Bu çöpleri temizlemenin yolunu bulana 3 milyon dolar verecekler: Tüm dünyaya çağrı yaptılar Sözcü Gazetesi

NASA, Dünya yörüngesini kelimenin tam anlamıyla bir "çöplüğe" çeviren tonlarca uzay atığı için radikal ve oldukça heyecan verici bir adım attı. Ajans, yörüngedeki ölümcül çöpleri temizlemek için yenilikçi fikirler üretebilecek kişi veya ekiplere toplamda 3 milyon dolar ödül dağıtacağını duyurdu.

Uzay çöpleri, insanlığın gökyüzündeki geleceğini tehdit eden sessiz bir çığ gibi büyüyor. NASA, Dünya yörüngesini kelimenin tam anlamıyla devasa bir çöplüğe çeviren tonlarca kozmik atık için radikal bir adım atarak bu soruna çözüm bulacak kişilere toplamda 3 milyon dolar ödül dağıtacağını duyurdu. Bu hamle, uzay ajanslarının artık tek başına çözemeyeceği kadar büyüyen küresel bir krizin en net göstergesi olarak kabul ediliyor.

İnsanlığın uzay macerası başladığından beri yukarı fırlatılan her roket ve uydu, görevini tamamladıktan sonra gökyüzünde serbestçe dolaşan birer hayalete dönüştü. Bugün yörüngede başıboş dönen uydular, fırlatılma esnasında ayrılan devasa roket gövdeleri ve geçmişteki çarpışmalardan arta kalan milyonlarca mikro parçacık bulunuyor. Sorun sadece bu çöplerin varlığı da değil; asıl tehlike, bu parçaların saatte yaklaşık 28.000 kilometre gibi akılalmaz bir hızla hareket etmesi. Bu hızda, bir santimetrelik minik bir boya parçası veya cıvata bile aktif bir uyduya ya da astronotların yaşadığı Uluslararası Uzay İstasyonu'na çarptığında adeta bir el bombası etkisi yaratabiliyor.

NASA'nın bu yarışmayı açmasındaki resmi gerekçe de tam olarak bu görünmez tehlikeye dayanıyor. Ajans, mevcut teknolojilerle büyük çöpleri takip edebilseler bile, özellikle 1 ila 10 santimetre arasındaki milyonlarca küçük parçayı temizlemenin mevcut yöntemlerle neredeyse imkansız olduğunu belirtiyor. Üstelik sadece Dünya yörüngesi değil, gelecekte kurulması planlanan Ay ve Mars üsleri de orada ciddi bir atık problemi yaratacak. NASA, bu yarışmayla sadece Dünya çevresini temizlemeyi değil, aynı zamanda derin uzay görevlerinde ortaya çıkacak atıkları geri dönüştürerek kullanılabilir malzemelere dönüştürecek yaratıcı beyinleri aramayı hedefliyor.

Bilim insanları ve girişimciler şimdiden bu büyük ödülü kapmak ve uzay tarihine geçmek için çalışmalara başladı. Masada devasa uzay ağlarından, çöpleri yakalayıp atmosfere doğru itecek manyetik kollara ve hatta lazer sistemlerine kadar pek çok fütüristik fikir bulunuyor. Eğer yörüngedeki bu kirliliğin önüne geçilemezse, bir çarpışmanın diğer çarpışmaları tetiklediği zincirleme bir reaksiyonun başlaması ve Dünya yörüngesinin tamamen kullanılamaz hale gelmesi işten bile değil. NASA’nın başlattığı bu küresel seferberlik, belki de gelecekte gökyüzüne güvenle bakabilmemizin tek anahtarı olacak.