Budapeşte’de Trump ile ikinci zirve: Putin Tomahawk zoruyla masada

ABD’nin Ukrayna’ya savaşın seyrini değiştirebilecek uzun menzilli Tomahawk füzelerinden vereceği yolundaki beklenti işe yaramışa benziyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’nin dün Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşme öncesinde Rusya lideri Vladimir Putin, Trump’ı arayarak ikinci bir zirveye hazır olduğu mesajı verdi. İki lider en kısa sürede Macaristan başkenti Budapeşte’de buluşmayı kararlaştırdı.

10 GÜNDÜR BEKLİYORDU

Trump, Ukrayna’ya Tomahawk seyir füzelerinden verileceğinin medyada yayılması üzerine Kremlin’den gelecek bu telefonu 10 gündür bekliyordu. Putin’in yardımcısı Yuriy Uşakov’un aktardığına göre iki saati aşan görüşmede Rus tarafı Trump’a “Siz Ukrayna’ya Rusya’ya karşı kullanması için Tomahawk füzeleri verseniz dahi cephede durum değişmeyecek. Kontrol bizde. Ancak Rusya ile ABD arasında tüm temaslar biter. Ukrayna savaşı da sona ermesi yerine daha kanlı evreye girer” mesajı verdi.

2 HAFTA İÇİNDE GÖRÜŞME

15 Ağustos’ta iki ülke lideri ABD’nin Alaska eyaletinde bir araya gelmişti. İki liderin iki hafta içinde muhtemelen 2 Kasım’da Budapeşte’de görüşebileceği söyleniyor. Tomahawk füzeleri konusunda bir gün önce “Bizde çok Tomahawk var. Ukrayna’ya da verebiliriz” diyen Trump, Putin ile görüşmesinden sonra “ABD’nin elinde çok sayıda Tomahawk füzeleri elbette var. Ancak onlar kendi savunmamız için gerekebilir” dedi. Trump’ın bu sözleri füzeleri Kiev’e vermekten vazgeçtiği şeklinde yorumlandı.  Beyaz Saray’a gitmeye hazırlanırken Budapeşte’de zirve sürpriziyle karşı karşıya kalan Zelenski, “Putin, Tomahawk füzelerinin bize verileceğini duyunca hemen Trump’la temasa geçerek diyalog aramaya başladı. Umarım yeni oyalama taktiği değildir” ifadelerini kullandı.

ZELENSKİ UMDUĞUNU BULAMADI

Beyaz Saray’daki görüşmede Ukrayna lideri Zelenski umduğunu bulamadı. Trump’ın göreve gelmesinden bu yana üçüncü kez bir araya gelen ikilinin açıklamalarında özellikle ‘barış’ vurgusu vardı. Toplantıda ABD’den istedikleri Tomahawk uzun menzilli seyir füzelerini dile getiren Zelenski’ye Trump, “Biz bu füzelere ihtiyaç duyulmamasını tercih ederiz. Muhtemelen savaş bu füzelere gerek kalmadan bitecek” diye yanıt verdi. Füzelerin ABD’nin güvenliği için önemine işaret eden Trump, “Tomahawk füzeleri çok önemli. Ülkemizi korumak için ihtiyacımız olan şeyleri başkasına vermek istemiyoruz. 4 yıl boyunca Ukrayna’ya çok şey gönderdik, şimdi durum farklı” dedi. ABD Başkanı, ‘öncelikli hedefin barış’ olduğunun altını çizdi.

‘PUTİN SAVAŞI BİTİRMEK İSTİYOR’

Trump 2022 yılından beri devam eden savaşı Rusya’nın sona erdirmek istediğini söyleyerek, “Başkan Putin’in savaşı bitirmek istediğini düşünüyorum” dedi. Ukrayna lideri ise, “Biz barış istiyoruz, Putin istemiyor. Bu yüzden ona (Putin) baskı yapmamız gerekiyor. Başkan Trump, bu savaşı bitirme şansına sahip. Ortadoğu’da ateşkes sağlamayı başardı, aynı şeyi Ukrayna için de yapabilir” diyerek Trump’ın Gazze’deki rolüne dikkat çekti. Öte yandan Trump, Budapeşte’de Putin ile yapacakları görüşmenin savaşı sona erdirmeye yönelik atılacak adımlar konusunda oldukça önemli bir dönemeç olduğunu belirtti. Trump, “Putin ile Budapeşte’de görüşeceğiz. Henüz kesinleşmedi ama büyük ihtimalle iki taraflı bir toplantı olacak, Zelenski ile de iletişim halinde olacağız” diye konuştu.