BM den Yeni START ın sona ermesi nedeniyle ABD ve Rusya ya yeni anlaşma yapma çağrısı

BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi, Guterres'in yazılı açıklamasını yayımladı.

Buna göre, Guterres, "Yeni START Antlaşması'nın bugün gece yarısı itibariyle sona ermesi, uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir ana işaret ediyor. Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya ve ABD'nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız." ifadelerine yer verdi.

Bu iki devletin küresel nükleer silah stokunun ezici çoğunluğuna sahip olduğuna işaret eden Guterres, Soğuk Savaş döneminde ve sonrasında bu hükümetler arasındaki nükleer silah kontrolünün felaketi önlemeye yardımcı olduğunu belirtti.

Guterres, söz konusu anlaşmanın binlerce nükleer silahın azaltılmasını kolaylaştırdığını da vurgulayarak, bu kontrolün başta ABD ve Rusya halkı olmak üzere tüm halkların güvenliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini bildirdi.

Anlaşmanın sona ermesinin nükleer silah kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme geldiğine dikkati çeken Guterres, "Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum." ifadelerini kullandı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat’ta süresi sona erecek Yeni START'ı uzatma girişiminin ABD tarafından karşılık bulmadığını belirterek, tarafların artık yükümlülüklere bağlı olmayacağını açıklamıştı.

Açıklamada, "Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıkları ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri gerçeğinden hareket ediyoruz." denilmişti.

ABD'nin Sovyet Rusya ile 1991'de ve Rusya Federasyonu ile 1993'te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları'nın (START 1 ve START 2) uzantısı niteliğindeki Yeni START anlaşması, 2010 yılında imzalanmıştı.

Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyor.

Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine 1 yıl daha uyacağını açıklamıştı. Anlaşmaya ilave süre de bugün doluyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken, Çin'in savaş başlığı sayısının 600'ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.