Bu şehirde sadece iki sokak var: Yürüyerek dolaşan yorulmadan eve gidiyor Sözcü Gazetesi

İstirya’nın sisli tepeleri arasında, yeşil bir denizin ortasında yükselen bir gemiyi andıran Hum, modern dünyanın devasa metropollerine kafa tutan minyatür bir mimari mucize gibidir. Onu sadece "dünyanın en küçük şehri" olarak etiketlemek, bin yıllık bir mühendislik ve hayatta kalma hikayesinin üzerini örtmek olur. Yaklaşık 100 metre uzunluğundaki bu yerleşim, Orta Çağ insanının kısıtlı imkanlarla nasıl hem aşılmaz bir kale hem de sıcak bir yuva inşa edebileceğinin en saf örneğidir.

Şehre, zamanın aşındırdığı taş bir yoldan yürüyerek yaklaştığınızda, sizi karşılayan devasa bakır kapı aslında bir zaman makinesinin kapısıdır. Bu kapıdaki 12 medalyon, yılın aylarını ve doğanın döngüsünü temsil ederken; altındaki Glagolitik yazıtlar sizi Slav alfabesinin doğduğu topraklara davet eder. İçeri adım attığınızda, teknik olarak sadece iki ana sokaktan ibaret olan, ancak her bir köşesi stratejik bir akılla tasarlanmış bir yerleşimle karşılaşırsınız.

Hum’un mimarisi, tamamen yerel kireçtaşının gücüne dayanır. Kasaba, savunma amaçlı olarak dışarıya neredeyse tamamen kapalı bir blok şeklinde inşa edilmiştir. Evlerin dış duvarları aynı zamanda şehrin surlarını oluşturur; bu da alan tasarrufu ve yapısal bütünlük açısından o dönem için oldukça ileri bir çözümdür. Sokakların dairesel yapısı, sadece estetik bir tercih değil, rüzgarın sert etkisini kırmak ve olası bir kuşatmada düşmanın görüş açısını kısıtlamak için geliştirilmiş bir savunma geometriğidir.

Şehrin merkezinde yükselen çan kulesi ve St. Jerome Kilisesi, bu mikro yerleşimin manevi ve idari kalbidir. 12. yüzyıldan kalma freskler, nemli karstik iklime rağmen özel bir pigment tekniği sayesinde günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Bu sanat eserleri, sadece dini motifler değil, aynı zamanda Orta Çağ’ın kimya ve sanat bilgisinin sessiz tanıklarıdır.

Hum'u teknik bir müze olmaktan çıkarıp yaşayan bir şehir kılan asıl detay, her yıl Haziran ayında gerçekleştirilen belediye başkanı seçimidir. Kasabanın erkekleri, "Župan" adını verdikleri liderlerini seçmek için bir araya gelir ve oylarını ahşap bir sopanın üzerine çentik atarak kullanırlar. Bu, demokratik bir yönetim biçiminin en ilkel ve en saf halinin, bin yıldır değişmeden çalışan bir sistem olarak günümüze taşınmasıdır.

Bugün Hum, 20-30 civarındaki sakiniyle sadece bir yerleşim yeri değil, aynı zamanda insanın çevreyle kurduğu dengenin bir anıtıdır. Şehrin her taşında, her kapı tokmağında ve o meşhur "biska" (ökse otu rakısı) tarifinde, geçmişin teknik bilgisi ile geleceğin sükuneti birleşir. Burası, büyüklüğün metrekarelerle değil, korunan mirasla ölçüldüğünün kanıtıdır.