Bitcoin yarın düşebilir: İşte nedeni

Bitcoin'in son bir haftadaki yükselişi son birkaç yılın en büyük ikinci haftalık hareketi oldu. Yükseliş, piyasa yapıcıların pozisyonlarını dengelemek için yapabileceği korunma işlemlerini daha önemli hâle getirdi.

Vadesi dolan sözleşmelerin dağılımı iki tarafa ayrılıyor. Toplamın 44 bin 639'unu alım opsiyonu, 37 bin 61'ini satım opsiyonu oluşturuyor. Satım opsiyonlarının alım opsiyonlarına oranı 0,83 seviyesinde, yani alım tarafı sayıca önde.

Bu oranın tek başına yön göstermediğini belirtmek gerekiyor. Alım opsiyonlarının bir bölümü piyasa yönüne bağlı olmayan stratejilerde, korumalı pozisyonlarda veya oynaklık işlemlerinde kullanılabiliyor. Satım opsiyonları da doğrudan düşüş yönlü pozisyon yerine portföy sigortası işlevi görebiliyor.

İki kavramın ne anlama geldiği de tabloyu okumayı kolaylaştırıyor. Alım opsiyonu, sahibine belirlenmiş bir fiyattan satın alma hakkı veriyor. Satım opsiyonu ise sahibine belirlenmiş bir fiyattan satma hakkı veriyor. Opsiyon alıcısı bu hak için peşin bir prim ödüyor.

Alım opsiyonlarındaki en büyük iki yığılma 75 bin ve 80 bin dolarlık kullanım fiyatlarında bulunuyor. 75 bin dolarlık seviye 236 milyon dolarlık nominal değerle en yüksek alım opsiyonu birikimini taşıyor. 80 bin dolarlık seviye 157 milyon dolarla onu izliyor.

Rallinin yarattığı sonuç bu noktada devreye giriyor. Bitcoin 80 bin dolara çıktığında kullanım fiyatı bu seviyenin altında kalan alım opsiyonları kârlı bölgeye geçti. Bu opsiyonların gerçekten kâr yazması için içsel değerin ödenen primi ve diğer işlem maliyetlerini aşması gerekiyor.

İki seviyedeki yoğunlaşma piyasa yapıcıları da doğrudan ilgilendiriyor. Bu kurumlar opsiyon risklerini Bitcoin, vadeli işlem ya da bağlantılı başka araçları alıp satarak dengeliyor. Fiyat yoğun açık pozisyon bulunan bir kullanım seviyesine yaklaştıkça opsiyonların fiyat hareketine duyarlılığı artıyor ve korunma ihtiyacı büyüyor. Bu sürecin adı gama riskinden korunma (gamma hedging).

Korunma işlemleri iki farklı sonuç yaratabiliyor. Piyasa yapıcıların net pozisyonuna göre bu işlemler fiyatı yoğun kullanım seviyelerinde tutabilir veya fiyat bu seviyelerden belirgin biçimde uzaklaştığında hareketi hızlandırabilir.

Deribit Baş Risk Yöneticisi Shaun Fernando vadenin izlenmeye değer olduğunu söylüyor. Fernando, "Mevcut fiyatın yüzde 5'lik hareket mesafesinde yarım milyar doları aşan nominal değer bulunuyor. Bu durumun vadeye yaklaşırken gama riskinden korunma işlemlerini artırması bekleniyor." dedi.

Fernando ikinci bir cümleyle iki olası sonucu tarif ediyor. Yönetici, "Bu durum kilit kullanım fiyatları çevresinde olağandışı bir fiyat sabitlenmesi yaratabilir ya da bu seviyeler aşıldığında hareketi hızlandırabilir." ifadesini kullandı.

İki sonuç da kesin öngörü sayılmıyor. Piyasa yapıcıların korunma işlemlerinin yönü, toplu açık pozisyon verilerinde görünmeyen net pozisyonlara bağlı. Fiyatın sabitlenmesi senaryosunda Bitcoin 80 bin dolar gibi büyük kullanım fiyatlarının çevresinde kalıyor. Belirgin bir kırılımda ise korunma işlemleri mevcut hareketi hızlandırabiliyor.

Oynaklık göstergeleri de bir hafta içinde yön değiştirdi. Fernando'ya göre Deribit'teki Bitcoin açık pozisyonlarının yaklaşık yüzde 20'si bu vadede sona eriyor. Aynı dönemde Deribit Bitcoin oynaklık endeksi (DVOL) yüzde 30 arttı. Oynaklık vade yapısı, yakın vadeli beklenen oynaklığın yüksek olduğu ters vade yapısından (backwardation) uzun vadelilerin yüksek olduğu contango yapısına geçti. Alım ve satım opsiyonları arasındaki zımni oynaklık eğimi de negatiften pozitife döndü ve alım tarafına daha yüksek oynaklık atfedildiğini gösterdi.

Vade öncesinde sık konuşulan bir hesap daha var. En yüksek zarar noktası (max pain) bu vade için 68 bin dolar civarına denk geliyor. Hesap, en büyük toplam opsiyon değerinin sıfırlanacağı ve sahiplerine en düşük toplam ödemenin yapılacağı uzlaşma fiyatını tahmin ediyor.

Bu rakamın güvenilir bir fiyat hedefi olmadığını da eklemek gerekiyor. Hesaplama korunma işlemlerini, sözleşmelerin alış fiyatlarını, tek bir borsa dışında tutulan pozisyonları, spot talebi ve değişen makroekonomik koşulları tam olarak kapsamıyor.

Bitcoin'in yayım fiyatı 68 bin dolarlık en yüksek zarar noktasının yaklaşık 11 bin dolar üzerinde bulunuyor. Fiyatın uzlaşmadan önce 68 bin dolara inmesi, 75 bin ve 80 bin dolardaki kullanım kümelerine dönmekten çok daha büyük bir hareket gerektiriyor.

Vade cuma günü Türkiye saatiyle 11.00'de sona erecek. Yatırımcılar Bitcoin'in 80 bin dolar yakınında kalıp kalmayacağını, 75 bin dolara doğru gerileyip gerilemeyeceğini ya da yoğunlaşmış kullanım fiyatlarının ötesine geçip geçmeyeceğini izleyecek. Uzlaşma sonrasında yakın vadeli korunma talebi ortadan kalkarsa oynaklık gerileyebilir.

Yayım sırasında Bitcoin 78 bin 612 dolardan işlem görüyor. Kripto para gün içinde 79 bin 577 dolara kadar çıktı, gün içi en düşük seviye 77 bin 811 dolar oldu.