Bir şehrin sokak lambalarını kırmızıya çeviren o gizemli neden

Kopenhag'ın banliyölerinde yer alan Frederiksborgvej'in bir bölümü artık geleneksel beyaz LED ışıklarla aydınlatılmıyor. Bunların yerine, yolu ve çevredeki bitki örtüsünü eşit ancak yumuşak bir ışıkla aydınlatan kırmızı LED'ler yerleştirildi.

Bu girişim dekoratif amaçlı değildir. Yarasaların "uçuş koridorları" olarak adlandırılan, gece aktif olan bu hayvanların dinlenme ve beslenme yerleri arasında hareket ettikleri güzergahların korunmasıyla ilgili açıkça tanımlanmış bir ekolojik görevi hedeflemektedir.

Yapay aydınlatma, özellikle yüksek mavi ışık içeriğine sahip olanlar, bir engel görevi görerek bu geçiş yollarını kesintiye uğratabilir ve fiziksel bir engel olmaksızın yaşam alanlarının parçalanmasına yol açabilir.

Gladsaxe'deki proje yaklaşık 600 metrelik bir yol bölümünü kapsıyor. Yaklaşık bir metre yüksekliğinde, alçak profilli 30 adet aydınlatma armatürü, yaklaşık 30 metre aralıklarla monte edildi.

Bu yapılandırma, ışık ve karanlığın dönüşümlü olarak yer aldığı bölgeler oluşturarak, hassas türler için çok önemli olan sürekli aydınlatmayı önler.

İlk bakışta değişiklik alışılmadık görünüyor. Yol garip görünüyor, ancak araç sürücüleri için açıkça görülebiliyor.

Bu proje, aydınlatmanın spektrumunda ve yerleşiminde yapılan küçük değişikliklerin bile biyoçeşitlilik üzerinde önemli bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir.

Kırmızı spektrumun seçimi tesadüfi değildir. Bilimsel çalışmalar, uzun dalga boylu kırmızı ışığın gece hayvanları üzerindeki etkisinin beyaz ışığa göre önemli ölçüde daha zayıf olduğunu göstermektedir.

Hollanda Ekoloji Enstitüsü'nün 2017 yılında yaptığı bir deneyde, bazı yarasa türlerinin kırmızı ışık altında normal aktivitelerini sürdürdüğü, beyaz ve yeşil ışık altında ise aktivitelerinin azaldığı tespit edildi. Bu durum, hassas bölgelerde standart LED çözümlerinin yaygın kullanımını sorgulatıyor.

Bu proje, daha geniş kapsamlı bir sokak aydınlatma modernizasyon programının parçasıdır. Belediye, enerji operatörü Andel Lumen ile iş birliği yapmakta ve Avrupa Birliği'nin "Aydınlatma Metropolü – Yeşil Hareketlilik" girişimine katılmaktadır.

Binlerce aydınlatma armatürünün daha verimli ve çevre dostu çözümlerle değiştirilmesi planlanıyor. Beklenen enerji tasarrufu yıllık milyonlarca kilovat saat mertebesinde.

Ancak bu durum yerel bağlamın ötesine geçiyor. Dünyanın dört bir yanındaki şehirler güvenlik, enerji verimliliği ve çevresel sürdürülebilirlik arasında bir denge arayışında. Aydınlatma bu formülün kritik bir bileşeni haline geliyor.

Gladsaxe'nin çözümü, optimizasyonun yalnızca tüketimi azaltmakla sınırlı olmadığını, aynı zamanda ışığın spektrumu, yoğunluğu ve mekansal dağılımı üzerinde akıllı kontrolü de içermesi gerektiğini göstermektedir.

Bu yaklaşım, özellikle altyapının doğal yaşam alanlarıyla kesiştiği kentsel çevre bölgelerinde ölçeklenebilirlik potansiyeline sahiptir. Teknoloji şirketleri ve belediyeler, bu tür çözümleri gelecekteki "akıllı aydınlatma" sistemlerine entegre etmek zorunda kalacaklardır.