‘Bir arada olmak herkese iyi geliyor’

Bağımsız tiyatro yapmanın zorlukları ortada; sürekli yükselen maliyetler, salon azlığı, ekonomik istikrarsızlık... Ancak buna rağmen bu alanda üretmeye ve dayanışmaya devam eden birçok genç ekip var. Tiyatroya tutkuyla bağlı olan, bundan güç alan bu ekiplerin kurucu üyeleriyle Dünya Tiyatro Günü (27 Mart) için konuştuk: “Tiyatronun zorluklarını yeniden saymak yerine, neden devam ettiğimizi hatırlamak daha anlamlı geliyor.”

‘Yapmasak da olur ama yapınca güzel oluyor’

artalan Kolektif

Anıl Can Beydilli, Tuğba Sorgun ve Yaşam Özlem Gülseven tarafından 2023’te kurulan kolektifin ‘Yıldız’ oyunu yarın 20.00’de DasDas Sahne’de.

Anıl Can Beydilli (30): Bu işleri yapmasak hiçbirimiz ölmeyeceğiz, hatta yapmasak da olur. Ama yapınca güzel oluyor. Yaşadığımız çağın bizi her anlamda giderek yalnızlaştırdığı, bu sayede bir şeylerle mücadele etmenin gittikçe gözümüzde imkânsız hale geldiği bir ortamda bir grup insanın bir araya gelmesini ve ortak bir şey hayal etmesini, özellikle biçim ve içerik olarak kendilerini oldukları gibi ifade edebilecek bir alanda bunu yapmasını kıymetli buluyorum.

Tiyatro iyileştirir mi, dönüştürür mü bilmiyorum ama bir arada olmak ve birbirimizin hayatına nüfuz etmek bu karanlık zamanda herkese iyi geliyor.

‘Neden devam ettiğimizi hatırlamak daha anlamlı’

ART’ık Sahne

2025’te Yasemin Çolak ve Zeynep Moğultay’ın kurduğu tiyatro, ‘Bir Sonraki Durak’ adlı ilk oyununun prömiyerini dün yaptı. Oyun 4 Nisan Cumartesi 20.30’da ART’ık Sahne’de.

Yasemin Çolak (24): Her prova ve her fikir, zorluklara rağmen devam etme inadımızı canlı tutuyor; sahneden ve birbirimizden aldığımız güç, üretme motivasyonumuzu besliyor. 27 Mart vesilesiyle tiyatronun zorluklarını yeniden saymak yerine, neden devam ettiğimizi hatırlamak daha anlamlı geliyor. Bu tarih, yalnız olmadığımızı hissettiğimiz, başka yerlerde de benzer arayışların sürdüğünü bildiğimiz bir gün.

‘En büyük gücümüz...’

Fact Tiyatro

2022’de kurulan Fact Tiyatro’nun ‘Tırtıl-GPT148’ oyunu 11 Nisan Cumartesi 20.30’da Koma Sahnesi’nde.

Ali Haydar Çataltepe (32) ve Dilara Vural (28): Tiyatro bizim için yalnızca bir sahne değil, bir direniş biçimi. Var olmanın, söz söylemenin ve birlikte hayal kurmanın en canlı hali. Hayatımızı bu sanatın etrafında şekillendirdik; zamanımızı, enerjimizi, umudumuzu ona adadık. Kolay olmadı, hâlâ da değil. En büyük gücümüzse kurduğumuz bağlar. Sevgiyle çalışan, birbirine inanan bir ekibin parçası olmak; ilk günden bu yana yanımızda olan dostlarımızın ve destekçilerimizin varlığını hissetmek bize yalnız olmadığımızı hatırlatıyor.

“İzleyici ‘Tam bir Reka oyunu’ dedi”

Reka Kolektif

Aralık 2021’de kurulan Reka Kolektif’in ‘Jonas’la Evlenmek’ oyunu geçen yıl İKSV Tiyatro Festivali’nde prömiyerini gerçekleştirdi. 1 Nisan Çarşamba 20.30’da Alan Kadıköy’de izlenebilir.

Aslı Ekici (28): İlk oyunumuzdan üç yıl sonra yeni oyunun ilk günü, izleyicilerin yorumu “Tam bir Reka oyunu olmuş”tu. Bunu duymak benim için çok belirleyiciydi. Bu birlikteliğin zamanla kendine ait bir dil, bize benzeyen tutarlı bir damar üretmiş olması ve bunun seyirciyle ortak bir alan kurabilmesi, sanırım her şeye rağmen bana bağımsız ve kolektif tiyatroyu sürdürme inancı veriyor.

‘Tiyatro bana bir yapbozmuş hissi veriyor’

Kiki Kolektif

2023’te kurulan Kiki Kolektif’in  ‘Mahallemiz Eşrafından’ adlı oyunu Direklerarası Tiyatro Ödülleri 2024’te ödül aldı. 24 Nisan Cuma 20.30’da Pax Sahne’de.

Berfin Ertan (25): Tiyatro bana bazen çok büyük bir yapbozmuş hissi veriyor ve sanki her gün kalkıp provaya onunla oynamaya devam etmek için geri dönüyormuşuz gibi geliyor. Bence yeni dönem bağımsız tiyatrocular olarak sahneye gerçekten yeni önermelerle ve anlatı biçimleriyle, hikâyelerle gelmeye çalışıyor ve bundan aşırı zevk alıyoruz. Tüm bu olanaksızlara rağmen ayakta kalmanın onlarca farklı formunu hep arıyoruz ve çabalıyoruz. İyi ki bu mesleği yapıyoruz ve yapmaya devam edeceğiz.

‘Dünyalar kurmanın en heyecan verici yolu’

ACT Project

2024’te kurulan ACT Project ‘Of Ah Oh’ oyunuyla geçen yıl Tiyatro Eleştirmenleri Birliği tarafından Yılın Genç Ekibi seçildi. Oyun 14 Nisan Salı 20.30’da Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi’nde sahnede.

İlker Çalışkan (30): Benim için tiyatro, dünyalar kurmanın en heyecan verici yolu. Diğer insanlarla bir araya gelip bir şey yarattığımızda veya yaratılmış şeye baktığımızda dünyaya baktığım tüm pencereler, kapılar açılmış da her yer cereyan içinde kalıyormuş gibi hissederim. Açılan tüm o boşluklardan daha iyi dünyalara koşarmışız gibi olur. Bunu hata yapa yapa, deneye yanıla yapma özgürlüğü de olunca sanki bir ses bana içtenlikle ‘Hadi koş canım’ der.

Ece Z. Taşkın (31): Çoklu krizler çağından her şey gibi bağımsız tiyatro da nasibini alıyor. Ama tam da bu zamanda bir araya gelebilmek, nefes alabilmek, konuşmanın, tartışmanın ve çoğalmanın ihtimallerini açmak, gençlerle birlikte ifade alanları kurabilmek beni bu mücadeleye sıkı sıkı tutunduruyor.

‘Herkes için umut yaratmak gayemiz’

ga kolektif

Yaren Özkoca, Mine Yıldız ve Yağmur Güçlü tarafından 2024’te kurulan ga kolektif, mezuniyet projesi olarak başlayan ‘Köprüden Önce Son Çıkış’ oyunuyla 16 Nisan Perşembe 20.30’da Bahçe Galata’da.

Yaren Özkoca (25): Tiyatro emekçileri olarak maruz kaldığımız koşulların içinde bocalarken motive olmak zor, işin ekonomik zorluk kısmı bir süre sonra öne geçmeye başlıyor. Ama seyirciyle buluşmak ve onların tepkisini gördüğümüz her oyun bir sonraki temsile taşıyor bizi. Bu işi yaparken yanında kimlerin olduğu, ortaya çıkardığın işe ne kadar güvendiğin ve ne uğruna devam ettiğini biliyor olmak da çok kıymetli. Umutsuzluğun içinde üretmeye devam ederek hem kendimiz hem de oyunun dokunduğu herkes için bir anlamda umut yaratmak en büyük gayemiz.

‘Anlatma isteği hiç bitmeyecek’

NON Tiyatro

2024 yılında kurulan NON Tiyatro, seyircilerin yoğun ilgisiyle karşılaşan ‘Metamorfoz’ oyunuyla bu sezonda da sahnede. Oyunun yeni tarihi belli değil.

Enes Turan (28): Etrafında olup bitenler, yaşadıkların veya birilerinin yaşamak zorunda olduğu durumlar. Tüm bunlara karşı içinde bir anlatma isteği doğuyor. Bu isteğin en canlı hallerinden biri tiyatro. Dünyamızın, ülkemizin ve tiyatromuzun sorunları hiçbir zaman bitmeyecek. Fakat içimizdeki anlatma isteği de hiçbir zaman bitmeyecek. Tüm zorluklara rağmen yeniden denemek, göstermeye çalışmak ve bir salonun içinde bir arada olmanın, anlatmanın heyecanını hissetmek bana yaşadığımı hissettiriyor. Yaratım ve paylaşım heyecanım hayata umutlu bakmamı sağlıyor.

Artık dernekleri de var

Bağımsız bir platform olarak kurulan Dramatist; dramaturji ve oyun yazarlığı alanında üretim yapan, düşünen, bu alanlarla etkileşim içinde olan kişilerin kendilerine dayanışma zemini oluşturması ihtiyacının temelini sağlamlaştırmak adına kısa bir süre önce dernekleşti.

‘Dramatist: Dramaturglar ve Oyun Yazarları Derneği’ daha güçlü bir iletişim ve dayanışma ağı kurmanın yanı sıra dramaturgların ve oyun yazarlarının mesleki konumunu da güçlendirmeyi hedefliyor.