Bozkırın ortasında binlercesi duruyor Sözcü Gazetesi

Bazı kürelerin tamamen pürüzsüz, bazılarının ise çatlamış veya ikiye ayrılmış görünmesi uzun yıllardır farklı teorilerin ortaya atılmasına neden oldu. Bölgeyi ziyaret edenler taşların nasıl oluştuğunu merak ederken, jeologlar bu gizemli yapıların milyonlarca yıl süren jeolojik süreçlerin ürünü olduğunu ifade ediyor.

Araştırmacılara göre Torysh Vadisi, milyonlarca yıl önce tarih öncesi Tetis Okyanusu'nun tabanında bulunuyordu. Deniz suyundaki mineraller; kabuk, diş, kaya parçası veya benzeri küçük çekirdeklerin etrafında katman katman birikerek "konkresyon" adı verilen küresel taşları oluşturdu. Daha sonra deniz çekildi, çevresindeki daha yumuşak kayaçlar aşındı ve geriye bugün görülen dev taş küreler kaldı.

Bilim insanları, taşların oluşumunun onlarca milyon yıl sürdüğünü belirtiyor. Bölgedeki kürelerin çoğunun yaklaşık 120 ila 180 milyon yıl önce oluşmaya başladığı tahmin ediliyor. Bazılarının içinde eski deniz canlılarına ait fosil kalıntıları da bulunabiliyor.

Benzer küresel kaya oluşumları Yeni Zelanda, Rusya ve ABD'nin Kaliforniya eyaletinde de görülse de, uzmanlara göre Torysh Vadisi binlerce taş kürenin aynı bölgede bulunması nedeniyle dünyanın en dikkat çekici örneklerinden biri kabul ediliyor. Kürelerin bazıları otomobil büyüklüğüne ulaşırken, bazıları ise hâlâ kısmen toprağın altında gömülü durumda.

Bölge bugün hem jeoloji meraklılarının hem de fotoğrafçıların uğrak noktalarından biri haline geldi. Yerel efsanelerde bu taşların gökten düştüğü veya devlerin bıraktığı oyun topları olduğu anlatılsa da, bilim insanları gizemin ardındaki gerçek nedenin doğanın milyonlarca yıl boyunca işleyen jeolojik süreçleri olduğunu vurguluyor.