Birleşik Kamu İş hesapladı: Ekimde sebze yüzde 23,7 zamlandı, gıdada yıllık artış yüzde 53,8

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR'ın 64 temel gıda maddesinden oluşan sepet üzerinden yaptığı araştırmaya göre, gıda fiyatları ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 4,7 arttı. Gıda enflasyonu yılın ilk on ayında yüzde 48,1'e ulaştı, son bir yıldaki artış ise yüzde 53,8 oldu.

Sepetteki fiyatlar, Türkiye'nin büyük bölümünde şubesi bulunan zincir marketlerden derlendi. Konfederasyonun gıda fiyatları endeksi Haziran 2020'den bu yana, yani 77 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre artıyor.

Açıklamada, yüksek enflasyon sürecinin Eylül 2021'de Merkez Bankasının faiz indirimleriyle başladığı hatırlatıldı. Bu dönemde gıdadaki yıllık artış Eylül 2022'de yüzde 179'a kadar çıktı. Eylül 2021'den Ekim 2026'ya kadar geçen beş yıllık sürede gıda fiyatları toplam yüzde 2.353 arttı. Eylül 2021'de 100 liraya alınan gıda sepeti için bu ekim 2 bin 453 lira ödemek gerekti.

Aynı dönemde kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerindeki artış yüzde 1.292'de kaldı. Eylül 2021'de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücreti 1.392 liraya çıktı. Açıklamaya göre ücretlilerin alım gücü gıda fiyatlarına karşı reel olarak yüzde 43,3 eridi; bir kamu çalışanı 2021'de bir maaşıyla aldığı gıda sepetinin şimdi en fazla yüzde 56,7'sini alabiliyor.

Açıklamada, "Açlık ve yoksulluk riski, önümüzdeki aylarda da büyümeye devam edecek. Zira hem genel ekonomik sorunlar büyüyor hem tarım sektörünün sorunları hem de girdi fiyatları artıyor" ifadelerine yer verildi.

Ekimde margarin ve sıvıyağ dışındaki tüm harcama gruplarında fiyatlar önceki aya göre arttı. Ekmek-pirinç-un-bulgur yüzde 0,4, et ve balık yüzde 1,6, süt, süt ürünleri ve yumurta yüzde 3,6 pahalandı. Meyve fiyatları yüzde 5,5, taze sebze fiyatları ortalama yüzde 23,7, bakliyat fiyatları yüzde 7,2, salça, zeytin, bal, çay ve tuz gibi işlenmiş gıdalar ise yüzde 1,5 yükseldi.

Ocak-ekim döneminde ekmek, un, bulgur ve makarna fiyatları yüzde 36,1, et-balık yüzde 36,7, süt ürünleri ve yumurta yüzde 34,3, yağ yüzde 15,7, meyve yüzde 62,6, sebze yüzde 147,5, bakliyat yüzde 49,3, diğer gıdalar yüzde 25 arttı.

Son bir yıllık dönemde ise ekmek, un, bulgur ve makarna fiyatları yüzde 36,2, et-balık yüzde 52,8, süt ürünleri ve yumurta yüzde 30,4, yağ yüzde 17,3, meyve yüzde 65,7, sebze yüzde 159,1, bakliyat yüzde 66,3, diğer gıdalar yüzde 29,1 yükseldi.

Kasım 2025-Ekim 2026 dönemindeki ortalama gıda fiyatları, bir önceki 12 aylık dönemin ortalamasına göre yüzde 55,2 arttı. Bu hesapta en yüksek artış yüzde 109,6 ile sebzede, yüzde 79,4 ile meyvede görüldü.