Bina Çöküşünün Nedeni Zemin Hareketi

Kocaeli'nin Gebze ilçesinde bulunan Mevlana Mahallesi'nde geçtiğimiz gün çöken ve 4 kişiye mezar olan binaya ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme geldi.

Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Koçak, Gebze ilçesi Mevlana Mahallesi Issıkgöl Caddesi'nde 29 Ekim'de çöken ve 4 kişinin yaşamını yitirdiği binanın enkazında incelemelerde bulundu.

"İKİ ANA NEDEN VAR"

Binanın yıkılma nedenleri, alanda yürütülen çalışmalarla ilgili basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Koçak, "Yıkılan binanın ana sebeplerinden bir tanesi zemin hareketi. Zeminde bir takım çökmeler meydana geldi ve yapı oturmaya başladı. En köşedeki eczanenin yanındaki kolonda oturmalar başladı. Yapı o yükü taşıyamadığı için gittikçe oturmalar hızlandı. Oturmalar devam etti, bina da ağır ve yüksek katlı. Aslında 7 katlı bir bina ama dar olduğu için yüksek katlı dedim, ağırlığından dolayı da bina çökmeye uğradı.

Burada iki tane sebep var. Birincisi; zemin oturma hareketi var, ikincisi yapısal bir hareket var. Zemin oturmalarının nedeni araştırılıyor. Jeofizik ve jeolog arkadaşlar araştırmalarını yapıyorlar. Bir de binalar inceleniyor. Binaların durumu ortaya konuluyor. İki durum bir araya getirilip kontroller yapılacak. Kontrolden sonra hem o binanın yıkım şekli, yıkım sebebi ortaya konacak hem de şu anda mühürlenen 16 binanın akıbeti ortaya çıkartılacak" dedi.

"BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİ YAPILDIĞI İÇİN ENKAZ KALDIRILIYOR"

Binadaki çökmenin zemindeki boşalmalardan, su hareketinden veya binanın yapıldığı günden bu yana maruz kaldığı oturmalardan meydana gelmiş olabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Koçak, "Sındırgı depreminin etkileri, metro geçişi, bütün bunların hepsi birden olabilir. Dolayısıyla bunlardan dolayı yapısal hareket meydana gelmiş olabilir. Bu zemin incelemeleri sonucunda net olarak ortaya konacak.

Zeminde bir boşluk var mı, zeminin hareketi nedir ve zeminin yapısı nedir diye bakılıyor. Bunların hepsi bir araya getirildikten sonra üst yapıların da durumu inceleniyor. Onlar da bir araya getirilip, ikisi birden simüle edilecek. Altyapıyla üstyapı bir araya getirilip kontrol edilecek ama şu anda yıkılan binadan bütün bilirkişi incelemeleri yapıldığı için binanın enkazı ortadan kaldırılıyor. Sonradan zeminsel duruma bakılacak. Böylece hem binanın yıkım nedeni hem de diğer binaların ve mahallenin ne olacağı ve zemin durumlarının ne olduğuna karar verilecek" ifadelerini kullandı.

"BİNADA MAALESEF TASARIMSAL HATA DA GÖZÜKÜYOR"

Koçak, konuşmasını şu şeklinde noktaladı: "Biz bina hesaplarını yaparken binanın asla devrilmesini istemeyiz ama devrileme hesaplarını da statik olarak yaparız. Hiçbir kolonumuzun kırılmasını istemeyiz. Hangi şartta olursa olsun, isterse zemin oturması olsun hesaplamalarda zemin oturmalarını da dikkate alabiliyoruz. Oturma özelliği olan zeminlere de bakabiliyoruz.

Uzakta ya da yakında oluşan bir depremde dahi bina yıkılsın istemeyiz ve ona göre hesap yaparız. Binanın tasarımında bazı kusurular var. Binanın dar ve uzun olması, yatay hareket yaparak yıkılması. Bir de o düzensizlik var, yani eczanenin üst katı yüksekliği az olan, kolonları da kısa olan bir asma kat. Biz bu hesaplarda asma katı, daha doğrusu kat yüksekliği az olan durumları da dikkate alırız. Dolayısıyla biz bütün bu hesapları yapacağız, hesaplar sonucunda bilirkişi arkadaşlar da yorumlarını yapacaklar ve böylece yıkımın gerçek sebebi ortaya konulacak ama binada maalesef tasarımsal hata da gözüküyor."