Biz yarını yaşarken onlar düne dönecek: Burada zaman geriye akıyor Sözcü Gazetesi

Güney Afrika’daki fizikçilerin son araştırması, bilim dünyasında "yok artık" dedirtecek cinsten. Durban Teknoloji Üniversitesi ve KwaZulu-Natal Üniversitesi'nden araştırmacılar, çöken bir nötron yıldızının kalbinde zamanın geriye doğru aktığını öne sürüyor.

Günlük hayatta zamanın tek yönlü olduğunu biliyoruz: Kırılan bir bardak kendi kendine birleşmez, bardağa damlayan süt kahvenin içinde kendiliğinden ayrışmaz. Fizikte biz buna Entropi diyoruz. Evren, düzenden düzensizliğe (kaosa) doğru giden tek yönlü bir yolda ilerler.

Ancak Güney Afrikalı ekibin European Physical Journal C dergisinde yayımlanan çalışmasına göre, bu "tek yönlü yol" nötron yıldızlarının içinde tam tersine dönüyor.

Bir nötron yıldızının çöküşünü matematiksel denklemlere döken ekip, şaşırtıcı bir sonuçla karşılaştı: Yıldız çöktükçe, entropi artmak yerine azalıyor. Bu durum, fiziksel olarak zamanın okunun yön değiştirmesi anlamına geliyor.

Fizikçilerin "imkansız" dediği o meşhur örnek gerçek oluyor: Diş macunu mucizevi bir şekilde tüpün içine geri giriyor.

Peki, doğa neden böyle bir "ters köşe" yapıyor? Araştırmacılara göre burada iki farklı entropi türü savaşıyor:

Sıradan Entropi: Maddeleri dağıtır ve bozar (Bildiğimiz kaos).

Kütleçekimsel Entropi: Maddeyi bir araya getirir ve toplar.

Normalde sıradan entropi galip gelirken, bir nötron yıldızının o devasa kütleçekimi altında işler değişiyor. Yerçekimi o kadar baskın hale geliyor ki, düzensizliği yutup düzeni (yoğunluğu) artırıyor. Bu da zamanın matematiksel olarak "geri sarılmasına" neden oluyor.

Bir nötron yıldızını hayal etmek bile zor. Güneş'ten daha ağır bir kütleyi, bir şehir büyüklüğündeki küreye sıkıştırın. O kadar yoğundur ki, yüzeyinde bir kaşık madde milyarlarca ton gelir. Bu aşırı ortam, nötron yıldızlarını adeta birer "zaman makinesi laboratuvarı" haline getiriyor.

Bu keşif sadece yıldızlarla ilgili değil; evrenin başlangıcıyla (Big Bang) ilgili dev bir boşluğu da doldurabilir. Kozmologlar yıllardır şunu tartışıyor: Evrenin başında devasa bir enerji/entropi varken, nasıl oldu da bugün hala düzenli bir yapıda kalabildik?

Belki de evrenin bazı köşelerinde (nötron yıldızları gibi) saatler zaten hep geriye doğru işliyordu ve bu durum kozmik dengeyi sağladı.

Güney Afrikalı ekip "zamanın sırrını çözdük" demiyor. Ancak bu çalışma, yerçekimi ve uzay-zaman bükülmelerinin düşündüğümüzden çok daha tuhaf davranabildiğini kanıtlıyor. Bilim, bu küçük adımlarla evrenin en büyük gizemine, yani "zamanın kendisine" doğru ilerlemeye devam ediyor.