Beyaz Saray ı rahatsız eden Netflix filmi: ABD yi küçümsüyor

Film sınırlı sayıda salonda gösterime girdi ve kısa bir süre vizyonda kaldıktan sonra geçtiğimiz cuma Netflix’te yayımlandı. Kathryn Bigelow’un yönettiği filmin ana bölümü Washington’da geçtiği için, bu yapım kentte dikkat çekici bir tartışma başlattı. Normalde haber döngüsüne odaklanan şehir, bu kez sanatsal bir yapımı konuşmaya başladı.

Film, dünyanın en büyük nükleer silah cephaneliğine sahip ülkenin —ABD’nin— başına gelebilecek bir felaketi anlatıyor: Eğer düşmanlarından biri saldırırsa ne olacağını.

Henüz filmi izlemediyseniz ve spoiler’dan hoşlanmayan biriyseniz, burada okumayı bırakmak isteyebilirsiniz.

Film, Washington’daki güvenlik protokollerine aşina olan izleyicilere fazlasıyla gerçekçi geliyor; ancak Pentagon aynı fikirde değil. Rahatsızlığın nedeni, ABD’nin Alaska ve Kaliforniya’daki kara tabanlı füze savunma sistemini konu alan bölümler. Filmde bu sistemin bütçesi yaklaşık 50 milyar dolar olarak belirtiliyor.

Bloomberg’in elde ettiği ve 16 Ekim tarihli  bir belgeye göre, Füze Savunma Dairesi (MDA) filmi “gerçek dışı” buldu. Yalnızca kurum içi kullanım için hazırlanan bu not, yöneticilerin “konudan haberdar olması” amacıyla dolaşıma sokulmuş.

MDA’nın asıl endişesi, filmde ABD’nin füze önleme sisteminin Chicago’ya yönelen bir saldırıyı durduramaması. Pentagon’a göre bu anlatım, ülkenin savunma gücünü olduğundan zayıf gösteriyor:

“Filmdeki sistem başarısız oluyor, bunun dramatik etki için kullanıldığını anlıyoruz, ancak gerçek dünyadaki test sonuçları çok farklı.”

Donald Trump yönetimi, özellikle Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD’nin üstünlüğünü sorgulayan herkese karşı sert tutumuyla biliniyor. Bloomberg’in belgeyi aldığı tarihten bir gün önce, ABD’nin önde gelen gazetecileri, yeni sansür şartlarını kabul etmeyerek Pentagon’dan ayrılmıştı. 

Belgede yetkililer, Boeing ve ABD Kuzey Komutanlığı tarafından yürütülen savunma sisteminin “maliyeti yüksek ama bir nükleer füzenin ülkeye isabet etmesine izin vermenin maliyetinden daha düşük” olduğunu savunuyor. 2020 tarihli bir resmi rapora göre bu sistemin maliyeti 53 milyar dolar, yıllık bakım masrafı ise 10 milyar dolar civarında.

Trump, Mayıs ayında ABD’yi korumak için “Altın Kubbe” adlı yeni bir savunma planı tanıttı. Bu proje, yörüngedeki uydular ve önleyici füzelerden oluşan dev bir ağla ülkenin tamamını hipersonik füzeler dâhil tüm tehditlerden korumayı amaçlıyor. Ancak bu planın nasıl uygulanacağına dair somut ayrıntılar henüz yok.

Filmde Pentagon’u rahatsız eden bir başka sahnede, Savunma Bakanı karakterini canlandıran Jared Harris, füze savunma sisteminin başarı oranının yüzde 60 olduğunu öğrenince şöyle diyor: “Yani temelde yazı tura atmak gibi bir şey.”

MDA bu oranı reddediyor ve sistemin “on yılı aşkın süredir yapılan testlerde yüzde 100 başarı” gösterdiğini iddia ediyor. Ancak The New York Times’ın savunma muhabiri W. J. Hennigan, gerçek başarı oranının yaklaşık yüzde 55 olduğunu belirtiyor.

Filmin senaristi Noah Oppenheim,  MSNBC’ye yaptığı açıklamada Pentagon’un eleştirilerine “saygı duyduğunu ama katılmadığını” söyledi:

“Ben füze savunması uzmanı değilim, ama birçok uzmanla konuştum. Hepsi açık kimlikle konuştu. Gerçek şu ki sistemimiz çok kusurlu. Pentagon bunu geliştirmek istiyorsa, bu tam da filmle başlatmak istediğimiz tartışma.”

Oppenheim ayrıca film için Trump yönetiminden hiçbir onay almadıklarını belirtti. Yönetmen Kathryn Bigelow da benzer şekilde, resmi kurumların desteğini aramadıklarını söyledi:

“Danıştığımız uzmanlar olağanüstüydü. Hükümette olmayan kişiler genellikle daha özgür konuşabiliyor ve daha doğru bir tablo sunabiliyor.”