Bina yıkımında yeni kurallar

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik', 12 Ağustos 2026 tarih ve 33338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle, 'Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik' güncellendi ve 'Yüksek Yapıların Yıkımına İlişkin Özel Kurallar' başlıklı yeni bir bölüm eklendi. Böylece yüksek yapıların emniyetli, kontrollü ve ekonomik şekilde yıkılmasına yönelik teknik ve idari esaslar ayrıntılı biçimde tanımlanırken, uygulamada ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda mevcut hükümlerde de çeşitli değişiklikler yapıldı.

YÜKSEK YAPILARIN YIKIMINA İLİŞKİN TEKNİK ESASLAR BELİRLENDİ

Yüksek yapıların yıkımına ilişkin özel kurallar ilk kez düzenlendi. Yeni düzenleme kapsamında bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalar 'yüksek yapı' olarak tanımlandı. Yönetmelik değişikliğiyle, yüksek yapılarda kullanılabilecek yıkım tekniklerinin uygulanma koşulları, uygulanacak yıkım yöntemine göre hazırlanacak yıkım planlarının kapsamı, makine ile gerçekleştirilecek yıkımlarda izlenecek aşamalar, patlayıcı kullanılarak yapılacak yıkımlarda hesap ve modelleme esasları belirlenerek yıkım çalışmalarında görev alacak uzman personelde aranacak nitelikler yeniden düzenlendi.

FENNİ MESULİYET İÇİN BİNA YÜKSEKLİĞİ SINIRI 18,50 METREYE İNDİRİLDİ

Yönetmelik değişikliğiyle, fenni mesul görevlendirilmesini gerektiren bina yüksekliği sınırı 21,50 metreden 18,50 metreye düşürüldü. Bunun yanında, yapının bulunduğu alanın özellikleri ile çevresel riskler dikkate alınarak 18,50 metrenin altındaki yapılarda da ilgili idare tarafından fenni mesul görevlendirilmesi istenebilecek.

Öte yandan, yıkım ruhsatının geçerlilik süresinin; risk durumu veya mücbir sebeplerin varlığı halinde ilgili idarenin uygun görmesi şartıyla 3 aya kadar uzatılabilmesine imkan sağlandı.

PATLAYICIYLA YIKIMLARDA TEKNİK HESAP VE MODELLEME YAPILACAK

Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek yıkımlarda, yapının yıkılma davranışı ile patlatmanın çevrede bulunan yapılar ve altyapı tesisleri üzerindeki etkilerinin önceden hesaplanması zorunlu tutuldu. Yıkım senaryoları ve çevresel etkiler teknik hesap ve modellemelerle ortaya konularak, yapının kendi üzerine çökmesi veya yapının belli bir yöne devrilmesi belirlenerek, raporlanacak. Hazırlanan rapor, yıkım planına eklenerek ilgili idare sunulacak. İlgili idare tarafından uygun bulunması halinde yıkım ruhsatı düzenlenerek patlayıcı ile yıkım yapılabilecek. Çalışmalar, alanında uzman kişiler tarafından yürütülecek. Ayrıca patlayıcı ile yapılacak yıkımlarda, meteorolojik koşullar dikkate alınacak, patlatma süreci ölçüm sistemleri ve görüntü kayıtlarıyla izlenerek kayıt altına alınacak.

YIKIM SAHALARINDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ARTIRILACAK

Yeni düzenlemeyle yıkım sahalarında güvenlik tedbirleri de artırıldı. Bu kapsamda, yıkımı gerçekleştiren kişilerin ve çevre güvenliğinin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirler alınacak. Yapının özellikleri, uygulanacak yıkım yöntemi ve çevresel riskler dikkate alınarak perdeleme sistemleri, örtülü yollar, koruma fanları gibi güvenlik önlemlerinin alınması zorunlu tutuldu. Yönetmelik değişikliğiyle; yüksek yapıların yıkımına ilişkin planlama, projelendirme, uygulama ve denetim süreçlerinde uyulacak kuralların daha açık, uygulanabilir hale getirilmesi amaçlandı. Düzenlemenin; proje müellifleri, uygulayıcılar, fenni mesuller ile yıkım ruhsatını düzenleyen idarelerin kontrol görevlileri açısından yol gösterici olması hedefleniyor. Yüksek yapıların yıkımına ilişkin hükümlerin uygulanmasında, sektörün yeni düzenlemelere uyum sağlayabilmesi amacıyla yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 1 yıllık geçiş süresi tanındı.