. Özellikle son on yılda yoğunlaşan çalışmaların üç ayağı bulunuyor. Ormanların ve ‘korunan alan’ statüsündeki yerlerin korunması, su kaynaklarının korunması ve toprağın erozyon başta olmak üzere tehditlere karşı korunması.

Ağaçlandırma Bayramı ve orman varlığı

Türkiye iklim değişikliğini bakanlık düzeyinde ele alan ender ülkeler arasında yer alıyor. Buna ek olarak 11 Kasım ‘Milli Ağaçlandırma Günü’ ilan edildi ve her yıl ağaçlandırma bayramı olarak kutlanıyor. Yapılan çalışmalar sonrasında Türkiye’nin orman alanı 23 milyon 363 bin hektara ulaştı. Türkiye topraklarının yaklaşık yüzde 30’u orman alanlarıyla kaplı.

Korunan alan sayısı 1.788

Yeşil alanlara gösterilen duyarlılık, fidan dikimi ve yangınla mücadele ile sınırlı değil. Türkiye genelinde 1.788 alan, koruma altında. Bunların 50’sini milli parklar, 274’ünü tabiat parkları, 59’unu sulak önemi haiz alanlar, 386’sını ise gen koruma ormanları oluşturuyor.

861 büyük baraj 105 yeraltı barajı

Çölleşme ve erozyona su kaynakları da dikkatle korunuyor. Türkiye genelinde 861 adet büyük baraj bulunuyor. Bunlara ek olarak çok sayıda küçük baraj da var. Bunlar arasında Atatürk, Keban gibi çok büyük barajlar ve Yusufeli gibi çok yüksek barajlar da bulunuyor. Hem içme suyu hem sulama hem de enerji üretimi amaçlı olarak faydalanılıyor. Ancak buharlaşma ile suların kaybedilmemesi için yeraltı barajları da inşa ediliyor. Bugüne kadar 105 yeraltı barajı tamamlandı. Suyu toprağın altında depolayan bu barajların sayısı toplamda 246 olacak. Ayrıca tarımda vahşi sulama yerine, akıllı sistemlere geçiş, verilen teşviklerle sağlanıyor.

Herkes bir şey yapabilir

Çölleşme ve kuraklığa karşı bireysel olarak önlem almak da mümkün. Bunlardan bazıları şöyle  sıralanıyor:

Fidan dikmek,

Yeşil alanları korumak

Eğimli arazileri yeşillendirmek,

Suyu israf etmemek,

Suyu arıtıp yeniden kullanmak,

Gıda israfı yapmamak,

Sürdürülebilir tarımı tercih etmek,

Yenilenebilir enerji kullanmak,

Karbon ayak izinizi azaltmak,

STK ve kamu kurumlarına destek olmak.