Beyaz Saray ın altındaki gizem: 85 yıl önce inşa edildi... II. Dünya Savaşı ndan Trump a

Japonya'nın II. Dünya Savaşı sırasında ABD deniz üssüne gerçekleştirdiği Pearl Harbor hava saldırısı sonrası, Beyaz Saray'da “çok gizli” bir yeraltı güvenlik tesisinin inşa edilmesi fikri ortaya atıldı.

Dönemin ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, Beyaz Saray’ın altına bir bomba sığınağı inşa edilmesi talimatını verdi. Ancak bu çalışmalar kamuoyuna açıklanmadı. Yetkililer yalnızca Doğu Kanadı’nın inşa edildiğini duyurdu.

CNN International’a konuşan Beyaz Saray Tarih Derneği tarihçisi Bill Seale, o döneme ilişkin şu bilgiyi paylaştı:

“O dönemde bombalara karşı inşa edilen sığınakla ilgili kamuoyuna hiçbir açıklama yapılmadı. Sadece Doğu Kanadı’nın yapımı duyuruldu.”

Habere göre aradan geçen 80 yılı aşkın sürenin ardından, Doğu Kanadı bu kez ABD Başkanı Donald Trump’ın planladığı yeni ve geniş balo salonu projesi kapsamında yeniden inşa edilmeye başlandı.

Bu süreçte, tarihi yeraltı tesislerinin işlevini yitirdiği gerekçesiyle büyük ölçüde söküldüğü, buna karşın yeni bir yeraltı güvenlik yapısının büyük gizlilik içinde inşa edildiği öne sürüldü.

Beyaz Saray / 18 Eylül 2019 - Kaynak: AP

YERALTI TESİSLERİ GEÇMİŞTE ÇOK AMAÇLI KULLANILDI

Başlangıçta bomba sığınağı olarak tasarlanan yeraltı tesisleri, zamanla çok amaçlı bir komplekse dönüştü.

Bu alan; Nixon döneminde “müstehcen” bulunarak imha edilmek istenen bir parodi filminin izlenmesine, eski Başkan Joe Biden’ın Ukrayna’ya yaptığı gizli ziyaretin planlanmasına, 11 Eylül 2001 saldırıları sırasında dönemin Başkan Yardımcısı Dick Cheney’nin, Pentagon saldırısından hemen önce buraya tahliye edilmesine ev sahipliği yaptı.

Beyaz Saray / 13 Ocak 2026 - Kaynak: AP

BAŞKANLIK ACİL DURUM OPERASYON MERKEZİ (PEOC)

Yeraltı tesislerinde, Başkanlık Acil Durum Operasyon Merkezi (PEOC) de bulunuyordu. Eski ABD Gizli Servisi ajanı Jonathan Wackrow, PEOC’un Durum Odası ile bağlantılı çalıştığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Durum Odası 24 saat aktif kullanılan bir merkezdir. PEOC ise yalnızca acil durumlarda devreye girer.”

PEOC, “Olympus Has Fallen” ve “A House of Dynamite” gibi filmlerde de sinema perdesine yansıdı.

“1940’LARDAN KALMA, DENİZALTI GİBİ BİR YAPIYDI”

Sığınağa ilişkin bilgi sahibi bir kaynak, “1940’larda inşa edilmiş, ayrı güç, su ve hava filtreleme sistemlerine sahip, bağımsız ve denizaltı benzeri bir yapıydı. Ancak altyapının tamamı artık oldukça eskiydi” ifadesini kullandı.

Kaynaklara göre tesis; yataklar, uzun ömürlü gıda stokları, su depoları ve güvenli iletişim sistemleri ile donatılmıştı. Ayrıca başkanın Beyaz Saray dışına tahliyesini sağlayacak gizli bir kaçış güzergâhı da bulunuyordu.

Dönemin ABD Başkanı George W. Bush, 2001 yılında 11 Eylül saldırısı sonras Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısı düzenledi / Kaynak: Beyaz Saray

EKİM AYINDA YIKIM BAŞLADI

Ekim ayında başlatılan yıkım çalışmalarıyla, Doğu Kanadı’ndaki tarihi alanların yanı sıra yeraltı tesislerinin büyük bölümünün de ortadan kaldırıldığı bildirildi.

Yetkililer, buna rağmen başkanın güvenliğini sağlayacak alternatif ve yedek sistemlerin mevcut olduğunu vurguluyor.

“ÇOK GİZLİ” ÇALIŞMALAR GEREKÇE GÖSTERİLDİ

Balo salonu projesi, Ulusal Başkent Planlama Komisyonu’nun (NCPC) son toplantısında ele alındı. Beyaz Saray Yönetim ve İdare Direktörü Joshua Fisher, projeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Bu proje, kritik görevlerin işlevselliğini artıracak, gerekli güvenlik iyileştirmelerini sağlayacak ve geleceğin ihtiyaçlarına uygun, dayanıklı bir altyapı sunacak.”

Fisher, komisyon onayı alınmadan yıkım sürecinin başlatılmasını, yeraltında yürütülen “çok gizli” çalışmalarla gerekçelendirdi.

"ULUSAL GÜVENLİK TEHLİKEYE GİRER”

Beyaz Saray, CNN’in yorum talebini yanıtsız bırakırken, Doğu Kanadı inşaatının durdurulması talebiyle açılan davaya sunulan dosyada, yeraltı çalışmalarının durdurulmasının “Ulusal güvenliği tehlikeye atacağı ve kamu yararına zarar vereceği” savunuldu. Bu gerekçenin gizli bir beyanla detaylandırıldığı kaydedildi.

Acil Durum Operasyon Merkezi'nin giriş kapısı / Kaynak: Beyaz Saray

MALİYET BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

Projeye ilişkin net bir maliyet açıklanmadı. Donald Trump, balo salonunun maliyetinin 200 milyon dolardan 400 milyon dolara çıktığını duyurmuştu.

Balo salonunun özel bağışlarla finanse edileceği, buna karşın yeraltı güvenlik altyapısının maliyetinin ABD’li vergi mükellefleri tarafından karşılanacağı belirtiliyor.

Uzmanlara göre, kullanılan teknolojilerin büyük bölümünün gizli olması nedeniyle toplam maliyetin kamuoyu tarafından net şekilde öğrenilmesi zor görünüyor.