Bir yılda sığınmacıların geri dönüşleri hızlandı

Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı’nın (UNHCR) verilerine göre iç savaş nedeniyle yaklaşık 6 milyon kişi ülkeyi terk etmiş, 7.4 milyon insan da ülke içinde yerlerinden edilmişti. Esad rejiminin devrilmesinin ardından geçen sürede çok sayıda Suriyeli evlerine döndü. BM rakamlarına göre 8 Aralık 2024’ten kasım sonuna kadar 1 milyon 260 bin 240 Suriyeli ülkeye, Suriye içinde yerinden edilen 1 milyon 950 bin 90 kişi de bölgelerine döndü.

EN ÇOK DÖNÜŞ TÜRKİYE’DEN

En çok geri dönüşün yaşandığı ülke ise Türkiye. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın kasım ayında paylaştığı rakamlara göre 560 bin Suriyeli Türkiye’den ülkelerine dönerken, BM de bunların 415 binini yerinde takip etti. Aynı sürede Ürdün’den 172 bin, Lübnan’dan 106 bin, Irak’tan ise 6 bin 700 kişi BM rakamlarına göre Suriye’ye döndü. Avrupa ülkelerinde bulunan 1 milyonun üzerindeki Suriyelilerin de bir kısmının ülkelerine döndüğü bildirilirken, İngiltere, Almanya ve İsveç başta olmak üzere Avrupa ülkeleri geri dönüşleri teşvik etmek için programları yürürlüğe koyuyor. BM, geride kalan bir yılda ülkeye dönüş konusunda tavsiye yayımlamasa da yürüttüğü yardım programlarıyla gönüllü dönenlerin adaptasyonunu sağlamaya çalışıyor. Bu kapsamda son bir yılda 36 bin 360 haneye 600 dolarlık nakdi destek yapılırken, barınma koşullarına erişimi arttırmak amacıyla evlerin onarımı için de 560 haneye destek sağlandı.

YENİDEN İNŞA ŞART

Uzmanlara göre kitlesel geri dönüşlerin önündeki en büyük engel iç savaşın yarattığı tahribat. Gerek altyapı gerek konut sıkıntılarının devam ettiği Suriye’de nitelikli işgücüne istihdam sağlama imkânları da kısıtlı. Dünya Bankası’na göre ülkenin yeniden inşası 216 milyar dolarlık bir maliyete ulaşabilir. Açıklanan yardım fonları ise bu rakamın çok uzağında. Katar ve Suudi Arabistan’ın memur maaşlarının ödenmesi için yaptığı yardımlara rağmen, özellikle Avrupa’da bulunan sağlık sektörü çalışanları olası geri dönüşleri sonrası hayat şartlarından endişeli.